Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

43 emaitza dardo bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
dardo.
sense-1
(Lcc, SP, Urt II 82, Ht VocGr 378, Lar, H), dardu, darda (L, BN ap. A ).
Venablo, lanza corta arrojadiza; lanza. "Dardo" , "lanza", "asta de lanza" Lcc. "Dardo, es voz Bascongada, dardua, dardoa " Lar.
tradizioa
Tr. Documentado ya en los cantares vizcaínos antiguos, es algo más usual al Norte; no hemos encontrado testimonios del s. XX. La forma darda aparece en el Cantar de Rodrigo de Zárate, el Cantar de Altabizkar y Eusebio M. Azcue; cf. además darda bakotx en las Escrituras de Andramendi.

Dardoak eginarren bere aldia, / Olaso da ene egoteko aulkia. (Cantar de Olaso). TAV 3.1.8. (tbn. en RG B 61) Arma eskuduak on dira dardoz. (Cantar de Rodrigo de Zárate). IC I 564. Jaun Asenzio Gebarako darda ordean. Ib. 564 (Interpr?). Zure irudi ederrak eta maina jentilak / Gaizkiago zauri nizi ezi dardo zorrotzak. E 191. Dardoak bano lehen liro erdira ene bihotza. Ib. 147. Io badeza dardoaz ere gorputzaren erditik, / Ainguruiak bano oboro ez larrake gaizkirik, / Bana dardoa ematurik, zauri'ere sendoturik, / Bere graziaz ezarteintu elgarreki baketurik. Ib. 129 (se refiere al miembro viril). Baina jendarmesetarik batek dardoaz haren seihetsa iragan zezan. "Avec une lance" . Io 19, 34 (He dardo batez). Ai, dardo zorrotza; / zein triste dagoan ene biotza! Lazarraga (B) 1180vb. Banekarren esku bestean / listra onezko dardoa. Ib. (B) 1181rb. Saihetsa soldadu batek dardo puntaz erdiratu zeraukanean. Mat 191. Ezen ukitze bera du sentitzen gehiago / Mundu beherean kolpe dardoarena baño. EZ Man I 98. Eta almaka idekirik lizarrezko dardoaz. EZ Man II 16. Zaurt diazadazu othoi neure arima zeure amorioaren dardoaz. Harb 309 (tbn. en Mat 208). Begi dardoak aurtikhitzea. SP Phil 285. Ezen nola zenbatenaz dardo bat zorrotzago baita, hanbatenaz errazkiago sartzen baita gure gorputzetan. Ib. 338 (He 340 dardo). Haren amoriozko dardoak sartu zituen bere bihotzean. Ib. ẽ 4r. Zure kontra etsaiek etxa ahal zetzaketen dardo hilgarriak. Mih 106. Eta ikhusten du herioa bere dardo zorrotzarekin. Brtc 120. Bethi ihardoki duzu haren dardo kolpeen kontra. MarIl 87. Urrituaz zijoatzela plazan burniazko dardoak. Izt C 340. Eta etxeko jaunak bere dardak zorrozten tu. (Cantar de Altabizkar). Michel LPB 237 (v. tbn. 238). Jauts giten fite, igor ditzagun gure dardak eskapatzen direnen kontra. Ib. 238. Egon zana areriyo gaiztoen dardo exetuetarik gorde eta ezkutaua. Ur BulaAl 40 (BulaG 554 dardo). Euskaldunak zorrozten dituzte bitartean beren dardo ta aizkorak Ibañetako aitz eta arrietan. Camp Orreaga 22 (Iza yaurtigeiak, Dv gezi, Ip eztenak; en la versión de Torrano lanzak, en la de Saldías tirarmak, y en todas las demás dardo). Suzko saiet eta dardoak zerutik jexten ikusten ziran. Arr May 156. Baina Kupido Iaunak / berak gura badau / darda bat biotzeti / laster sartuten dau. Azc PB 154 (v. tbn. 200).
azpisarrera-1
DARDO-BAKOITZ (Escudero) que lleva un solo venablo. "Escuderos de lanza y dardo en puño, que llaman en su vascuence eskutariak, dardobakotxak" IC III 184. "Sancho Urtiz de Olaeta, escudero dardobakotx de la casa de Olaeta" Ib. II 212.
Onen bean eskutaririk asko darda bakotxak. (Escrituras de Andramendi). TAV 3.2.9.
dardo
0 / 0 DARDO-BAKOITZ >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper