Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

45 emaitza sahets bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
xerka.
tradizioa
tradizioa
Tr. Usado desde desde finales del s. XVIII por autores bajo-navarros, suletinos, roncaleses y algunos labortanos de influencia bajo-navarra (antes se documenta en el dicc. de Pouvreau). La variante suletina y roncalesa es txerka (hay xerka en Xarlem y un ej. suletino de ChantP ). En DFrec hay 2 ejs. de xeka, septentrionales.
sense-1
(S; SP), txerka (BN-ciz; Aq 193 (AN)), xeka (B, BN-ciz-arb), txeka (BN-arb). Ref.: Gte Erd 19 y 63; Izeta BHizt2 (xeka).
(Precedido de gen.). En busca (de), a la busca (de). "Zoaz xerka, allez chercher" SP (s.v. xerkatzaillea, en el primer ms.). "Emaztegaiaren txeka joan da (BN-arb)" Gte Erd 19 (junto a bila, eske, etc., de otras zonas). "Onddon xerka joan dira (S), xeka (B, BN-ciz-arb)" Ib. 63. "Pusken txerka joaiten ginen (BN-ciz)" Ib. 63. "Xeka, ir en busca. [...] Oien xeka gabiltze" Izeta BHizt2.
Hark gu ofentsatu bagintu bezala, gure xerkha dabila. Brtc 246. Alde orotarat haurraren xerka apariatu zuzun. AR 223. Jin zia, arren, arduan txerka, / untsa merezitu duzie / egiazki ene fedia. AstLas 61. Pierris juan Katixan txerka. Ib. 57 (acotación). Egun oroz ontasun bera agertzen du gure alderat, gure ondotik ibiliz gure xerkha, ofentsatu dugunean. Jaur 168. Zerbaiten egiten / ustes fortünen txerkha, dütie igorten / beren etxen beharrak, beiteitze emaiten. Etch 444. Yabea badathor tresoraren xerka. Gy 118. Tenpra kuetan xin zen Jesus Galileatik Jordaniara Juanen txerka. Hual Mt 3, 13 (Samper bila, Echn Juanen gana). Ene korphitzaren xerkha jin dadila sarri. ChantP 286. Hiru kapitainak jin ziren / anderearen xerka. Balad 107. Haritchabalet bere giltzain, beretter eta kantatiarekin, juan zela Drundala hilaren txerka. Const 30. Biaramon goiz goizetik / Poliziak xeka asirik. LuzKant 103. Biramon goizean nun agertzen den ogei gizonekin Arnegiko apeza gorputzaren xeka... Herr 3-8-1959 (ap. DRA; la ref. es incorrecta). Bi eskualzain joan zaizko Eppherre jaun kalonjeari xeka, eta sahets athe batetik lagundu dute bertzeen artera. Herr 3-9-1959, 2. Bezpera guzia ardiaren xerka ibilirik. JEtchep 54.
v. tbn. Elsb Fram 77 (-kh-). LuzKant 59 (1915).
azpiadiera-1.1
(Precedido de tema nominal nudo).
Gathua illki zen ixillik, / yaki xerkha goiz-goizetik. Gy 244. Zoin egunaren autstiari erkin baizen jornalari txerka bere ardauntzuko. Hual Mt 20, 1. Buruzagi norbait galdu delaik, etxeko anitz yoaiten dira kontseilu-xerka hilerrietarat. (BN-ciz) A EY I 229. --Nora y(u)á, morróia? --Ardau txérka, maiorálarentàko. (R-is). ContR 510.
azpiadiera-1.2
Baia fan ztei lein txerka Israeleko etseko ardi galtiuak.Hual Mt 10, 6.
azpisarrera-1
XERKARA (Precedido de gen.). En busca (de).
Behar diat / gaur Pierrisen etxea / barrikat bat / arduen txerkara. AstLas 60. Jaunak orai banua / ene lagünen xerkara. Xarlem 1547. Jin ziren. Ziradiren joailiak / arrotz-lurretara / sokorri txerkara, / gathu armadatik begiratzeko. Arch Fab 211. Bürdüñaren xerkhara jinik hire magasiala. ChantP 384. Hamabi grenadier / jin zeiztan txerkara, / bai eta fite eraman / gazteliala. Balad 217. Ahal bezen luze jin diten hemen dagotzinen xerkarat. Larz Iru 70.
xerka
<< uzkaili 0 / 0 zabal >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper