Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

6209 emaitza mA bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
ailagina.
etimologikoa
Etim. Puede muy bien proceder, como ailadin, de al (<ahal ) (o, alternativamente de hain ) + ledin o dedin del aux. intrans. Paralelos y otras posibilidades en FLV 1970, 83s. v. tbn. alaen.
sense-1
1. (V-m ap. A (aillagiña) ), alagina.
Tanto. " Allagiña, en tanto grado" Ur MarIl (voc. del final). v. hainbat, hainbeste.
tradizioa
Tr. Documentado en la literatura vizcaína desde finales del s. XVIII a mediados del s. XIX.

Ekusi ezinak eta gorrotuak ailagiña itxutu ez balitu. msOñ 8v. Zek bada allagina engainau, ta itsutu ditu zeubeen umiak? fB Ic I app. 14. Ara emen nire erraijetako frutu, allagiña dontsutu dozuna. JJMg BasEsc (ed. 1845), 23. Zek allagiña lotu lei gizona lurreko argaltasunetara? Ib. 265. Eta, allagiña mingoztu bere bijotz guztiz maitegarrija? Ur MarIl 53. Ez ebala berak gura izan allagiña lotu, emon eutsazan erakutsijagaz. Ib. 101.
sense-2
2. alagina (H (V)). Tanto como. "Autant que" H. v. adina, adinbat, bezainbat, hainbeste (5).
Meza batek balio dau Yesu-kristoren pasiñoak alagiña. EL2 94 (EL1 84 Jesu Kristoren eriotzeak dun beste). Esker onak emoiozuz Yaungoikoari, zuk ainbeste bekatu egin ezketiño beste askori alagiña . <alegiña> gogortasun erakutsi ezteutsulako. Añ EL2 66.
azpisarrera-1
AILAGINAKO (allagiña- V ap. A). a) De tal magnitud. "Tan grande" A.
Uste baldin badozu ez nazala allagiñako mesedearen duin. Ur Bisit 84. "Allaginako nekea igarotzea, supporter les plus durs travaux possibles. Allaginako itxutasuna, la plus grande cécité" H. "Aillagiñekoa (V-m), lo mayor posible" A.
b) (Seguido de oración consecutiva, con zeinda, ze...). Tan (...) que.
Aillagiñako alabantzaak emon eutsazan Israel guztijak Dabidi, zeinda Erregia sartu zan bere kontra enbidija andi baten. JJMg BasEsc 178. Eta gero allagiñakua zan konfesetako eukan lotsia ze, ez zan azartuten ezergaitik bere konfesoriari agertuten. Ur MarIl 58.
azpisarrera-2
AILAGINA ... ZEINDA, AILAGINA ZE. Tanto (...) que.
Amodijua [...] aillagina biztu oi da nosbait, zeiñda azkortuten dau gizonik txaldaneena. JJMg BasEsc I. Aillagiña zaletu zan liburubetara, zeiñda biar arte, ta jaijegunetan euretan billatuten eban bere atsegiñ gustija. Ib. 1.
azpisarrerakoSense-2.1
Une atan beratan artu eban emakume donga arek itxura bildurgarri bat, allagiña ze, begitandu jakon pistija ikaragarri bat.Ur MarIl 28.
azpisarrerakoSense-2.2
(Con part. en función de adj.).Tan (...) que.
Aillagiña penitenzijaz sikatuba, eguzkijagaz baltzituba, denporeen gogortasun, ta indriskaz azala kallu biurtuta, zeinda geijago zirudijan amesetako begitazinoe, edo beste munduko gauza bat, kriatura bizija baño. JJMg BasEsc 238s. Aurkitu ebanian luurrian etzunda gizon bat burutik biatzera lepraz josita, aillagiña zauri ta llagaz ustelduba, zeinda jausten jakozan aragijaren zatijak. Ib. 282.
ailagina
<< 3 aila 0 / 0 aillallo >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper