Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

6209 emaitza mA bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
1 alba.
sense-1
(V, G ap. A ; Volt 41, SP, Urt I 473, Lar, , H).
Alba, aurora. "Aube du jour, egunaren alba " Volt 41. " Alba, argi alba, l'aube du jour" SP. "Albicascere, alba, argia, argi urrátzea izatea. [...] Albicascit, alba da, argia da " Urt I 473. "Alba" Lar, . "(V, G, L) aube du jour" H. v. ARGI-ALBA, argi-haste, argi-urratze, egunsenti, GOIZ-ALBA.
tradizioa
Tr. Documentado en autores labortanos desde Etcheberri de Ziburu. Al Sur se encuentra en las exprs. albako meza y alba-izar (v. infra ).

Huna itzala non den mehetzen / Alba gorria berriz agertzen. EZ Eliç 199. Iguzkia nahi bezain / goizik ezta agertu, / alba gorria ere ez nahi / bezain sarri urratu. EZ Noel 111 (105 tbn. alba gorri). Plazer duzu iratzar zeitzaden alban eta bortala idekitzean. Volt 169. Iraungi ez daiteken argiaren Ama, sekulako egunaren alba xuria. Arg DevB 43. Larunbat alba goizean / Piarresekiñ batean / Joannes hilharrirat zen joan. 93. Segidan da ilhabethe guztietan alba denean guarda zein haitzetan den. [...] Ianbieren hogoi eta bortzean guarda nortean alba. INav 162. (v. tbn. más ejs. en la misma pág.) Zurekiñ batean argi berri baten alban bitz dadintzat, eta fiñean dohatsuen zorionaz zeruan goza dadintzat. Ch III 50, 3 (SP argi berriaren begian, Mst argi berri baten arthorian). Alba ethorri baiño lehen / Zutela yaiki-arazten. Gy 59. Nihoiz alba hurbillean / Sarthu nahi bazen lotan, / Zapatai erneak kantuz atzartzen zuen betan. Ib. 79. Alba agertu baiño lehen lebanteko uhartzetik. Ib. 77. Agertu deneko albaren argia [...]. Ib. 149. [Maria] da, goizeko alba eztia, iguzkiaren aintzinean heldu dena. Lap 269 (V 122). Alba gorri, hego edo uri. Zerb GH 1936, 115. Muxarrak, gabean edo alban. (V-m). EZBB II 64.
azpisarrera-1
ALBA-IZAR, ALBIZAR ( (V-ger-m ap. A)). Estrella del alba. "Albizarra askoren miiñean goizeko izarra edo argi-izarra edo artizarra da" Ezale 1897, 318b. "Lucero" A. v. 1 artizar.
Nor da onako emakume bere semiaren albuan jarririk daguan au, alba-izarra baño argijago, ilargija baño ederrago? Astar II 274. Lekeitioko plazan bai ordu onian / alba-izar ederra agertu ziñian. (1866) InErkiag Arran 196. Bildur nintzen albizarra amata edo itzali ta bera ostenduko eteiaten. A BGuzur 156.
azpisarrera-2
ALBAKO MEZA ( (SP)). Misa del alba. "Albako meza, messe du point du jour" SP.
Zer da bat egotea / albako Mezatan / ikusten gizon ta andra / arrausika Eleizan! Azc PB 326. Igandetan aitzina sareak hedatzen, / Albako meza dite lehenik entzuten. GAlm 1931, 44. (ap. DRA) Apaizak urten eban gelatik altararantz, alba]ku[ko mezea esateko. Erkiag Arran 157.
azpisarrera-3
ALBAKO OTOITZ. Laude.
Laudeak edo albako othoitzak. Primako edo argitu deneko othoitzak. EZ Eliç 433 (v. tbn. 190).
azpisarrera-4
ALBAREN DEIKO. Toque, campana del alba. v. albako.
Urte luzeak zear, kanpantorre alai / izan zaituan lurra, zeure zai dagoke; / baiña ez dau entzungo, pozez bete eroian, / zure albandeikorik, aurrerantz, iñoiz be. 'Tu toque de alba' . Gand Elorri 216.
alba
<< alatxa 0 / 0 3 alba >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper