Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

6209 emaitza mA bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
andrazko.
sense-1
1. (V-m-gip), andrezko. Ref.: A; Etxba Eib; Elexp Berg.
Mujer en general, persona de sexo femenino. "Sexo femenino" A. " Andrazkuak ez dauka soldautzara juan biarrik " Etxba Eib. . Cf. gizonezko. v. andrakume, andre (2).
tradizioa
Tr. Documentado desde finales del s. XIX sobre todo en textos vizcaínos. En DFrec hay un único ej., de andrezko.

Andrazkoak begoz berton, Mari Andres zainduten; goazan gizonok. A BeinB 77. Adalbaldo ta Riktrudisek lau ume izan zituen: gizonezkoa lenengoa, ta andrazkoak beste irurak. Ag AL 149. Aitabitxi bat egon oi dala gizonezkoentzat, eta amabitxi bat andrazkoentzat. Itz Azald 132. Gizaldi guztietako gizonezkoak eta andrazkoak artu egiezan Jesukristok, gu erosiagaz, ekarri euskuzan onera eta mesede guztiz aberatsak eta ugariak. Ib. 169. Gaurko egunean andrazkoak baztarretara daroien zeregiña, sarea edo galtzerdia izan oi da. Ag Kr 132. Besteak baño zentzun geiagokoa edo biotz obekoa zan andrazko batek [...]. Ib. 136. Ta elizpean euron etorrereari begira dagozan gizonezko ta andrazko guztiak, nutill ta gizon, neskato ta andra danak. Zam RIEV 1907, 425. Ama zan andrazko mardo galant bat. Echta Jos 58. Zerenak dira, andrasko andiorrek daukazuzan naibageak? Ib. 153. Erri-sarreratik jaztetxeraño oñatiar guztiak, andrazko ta gizaseme, gure baserritarrai zerbait esan beharra bazeukaten. Ag G 71. Baño utzi ditzagun andrazkoak eta ikusi dezagun gazte adoretsuen esetsaldia. Ib. 100. Andrazkoengandik onura andiak ataraten ebazan, eta ilabetean geiago irabazten eban, eun itsuk urtebetean baño. Or Tormes 15. Gure errietako andrazko guztiak / Aberats eta txiro, zar eta gaztiak, /. Batza ortan sarturik, lan egingo dabe / uri eta baserri, nagitasun bage. Enb 145. Lendik be ba-dakigu bakalduna ixakeraz bijotz-berea dala, batez be andrazkuakaz. Otx 50. Andrazko jantzitta igaro zittuzan bakanderearen otseintzako andradijen lo-gela guztijak. Ib. 83. Dantzaldi-oro zatoa, / gizonezkoen arloa. / Andrezkoeri begirapenez / betetzen dite basoa. Or Eus 170. Andrazko sorgin gaizkille bat. NEtx Antz 11. Andrazko marmariotsuak. Etxde JJ 137. Gizonezko ta andrazko, bata besteari bultzaka ta sakadaka. Erkiag Arran 36. Bai andrazkuak eta bai gizonezkuak. SM Zirik 56. Gizonezkoak baso-lanari egiten eutsien [...]. Andrazkoak, ostera, ardi-uleak garbitu ta liñuek gertetan ekiten eutsien. Akes Ipiñ 22. Gizon batek eguneko 5.000 berba inguru esaten dauz, andrazko batek 8.000 inguru gitxienez. EgutAr 20-2-1959 (ap. DRA). Bederatzi gizonezko eta bi andrezko. Arti Tobera 263. Maitakuntza asieran, lenengo urratsetan, andrazkoa bigunago izaten da geienbat. Erkiag BatB 155. Andrazko ziraunan gaiztokerixia. Etxba Ibilt 480. Gizonezko naiz andrazkoren bat. Berron Kijote 57. Ildakoa andrazkoa bazan. Etxabu Kontu 75. Laguntza eske gaude / gizon ta andrazko, / bitarteko zeraden / Ama egiazko. Ayesta 139. Andrazko ta gizonezko, autobus da kamioietan sartzen ziran da juaten ziran. Gerrika 257. Horrelako horma-burruntzi tenteak ere ez izaki, Erkiaga adiskideak esango lukeen bezala, andrazkoen arteetarik ihes egiterik. MEIG I 182.
sense-2
2. "(V-m), deriv. de andrazko, abundancia de mujeres. Úsase en admiraciones. An etorren andrazkoa! ¡Qué cantidad de mujeres venía allí!" A.
andrazko
<< andrakume 0 / 0 andre >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper