Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

6 emaitza jabaldu bilaketarentzat

goiburua
jabaldu.
sense-1
1. (O-SPSP, Dv, A; ia- H).
Calmar(se), sosegar(se); parar(se). "S'adoucir et tempérer. Aroa jabalzen da, le mauvais temps diminue" O-SP 229. "Vacar, cesar, jabaldu, jabaldia, geraldia artu " Lar. "Se calmer, s'apaiser, s'adoucir" Dv.
tradizioa
Tr. Documentado en autores labortanos y bajo-navarros. Al Sur lo emplean Azkue (BGuzur 145 ia- ), Zaitegi y Orixe.

Ather dakizkigun zuen obren kausaz nigarrak / eta iabal martirio emanak su inharrak. EZ Man I 122. Hango sukharra eta berotasuna ezta behin ere iabaltzen, eta ez beheititzen. Ax 601 (V 386). Element horren [suaren] indarrak / noiz behar du jabaldu? Monho 122. Athera dezan hartatik [otharretik] zertaz yabal gosea. Gy 37. Hari begiratu-eta zure justiziaren hasarrea jabal bedi. Dv LEd 151 (Cb Eg II 81 bigundu). Eta ordu berean jabaldu zitzaioen odol ithurria. Dv Mc 5, 29 (He, IBk agortu, Ol idortu). Izurritea jabaldu artean Manrezan egon zadin kontseilatu zion. Laph 34. Nolako astea ez dute han iraganen, zain eta odol osasunerako segurtamenak egunetik egunera jabalduak! JE Ber 88. Zerk, Aitorren bihotza, jabalduko zitu? Iratz 40. Aren omenez zure aserre gorria yabaldu. Zait Sof 17. Jabaldu behar zen, ordea, eta bere buruaren jabe egon. Mde HaurB 77. Arrezkero, etsai aren amorrua iabaldu zan. Or Aitork 224. Eriak sendatzen zituen, paganoak girixtinotzen, herrak jabaltzen. Othoizlari 1958, 153. Noizbait jabaltzen bazautzu, lagun, zaramazkien haizea. Xa Odol 295. Izan ditut ene gisako dudak eta zalantzak, luzaz ezin jabalduak. Larre ArtzainE 108.
v. tbn. Ox 119. Etcham 123. Lf ELit 120. Yabaldu: Lg II 164. Hb Egia 27.
sense-2
2. "(B), debilitarse" A.
sense-3
3. "(L-ain), jabaldu begiak, entornar los ojos" A.
azpisarrera-1
JABALDUXE (Forma con suf. -xe, de valor aprox.).
Hilabethe bat gurekin egon ondoan, eritasuna jabaltzentxe hasi zen. Prop 1881, 30. Guzien alegrantzia jabalduxe zelarik. Prop 1911, 279. (ap. DRA)
jabaldu
0 / 0 arindu >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper