Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

6209 emaitza mA bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
aingira.
sense-1
1. (V, G, AN, BN, S; IC 445, Urt II 96, Lar, , VocBN , Dv, H, FauMar 43), aingila (Ae), aingire (B), angira (V-ger-gip; SP, Hb, Arzdi Peces FauMar 45; -ri Arzdi Peces), angila (Sal; -ea det., Añ; -li Arzdi Peces ), aingera (V-gip, G-nav, AN-araq; Gèze, VocZeg 286, H), aingea (S), aingere (AN-larr), aingra (R). Ref.: VocPir 501; A; A Apend (aingera); Lrq (aingea); Satr VocP ; Asp Leiz2 (aingere); Iz ArOñ, UrrAnz (aingería); Ond Bac (aingera); Etxba Eib (angiria); FLV 1980, 359; Elexp Berg ; Izeta BHizt2 (aingire).
Anguila; tbn. aplicado al congrio. "Congrio, aingerea" VocZeg 286. "Aingira bezain leguna du mihia (Darric)" DRA. "Anguila, [...] aingira" FauMar 43. "Congrio, [...] angira" Ib. 45. "Aingirearen buztana baino labanago (G-nav)" A Apend. "Aingira, anguila" Elizdo EEs 1926, 35. "Aingira, congrio" Ib. 33. "Angirie (Conger conger), congrio" A. Anasagasti "Itsas espezierik garrantzitsuenen Bermeoko Terminologia" FLV 1980, 359. "Kontuz eldu egur onei, aingiria baiño labanauak dare ta" Elexp Berg. v. itsas-aingira, LEGATZ-AINGIRA.
Zenbatenaz ere aingira eskuetan gehiago hertstuko eta juntatuko baituzu, hanbatenaz lasterrago joanen eta eskapatuko zaitzu. ES 134. Naiz iduriturik [biborak] gañetik ain legun nola aingira. (195) LE-Ir. Nai besigu, nai legatz / atun, sardinia / nai txirla, nai mielgia / baita angillia. DurPl 60. Tortollo samurrak eta lurreko aingira galantak. CartAnd 374. Zergatik ibai andiakin erreka zistor-etarañoko guztiak dituen ezkalu mazkar, aingira ta amorraiz osotoro josiak. Izt C 201s. Aingirak buztana duela gaxtoenik larrutzeko. Hb Egia 151. Aingirak saltsan. ECocin 19. Baga urdiñetara itsasora nua, / aingira itzulzera an nere burua. Otag EE 1884a, 30. Lebatz, angira, barbu eta txorikumak. AB AmaE 310. Eta aldiz deus ez dakienak har dezakela sugea aingiratzat eta aingira sugetzat. HU Aurp 99.
( s. XX.) Ibaietako zarbo, amurrai, izoki ta aingirak. Bera EEs 1915, 215. Zer uste zuen ala aingira eta xarbo erretzen ez zakiela Katalinek! Barb Sup 70. Aingire, legatz, eta noizipeiñean marrajoren bat edo beste ere arrapatzeko gertaratzen ziran. Elizdo EEs 1925, 248. Zaldubi zela, diote berriz, urez Alduden arrailtzen, / han zituela koplak mendian aingirak bezala biltzen... Ox 31. Emen zekarren aingireen erregiña. Or Mi 106. Dalako aingira beziñ leguna. MendaroTx 387. Keaztauriko angira-azalak untzijetarik liorreratuten dittubezan alde aretan. Otx 119. Jiten zitzaizkigun letraño batzu eta, aingirak harri-pean bezala, latinezko eta eskuarazko hitz bat edo bertze. Othoizlari 1955, 43. Arrapau eban izugarrizko aingira bat. SM Zirik 101. Edo Angiro horrek ez ote zuen aingira airea! Ardoy SFran 204. Beha eta sendi ezazue, aingirak ura behatzen eta senditzen duen gisan. PPer Harrip 90. Aingerea gaiztoa da. Eskuetan ere ez da edukitzen. JAzpiroz 151.

v. tbn. Gy 30. Sor Gabon 46. Ag EEs 1917, 170. Or Poem 534. Zerb Azk 50. Larre ArtzainE 45.
sense-2
2. "Parte superior de la guadaña. Segaren aingire " Izeta BHizt2. .
azpisarrera-1
AINGIRA-BELAR (AN-5vill-erro ap. A). "Moho que se forma en el fondo de aguas estancadas" A.
azpisarrera-2
AINGIRA MERREBALDA. "(V-ger-m), anguila barbuda" A. "Lamprea (V; Darric)" DRA.
azpisarrera-3
AINGIRA MOREA (V, G ap. A; FauMar 44; a. morena FauMar 44; angira morea V-ger). Morena. "Anguila de pintas" A. "Angire morie (Murena helena), [...] morena" A. Anasagasti "Itsas espezierik garrantzitsuenen Bermeoko Terminologia" FLV 1980, 358. v. morena.
Aingira more, kolaio zakar, / arraingorri ta lamote... / gure sarera, arrai maitiak, / beitarik gabe, atozte! Inzag RIEV 1923, 502.
azpisarrera-4
AINGIRA SINBRIXU. "Angira-sinbrixua, cría de la anguila, mayor que la angula clásica, especialmente en longitud. Goiz guztia uretan emonda, angira-sinbrixu bat baño besterik ez dogu atara" Etxba Eib.
azpisarrera-5
AINGIRATAKO (Lugar) donde se pescan anguilas.
Aingiratako toki arek beren etxeko zurkuluak baizen ondo iakiñarren. A BeinB 91.
azpisarrera-6
AINGIRA-ZORRI. "(V-gip), tipula, zapatero (vulg.), insecto de patas largas que anda en la superficie de las aguas trazando líneas oblícuas" A.
aingira
<< aingeru 0 / 0 aintzakotzat >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper