Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

11 emaitza xarmatu bilaketarentzat

goiburua
xarmatu.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado en autores septentrionales y en Mendiburu (txarmatu ).
sense-1
1. (L, BN, S; Urt I 522, Aq, Chaho, Dv), txarmatu. Ref.: Lh; Lrq.
Encantar, seducir; admirar, maravillar. "Alagar, galantear, xarmatu (AN)" Aq 588. "Charmer; fig. charmer, séduire" Dv. "Charmer, ensorceler, rendre fou" Lh.
Haren edermenek halako gisaz haren bihotza xarmatu zuten, non bertan harzatz amuros gertaturik, amorioak itsutu baitzian. Tt Onsa 174. Zuk, Jauna, zuk xarmatzen nauzu / zeruko xarma puxantenez. 103. Hik duk hire on ederrez / ene bihotza xarmatu. Ib. 169. Haurrean xarmatzen zintuen / amaren ezne eztiak. Ib. 142. Ene semea, eztezazula utz zure burua xarmatzerat gizonen solas ederrez. "Moveat" . Ch III 43, 1 (SP uki, Mst hunki, Ip ingana, Ol zirikatu). Presuna baten edertasunak xarmatzen zaitunean. He Gudu 139. Bada arritu ta txarmaturik utzi zituzten beren adile guziak ekusi ta esan ziezten gauz on onen berriarekin. Mb IArg I 104. Xarmatu du / Jaun haur hirurgarren lagunak / xarmatu du / eta guzia beretu. Monho 34. Izar eder bat ba dakizue / jinik ba dela Luzaiden, / eztitasunez betia da eta / guziak ditu xarmatzen. Bordel 67. Istorio bat kantatu [nahi dautzut] . / zoiña entzun nahi baduzu, / xarmatu behar baitzaitu. Gy 231. Xarmaturik bezala edukitzen baitu. Ip in Ax (ed. 1864), XI. Eia, guazen, maitia, bibiak ikhustera: / entzüten badüzü, / xarmatüren zütü. ChantP 24. [Birjinitatia] zük xarmatzen dütüzü Jinkoaren begiak, zük irabazten düzü haren bihotza. Ip Hil 47. Har-azu bai astia [...], Garaziko ezkilen musika berezietan xarmatzeko. Larre ArtzainE 314.
v. tbn. Mercy 29.
sense-2
2. Embrujar, hechizar. "(L, BN, S), [...] porter malheur, jeter le sort" Lh.
Ez ahal dute uste naski apostoluak sorgin zahar zenbait zirela, hiru mendez xarmatzeko bazter guziak. Hb Egia 144.
azpiadiera-2.1
(Part. en función de adj.).Embrujado, hechizado, encantado.
Idia edo behia xarmatua denean ezagutuko duzue idiaren trublezia handia. Mong 587. Sekulan ez eta gaur, holako mina lothua, bet betan, hortz xarmatu hek galdu orduko, eta erran ziteken kasik, hek galdu zirelakotz. Barb Sup 102. Galtza xarmatuak, han, sukaldean utzirik, ahalke gorritua, mutu egina, joan zen ohera. Ib. 43.
xarmatu
0 / 0 amoros >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper