Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

6209 emaitza mA bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
abestu.
abestu (Bera, BeraLzM), abesau . Neols. creados por Arana Goiri; abestu de abes y -tu (AG 976), y abesau de abes y -au (AG 976).
sense-2
(Bera, BeraLzM), abesau.
Cantar. " Abesau, cantar determinado canto; abestu, entonar" AG 976. "Entonar. Abestu gora Euzkadi! entonad o cantad: ¡Viva Euzkadi!" Bera.
tradizioa
Tr. Según NeolAG, Arana Goiri empleó más abesau (que pudo ser, de alguna manera la variante vizcaína) que abestu, pero con el tiempo el término que se generaliza es abestu con el significado de 'cantar' (hay abesau sólo en Echeita). Azkue, que al igual que D. Aguirre nunca la emplea, dice en 1927 que abestu está muy extendido. No se documenta en textos de Orixe anteriores a la guerra civil. En la tradición septentrional sólo se encuentra en Larre. En DFrec hay 63 ejs. de abestu.

Abesetan edo. kantetan da jarrattuten dan au letxerik. AG 2401n. Orrillako Abestija abesau dabela. Baserr 1897, n.º 5 (ap. NeolAG). Euzkereaz bai-daukoz itz ederrak. saludetako eta abestu edo kantetako be bai. El Correo Vasco 1899, n.º 50 (ap. NeolAG). Abestu gora Euzkadi! / Aintza ta aintza / Bere Goiko Jaun onari. AG 2413. Entzun eske au / Ta zeure eskarra / Abestukogu / Ludijan. Ib. 2411. Jaupea abesten dabe bertako abeslarijak. Patria 1904, n.º 29 (ap. NeolAG). Abestu egijezala [...] ereserki alaiak. JEL 1908, 174. (ap. NeolAG) Kanta edo abesau ebezan urrengo doazan koplak. Echta Jos 353. Mundakan da Bermeon [...] abesauten zan, umeari lo eragitteko. Ib. 29. Iztueta dantzariyaren ikasliak [...] abestu ta dantzatzen zituzten zortzikuak. LzM EEs 1912, 117. Euskeraz emen abestu (kantatu) zuten. EEs 1917, 75. Galtzen da eizari bat baso-tartean ta abestutzen du atsekabez bere bakartasuna. Garit Usand 17. Donostiko abeslari-bazkunekoak, abestu zituzten itzaldian aitatzen diran eresiak. Itzald II 3. Elizan kantuz edo abestuz Eliz-otoitza jartzeko lan asko egin zuten. Inza Azalp 121. Eresi ederrak abestu zituan. Muj PAm 11. Zeruko Amari / Oleskijak abestu neutsozan ugari. Enb 52. [Organistak] eskuekin jo ezik (eta oñakin ere) abestu ere egiten zuan. Anab Usauri 34s. Kaleik-kale urteten eben errondan, yoten eta abestuten. Kk Ab II 178 (I 62 abesten). Bera ere dantzari ta abestuaz. Alz Txib 90. Abestu daigun zelaian / soin orren lilli-usaña. Laux AB 18. Ardoz ez, moskorti, ederrez, / abesten dabez kanta loiak. Ib. 94. Ames dagit, [...] ileta / abesten didatela / berreun mila lorek. Ldi BB 10. Ori kittarrea jo ta abestutia letxe dozu! Otx 74. Gero organistak bakarrik. Berak jo ta berak abestu. ABar Goi 17. Eresi ederrena / abestu zenuan. Zait Gold 19. Tarteka, erruz, bidean abestu oi ziran Pasio-kantak. SMitx Aranz 117. Onela abestu zun bere il-kanta. Etxde AlosT 95. Deadarka abestutze. JAIraz Bizia 71. Sar nadin nere gelan Zuri maite-leloak abesten. Or Aitork 356. Irurak Nazimentu-aurrean jarrita abes bezate len Anek abestutako abestia bera. NEtx Antz 94. Ederki abestu zuten bi bozetara Gabon eguneko kanta polit au. Izeta DirG 99. Geiago botatzera / biar det saiatu, / zueri abesteko / al badet asmatu. Yanzi 235. Anaitasun bikañean abesten zuten bertso ederrik. Garm EskL I 142. Euskaraz abestu nahi duen batek, nahi ta nahi-ez kantatzen du bere herria. Larre in Xa Odol 15. Juan ziran gure bertso-denborak, / geiago ez det abestuko. Uzt Sas 138. Musika jo ta abestuaz diru batzen. Etxabu Kontu 99.
v. tbn. ArgiDL 155. Jaukol Biozk 5. Aitzol Y 1934, 245. Lab EEguna 100. Y 1935, 146. Osk Kurl 193. Azurm HitzB 30. Ataño TxanKan 77.
azpiadiera-1.1
Cantar, decir las excelencias de algo.
[Txomin Agirrek] mendi tontorrean bizi dan artzaiaren izatea abesten digu. Lh Itzald II 117.
azpiadiera-1.2
Cantar (ref. a los pájaros).
Bide-batez, txorijai abesten entzun gura neutsen. Altuna 63. Paradisuban egazti onek beti abesten (kantetan) iñardungo dau. Ib. 27. --Ona emen benetako mattalarija --urretxinddorrak esan eban. --Neuk abestu (kantau) ta berak jasan (sufridu) biar dau. Ib. 32. Gaztelar txori nausijak / Abestu dausku eskubiderik / Eztaula kuku nagijak. Enb 58.
abestu
<< abesti 0 / 0 abisatu >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper