Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

15 emaitza xahuki bilaketarentzat

goiburua
xahuki.
sense-1
1. (L, BN, S ap. Lh ; SP, Urt I 127, Dv, H).
Limpiamente; puramente, con pureza. " Xahuki, xahuroki, nettement" SP. "Nettement, proprement, purement, sans mélange, clairement, brillamment, etc." H.
Lurra beiraren pare daite Prinzeenean / zeña presentatzen baita xahuki mahañean. EZ Man I 88. Iesus tenpluan presentatua, ardiats diezadazu grazia, neure bihotza zuri xahuki presentatzeko. EZ Man II 183. Xahuki konzebitua. Ib. 193. Kofesa zite ardura zure bekhatiez, eta rezebi gorpitz saindia, sakramendu saindian, humilki, debotki, xahuki, purki eta digneki. Tt Onsa 173. Espiritü saintiak Eliza nola ürgazten dü orano? --Xahüki hitz egin eta saintütarzünaren espiritiaren hartan bethi irain eraziz. Bp II 79. Zure zihauren txerkhatzez eta xahüki maithatzez zü ediren zütüt. "Pure amando" . Mst III 8, 2 (Ip xahüki; SP xoilki). Pürki eta xahüki / zure zerbüxatzera, / kastitatian nure korpitzaren / ere bai konserbatzera. StJul ms. 20r. Ene aurhide maitiak, arren / gogua eman ezazie, / eta ahalaz xahüki / hiltzera prepara ziteie. Ib. 29v. Xahüki eta modestki beztitürik. CatS 79. Jostailu honekin, erran zuen, garbiki eta xahuki eraiten dut nik. Mde Pr 135.
sense-2
2. (Sal ap. A; Dv), xa ü) ki (xa ü) nki R ap. A). "Fig., nettement, clairement. Erraten darotzut xahuki, je vous le dis nettement" Dv. "Xa ü) ki <ssainki> es igual al arraski, se usa al terminar un pleito, al despejar un monte, al decirle a otro las cosas claramente y así" Mdg 153. "Xa ü) nki (R), claramente" A (que lo toma probablemente del anterior).
Xahuki klarki eta deus gerizatu gabe erran behar tutzu. EZ Eliç 138s. Xahuki erran darotzut. Harb (ed. 1690) ap. H. Berhala ezagut arazi darotzut ene bekhatua; xahuki erran darotzut eta eztut bilhatu estalkirik ene injustiziarentzat. Gç 44. Errumañetan Kintilinak dio xahüki: 'Arima zenian süiaz pürgatürik zelialat zabilala xüxen'. Egiat 177. Geroxago xaü)ki entelegatako nola biar dion izan, alkar eskribiten gra. Mdg 152.
sense-3
3. Completamente.
Etzen posible izan / haren seküla konbertitzia, / zeren eta hura beitzen / xahüki . <cahu-> obstinatia. StJul ms.19r. Tenplü haur ürrüina dadin / bere gaiza ororeki, / eta xahüki gal dadin / bai eta konfondi. Ib. 47v. Bonür eternalari / xahüki argenatürik. Ib. 48v.
xahuki
0 / 0 1 aments >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper