Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

125 emaitza tabako bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
berrehun.
sense-1
(gral.; Mic, Urt IV 404, Lar, Añ, Gèze, VocCB , Dv, H), berregun (V-gip, G-azp, AN-mer, Ae, Sal; Ht VocGr 337), berrein (R), berraun (V-arr, G-nav, AN-araq-olza), birreun, bireun (H). Ref.: A (berreun, berregun); Bon-Ond 154; Lrq /beRehün/; ContR 515, 523; Etxba Eib ; Iz R 303; EAEL 180.
Doscientos. "Por 200 dicen bireun" (Tabla de numerales del s. XVI). FLV 2008, 298. "Cent, ehun. Deux cents, berregun" Ht VocGr 337. "Ducientos" Lar y Añ. "Bireun (Ast)" H s.v. ber.
tradizioa
Tr. De uso general. Birreun sólo se documenta en una carta alto-navarra de 1693 y en Cardaberaz, y berregun en Lizarraga de Elcano, Uriarte (en alguna ocasión), Apaolaza e Imaz. En DFrec hay 48 ejs. de berre(h)un .

Ihardets ziezón Filipek, ber-ehun dineroren ogiaz ezlikeie asko, den gutiena batbederak har lezan. Io 6, 7. Hirurogei eta hamar zamaldun, eta ber-ehun arxer. Act 23, 23. D. Martin de Berreun dukaten penan. (Leiza, 1626) ASJU1978-79, 237. Permititzen du ehun edo berrehun bekhatu egin ditzagun, edo gutiago edo gehiago, berak daki zenbat. Ax 113 (V 75). Nere amari bialzen diot orai nere lenguasuarekin birreun zorzi errealako. (1693). ConTAV 5.2.9, 138. Halako gisaz, non ehun edo berrehun urtherik barrenean hainitz hitz ezin adi baititezke. ES 94. Hirur milla eta berrehun eta laur urthez. Ib. 388. Jentilak berak egungo egunean ere badira berreun milloi beinzat. Mb IArg I 343. Bere eskuz bataiatu zituela milletan milla ta berreun mil jentil. Mb IArg II 269. Birreun urte igaro ta zer izango da? Cb Eg II 103. Hil izan zituen berrehun filistindar. Lg I 281. Berrehün zaldünen saldo bat. Egiat 159. Laur erreál ebástea deláik mortále, egún edo berregún ebástea andiágo dá. LE BOEanm 339.
( s. XIX.) Berreun [azeri] baño geijago artu ditu urte bete barru. Mg PAb 155. Gogozko komunioa egin diteke egun oro eun edo berreun aldiz. AA I 474. Irten zan Saul gerrara berreun milla ta geiago soldadurekiñ. AA III 629. Bada hirur ehun egunen induljentzia, Jesusen izen seinduaren Letaniak erraten diren aldi bakhotxeko, eta berrehun egunena Andre dena Mariarenak erraten diren aldi bakhotxeko. Dh 92. Eta gitxitan eukan Erromatarrak berreun urtian Españan egin eben gustija. Astar II V. Mila berrehun eta bian. MarIl 122. Beraren mugapean egiten dirala berreun ta laurogei eta amar milla anega gari. Izt C 188. Milla, berreun, ogeita amazazpigarren urteko Agorrillaren emezortzian. Ib. 207. Errun zutien ber ehun, / Oro urhezko arraultziak. Arch Fab 175. Gizon hark ziela errun / Arraultze berrehun. Ib. 135. Askaingo yendea da dozena bat ehun, / Muthilik orotarat ez baita berrehun. Hb Esk 104. Berreun soldadu oñezko. Lard 524s. Aurrean etzuen iñor ikusi, Kore bere berreunda berrogeita amar lagunekin baizik. Ib. 94. Zer izanen da berrehun urteren buruan? Dv LEd 187. Edukitzatzute berregun soldadu. (Act 23, 23). Ur BOEg 2255 (en otra vers. del mismo traductor, ib. 1801, berreun). Bere pixua zan gutxienez berreun kintalekoa. Zab Gabon 106. Arbol ederra da, eta azpiyan egon litezke berreun gizon. Sor Bar 79. Diñotsa: "orra Marta, berreun dukat garbi / Eta pagau bertatik, mediku jaunari". AB AmaE 238. Haren berrehun ardiak bertze berrehunekin eremanak izanen direla. Elzb PAd 84. Non beretako berreun ta geiago milla gizon ortzaz gora lurrean geratu ziran. Arr May 174. Berregun milla deabruk eraman bazuten ere, ez zan ezer galduko. Apaol 53. Eliza katolikoa ikusten dugu bere berrehun miliun fidelekin. Lap 323 (V 147). Hürrün zen Ejipta, bazien berrehün lekua bide egiteko. Ip Hil 126. Zenbat miliun, zure ustez? Bertze berrehun? Gehiago. HU Zez 46.

( s. XX.) Eun da eun... berreun... da berrogetamar... berreun da berrogetamar dira oneik. Ag Kr 149. Gutxiyeneko berregun milla / geratu dira lurpian. Imaz Auspoa 24, 18. Españarrak itxi ebezan Kortinan berreun gudulari. Echta Jos 189. Multzoaren ganik berex da gure ithurria. Berrehun urhatsetan, nunbait han. JE Bur 34. Sartaldeko egi gañean, txabolatik berreun kana bezela [...], abere itzal bat agiri zan. Ag G 154. Automobil bat berreun milla puska egin dala. Urruz Zer 26. Bortz hiri, lerro lerro berrehun mila jendez goiti bakotxak dauzkala. StPierre 27. Goazen ba orain bat-batean berreun urtez atzerago. Inza Azalp 27. Begien hesteko artean, berrehun makila altxatu ziren, Lohilakatenaren aldean. Barb Sup 147. Iraganik badirela berrehun hogoi urte, / Eskualdun arraintzariek gudu bat egin dute. Ox 186. Aretxek bada bialdu zun 1910garrenean gure Santa Cruz, Alfaroren eta liberalen kontra, berreun gizonen buruzagi. Or SCruz 10. Berreun bazkide barri. Enb 128. Bere bizkar buluzian emaiten dazkote berrehun makil-ukaldi. Zub 59. Eusko-langilleak "Kirikiño"-sarirako emandako berreun laurlekoez. Ldi IL 106. Amaiur gaztelu baltz ori / --berreun gudari oro sumin-- / zaintzen zattuben zaldun onak / Naparra-aldez egin dabe zin. Laux AB 98. Ene pena berrehun liberako bat izanen da. Lf Murtuts 19. Bitartean, Falcone berreun bat pausu joan da bidez aurrera. NEtx Antz 149. Orduan ez litazke debalde igorriak izanen oroitzapen horren egiteko [...] behar litazken ehun edo berrehun mila liberak. Zerb Azk 21. Urtean berreun saku iketz. Akes Ipiñ 24. Zaldi-mandotan asko egoan erian: berreunetik gora bai. Bilbao IpuiB 222. Oraino bizirik ikusten zuela hantxet, berrehun ardiren erdian alan ari. JEtchep 55. Eta biharamunean ehun galtza eta berreun gona heldu ziren Errokaltarrera. Arti Ipuin 48. Erriek, berreun, irureun, lareun eta geiago kilometroko tarteak izaten dituzte beren artean. Anab Aprika 9. Mendiko ganaduaz gaiñera / minak ere or bazian, / berreun gizon edo geiago / lanian ari baizian. Uzt Sas 285. Beti berreundik gora ziran guriek. Gerrika 62. Garai artako berreun milla pezeta. Albeniz 232. Egingo nuke horratik ez dela hemendik berrehun urtera zeharo galdu Barojaren liburuen entzutea. MIH 268.

v. tbn. Harb 415. fB Olg 56. JJMg BasEsc 176. It Dial 67. ChantP 90. Bv AsL 136. Zby RIEV 1908, 771. Itz Azald 109. A Ardi 59. Arrantz 109. ArgiDL 170. FIr 136. MendaroTx 102. Otx 181. Lek EunD 49. Ir YKBiz 209. TAg Uzt 16. EA OlBe 91. SMitx Aranz 121. Munita 65. Etxde JJ 91. Basarri 128. Osk Kurl 145. Alzola Atalak 64. Berron Kijote 169. Etxabu Kontu 116. Ataño TxanKan 27.
azpisarrera-1
BERREHUN BAT. Unos doscientos.
Duela berrehun bat urthe. Gy 308n. Berrehun bat urrhats egin duteneko, ihizi bat badakusate itsasotik atheratzen. Laph 215. Bai, tabako saria: berrehun bat libera doi-doia! Lf Murtuts 42. Etxe hortan baziren berrehun bat ardi. Etchebarne 68. Txutik iraungo dizu / berreun bat urtetan. Ostolaiz 87. Etxetik berreun bat metrora dago. Gerrika 141.
azpisarrerakoSense-1.1
(Berrehunen bat).
Bilbao euskaldun baino erdaldunago delako duela berrehunen bat urte. MIH 380.
azpisarrera-2
BERREHUNETAN. Doscientas veces (hablando de cantidades).
Bitartean zapatainak izan zituen sustaitzaileak, eta galdetzen ditu berrogoi mila libera. Galdea berrehunetan sobraniatua zen. Hb Egia 18.
berrehun
<< 1 berga 0 / 0 berriz >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper