Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

7 emaitza damugarri bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
damugarri.
sense-1
I . (Adj.).
azpiadiera-1.1
1. (Lc, BN, Sc ap. A; SP (sin trad.), Lar, Añ, Hb).
Doloroso, que causa dolor, pesar. "Sensible, que causa dolor, sentimiento, oñazegarria, mingarria, damugarria " Lar. "Regrettable. Damugarri da hola hiltzea, il est déplorable, regrettable de mourir ainsi" Dv. "Deplorable, lamentable" A.
Halakotz damugarri eta urrikalkizun gare gure epeltasuna eta ansigabetasuna gatik. SP Imit IV 1, 11 (Mst dolorus eta pietate eragingarri). Biz oren hura zure graziaz ene faboretan, eta bira lehen bizi izan naizen bertze guziak enetzat triste eta damugarri. SP Phil 49. Aiñ astun izango da, ta aiñ damugarri Birjiñarentzat, nola esn ditugun dolore guztiak. Lar SermAzc 55. España naiz Siriako arma-gizonak egin baleuste bidebaga damugarriren bat, igarokorra izango zan enetzat. Mg PAb 208 (VersBasc 15 txatarren). Zure bizi moldea guretzat damugarriagoa bihurtzeko. MarIl 98. Damugarria litzate bada, / Osasunagaz Euskera / Zugan gaur bizi eginda, biar / Bialdutea lurpera. AB AmaE 424. Damugarria da, tiroak saiatsetan jo zuan bezela ez jotea garuñetan! Apaol 53. Tamala da, damugarria da, Aita Batizek arkaitz-gaineko txoritoki artan, oso-osorik, lan eder au ez idatsi izatea. A Ardi 119. Ba-al-naiatzu ni ezertan damugarri? Otx 53. Damugarri zaigu baiñan ez dugu poxpolorik. Lab SuEm 207.
v. tbn. Zub 67.
azpiadiera-1.2
2. Triste, pesaroso, que muestra dolor. "Elegía, genero de Poesía, biursate damugarria " Lar.
Zer esan nai digu zeure aurpegiera damugarri orrek? Lar SermAzc 46.
azpiadiera-1.3
3. (Sc, R-uzt ap. A), damnugarri. Perjudicial. "Dommageable" H.
Ala beita damügarri, bere izatiari so daudian gaizen laxükeriaz üztia. Mst I 25, 5 (SP kaltegarri, Ol kaltegin, Leon galgarri). Zunbat nahi beita ikharagarri den hiltzia, heltü bada damügarriago dükezü lüzaz bizitzia. Ib. 23,2. Sobera lotsa edo ordüzegi ükheitia edo arrazo gaberik, dirade orozbat damnügarri. Egiat 250.
sense-2
II . (Sust.).
azpiadiera-2.1
1. Pena, castigo.
Onai beren agindu doneak gorde euezalako atsegina ta gaiztoai gorde ezeuezalako beti betiko damugarria emotera. A Cat 2.
azpiadiera-2.2
2. "(Vc), motivo de arrepentimiento" A.
azpisarrera-1
DAMUGARRIZKO.
a) "Propre à offenser, à causer de la peine. Erran ziotzan damugarrizko solasak, il lui dit des choses offensantes" Dv.
b) De contrición.
Zeinbaterikoa da biotzeko garbaia? --Bitarikoa [...]. Lenengoari damugarrizko garbaia deritxo. 'Dolor de contrición'. A Cat 37.
damugarri
0 / 0 aurpegiera >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper