Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

6209 emaitza mA bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
alaen.
etimologikoa
Etim. En FLV 1970, 83s, se sugiere que alaen(a), etc., puede muy bien ser el continuador de G ant. alladin, etc., de ahal 'poder' más verbo personal.
sense-1
(G-bet; alahen DvA, halaen BN-lab), alen (G-azp-goi-bet; BeraLzM), alain (L-ain), ahalen (BN-lab), aleen. Ref.: A; Gte Erd 287.

(Partícula que da mayor énfasis al adj. que le precede; en ocasiones dicho adj. aparece determinado).
"Adjectif de qualification aggravante que l'on ne peut rendre en français qu'en répétant un premier adjectif qui suit celui-ci. Alferra alahena, paresseux, paresseux que tu es" Dv. " Gaizto ori, alen ori " BeraLzM. " Zozo ahalena, litt.: imbécile le plus possible" Lf Gram 325. " Ergela alena! (G-goi), kirten alena ez bestena (G-azp), [...] ergela alena ez besteena (G-azp), [...] zozo ahalena (BN-lab), zozo halaena (BN-lab)" Gte Erd 287.
Estiak aterata ez da ordaintzen ergel alen ori. Alz Burr 26. Euli-mandua alena, bijua emendik. Alz Bern 78. Txoro-flauta alena, zer egin didazu? Ib. 68. Goizetik onela al ago? Obe ukan Meza nagusira joan baintz. Zurrutero alena ez bestena! Lab EEguna 101. Gazta-saskia daramala dijoa noski lapur alena... Lek EunD 40. Errukarria! Bein eta berriz, alena! Ldi BB 38. Ori egiten ez, ta eskeka ta karraxika zatozkigu? Parregarri alenak! Ldi IL 64. Zantar alena! Berea yaso du. Goen Y 1934, 95. Dioten Prantzi-muga, zitala, alaena! / amaika gaiztagiñek babes ar dutena. Or Eus 249. Makala alena! Ez ago kirtenondo motela! TAg Uzt 283. Gaizto utsa, alena! Ib. 212. Zoazi, zoazi, kaputxin arnegatu, gezurti alaena! Lf Murtuts 5. Ergel alaena! Kereonek gebendu baitin. Zait Sof 162. Arkaitz bera aserrez erreteko gai aizen gizatxar alen ori! Ib. 66. Ta deunge alenok, ori entzunda, nere maitasuna baño areagotzat izan yaun izatea? Ib. 117. Orrelaxe gal ditezela ganboar alen guztiak! NEtx Antz 29. Ori al-dek ire apentza, koldar alena? Etxde AlosT 74. Gezurti alena ez bestena! Ib. 26. Ez baizik esne-iraiztekoa, pasadorea, oso garbi ez badago, mikrobio zabaltzalle alaena bera biurtuko da. Oñatibia Baserria 107 (ap. DRA). Ezbearreko aunitz dagite, zozo alaen aiek. Or Aitork 112. Zelan, ostera, gizon guztiak guzurti alenak izatea? Erkiag Arran 152. Iñoso alena! Ire amari ez al diok legerik, ala? NEtx LBB 120. Pits bat besterik ote / lurbira zatar, lizun alena, / on goren onen alde? Gazt MusIx 107. Ajolakabe alenak ez bestenak dituzu ta etsai izateko txarrak. Lab SuEm 199. Erroldan sasiko-alen arek ebaindu bait-nau. "Aquel bastardo de don Roldán" . Berron Kijote 86. Zaldun zakar-alena, eskasa dirudi, bereari eusteko gai ez danari ekitea. Ib. 58. Kaikuak aleenak zuek! Ataño TxanKan 18. Txotxolo alenak! Bi kopa ustu ezkero, ez dakizute gizonak bezela egoten. TxGarm BordaB 35. Urdea aleena! Ataño MLanak 184. Nik erakutsiko diat, nik, gaizto alena! MEIG IX 109.
azpiadiera-1.1
(Precediendo al adj.).
Huna nun mandotik jautsi eta hasten zautan alain mukuzi zikinka. Etchebarne 71.
azpiadiera-1.2
(Con el adj. repetido). "Ergela, alain ergela! (AN-5vill)" Gte Erd 287. "Alperra, alen alperra" (G-bet).
Tuntun alen tuntuna! Anab Usauri 42. Zirzila, alain zirizila! Larz Iru 24.
azpiadiera-1.3
(Con valor de adj.).
Likixkeri alena, iñoren etxian jartzeko ixkanbilla au al da? Alz Bern 76. Ta... zeñek erru? Alperrik dabil / gure gogotzar alena. EA OlBe 80. Diabru alenak aparta, genanio madarikatu ori! NEtx Antz 140.
azpiadiera-1.4
" Alena, besteren alena, malo, más que malo" BeraLzM.
Alenok beren esku bikoitzez nere aita il zuten ta nere bizi saldua zoatsiz ondatu naute. Zait Sof 17. Andre gaixua mespreziatzen du / egin nahian alaina. (Interpr?) Mattin in Xa EzinB 90.
azpiadiera-1.5
" Urde zikiña ta alaena (G-bet)" A.
alaen
<< alabaino 0 / 0 alagai >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper