Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

6209 emaitza mA bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
agintze.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado, salvo en la primera acepción, exclusivamente en textos meridionales. En DFrec hay 5 ejs. Aunque Azkue lo da como suletino, no se documentan agindu ni derivados en textos ni en vocabularios de este dialecto. DRA cita Normadie 84: "Sira, eginen zitik / ene agintze holak oro / zure alhabaren / huna errendatzeko ", lo que parece una errata por egin ahalak o similar.
sense-1
1. (S sg. A), abintze, aintze.
Promesa.
Jainkoaren promesen edo aginzearen gainean. CatLav 189. (V 97) Agidanean geiegizko abintzea egin zion. Anab Usauri 131. Aintze zintzo onen segurantzian. Etxba Ibilt 483.
sense-2
2. + agindute, aginteta (V ap. A, que cita a Mg). Poder, mando, autoridad.
Nora joan dira aren diru-sail ta ondasun andiak eta esku aginze ta soldadeskak? Mb IArg I 223. Bakarrik billa leikee gitxi batzuben aginteta, ta iñoren ondo izate bakarra. Mg PAb 206. Orduban ezaututen dogu, munduko andiari, agindute, euki ta olgantza edo atsegintza guztiak bada ez badakuak diriala. fB Ic III 263. Ta zeinbat indar ta agindute geijago daukeen oneek [gurari gaistoak] gorputzian, ainbat dago makalago [...] espirituba. Ib. 275. Gurasuen izenian aituten dira nagusijaguak bere, nai dala urte, edo edadian, nai dala diñadian, nai dala agindute edo gobernuan. Astar II 86. Frutu bedeinkatua / Birjiña Amarena, / jaiotzetik ainbeste / agintze duena. Echag 199. Orain egun askotarako, bizi zeraten arteko agintzea eskatzen dizutegu. [...] euskalduna euskaldun agertu izan duten ezaugarriak ez ditzagula oinperatu. Ldi IL 136. Aundizki oiek agintze ori odolean dakarte. NEtx Antz 44.
sense-3
3. Orden, mandato; mandamiento.
Ta bere Jangoikoa maite duenak, egiten ditu Jangoiko beraren manu, lege ta agintze guziak. Mb OtGai III 254. Ori bada, zeubek umiai egiten deutseezun agindute guztia. fB Ic I app. 17. Erri ta baserritar danok agintarien agintzeak onez artu bear ditugula. M. Urreta EEs 1918, 158. Jesusen agintzeak bete bear ditu gure ibiltzeak. EgutAr 3-5-1918 (ap. DRA).
sense-4
4. "Ofertorio" Lar, .
azpisarrera-1
AGINTZEZ (Precedido de gen.). Por orden de.
Eztakat asarretzeko gogorik Jaunari graziyak, bestela zeladore bati deitu eta perreran ziñan nere agintzez. Iraola 27.
agintze
<< agintedun 0 / 0 agiri >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper