Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

6209 emaitza mA bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
aharrausi.
etimologikoa
Etim. vEys piensa en aha- 'boca' comparando con ahalusain. El final coincide por la forma con hautsi, ausi, frecuente en compuestos.
sense-1
1. (V, S; SP, Gèze, Dv (S), H (L, S)), aharrosi (BN; VocBN , Dv (BN), H (BN)), aharrosia, arrause (Aq 481 (G)), arrausi (V, G, AN-ulz-erro, Sal; Lcc <ara->, Mic 5v), arrausin (AN-5vill; Aq 481 (G)), arrautzi (H (AN)), arrauzi (V; Lar, H), arrauzin (V, G), arrosi, arrosin (V-m-gip, BN-baig; h- L, BN, S; Dv), arrosoin (B), arrosti (Ae), arroxin (AN-5vill), agorrosin (V-gip), errausin (AN-5vill, L), errosin (AN-5vill; Lar, A, H). Ref.: A (aarrausi, arrausi, arrauzi, arrosin, arrosoin, agorrosin, errausin); A Apend (arrosti); A Aezk 289; EI 381; Lrq /ãhã'Rauśi/; Iz ArOñ (arrósiñ), Ulz (arrausi); Etxba Eib (arrauziña); Echaide Nav 174.
Bostezo. "Bocezo" Lcc. " Batan arrausiñak, bestieri guria ekartzen detsa " Etxba Eib. . v. ahozabal (2).
Arrausi luzea, loa edo gosea. RS 276. Aharrausi usua, gose edo lo-mezua. O Pr 11. Aharrausia ahotik ahora. O PrASJU 267. Jasan zatzue halaber aho-zabal edo aharrosirik gabe nere atseginak. Prop 1911, 14 (ap. DRA). Aharrosia, loa edo gosia (BN). Lander Eusk1925 (IV), 43. Bat-batean ikusten dut ene otomobil-gidaria aharrosi handi batekin besoak goititzen. JE Ber 36. Olango azalbenen aurrean lasterra dik, orraatik, erriak arrausia. TAg GaGo 80. Arrostia merke du gorrek (Ae), arrosia merke du horrek (BN-baig). 'Se dice de los haraganes'. A EY III 254. Arrausia agorik ago, katamixarra pagorik pago (V-gip). Ib. 102. Begiak igurtzi naia, ezpaiñetan arrausi, / gorputzaren ezaldia iñolaz ezin ausi. Or Poem 541. Arrausi luzea entzun bedi. NEtx LBB 186. Esan zuen Mrs. Sappletonek, ahoa azken mementoan arrausin ordez hitz egitera behartuz. Mde Pr 99. [Begiak] beste aldera dudaka itzul eta bira bi aharrosia neke ahoa zabalka, oraino lo-gaitzari ezin gaina hartuz. Larre ArtzainE 64.
sense-2
2. Suspiro.
Arrausi andi batzukaz begiak Zerura irulten. GGero 151 (Ax 207 (V 139) hats-beherapen).
sense-3
3. arrosoin (VocB), errosin (B), erransin (AN-5vill). Ref.: A (errosin); A Apend (erransin). Estornudo. v. usin, arkusin.
azpisarrera-1
AHARRAUSI EGIN (Gèze, H; arrausi e. Mg PAbVoc 240, A Morf 738; arrausia e. Lcc; arrauzia e. Lar, Añ; arrauziñ eiñ V-gip ap. Etxba Eib; arrosin e. A Morf 738; errosiña e. Lar, Añ). Bostezar. "Bocezear, arrausia egina" Lcc. "Arrausi egin, bostezar" Mg PAbVoc (s.v. usin egin). "Ezkontzerakuan be, arrauziñ eiñ ei eban" Etxba Eib.
Arrausi egikeran ezautu ezpaleu. A BeinB 86. Eta arrausi egitteko gogua baletort, eztot aborik zabaldu biar aurduban be? Otx 128. Gosez arrausi egin bearko leukie bein baño sarriago. Eguzk GizAuz 119.
azpisarrerakoSense-1.1
Haurrak zazpi harrosin egin zituen eta begiak ideki. "Et oscitavit puer septies". Dv 4 Reg 4, 35 (Ol, Ker usin egin, BiblE eztul egin). Behatzen du eginez / lau bost aharrosi! Etcham 149. Zirriki-zarraka, prakak lotuten ebazan bitartean, eldu zan eskaratzeraiño, ta iru minutuko arrausi bat eginda gero, sua ixetuten asi zan. Bilbao IpuiB 166. Esnatu da gure azeria, ta aoa kanabete zabalduaz, arrausi luzea egin du. NEtx LBB 186.
azpisarrera-2
AHARRAUSI ERAGIN. "Arrausi eragin, hacer bostezar" A Morf 738.
azpisarrera-3
AHARRAUSI ETA AHARRAUSI. Bostezando continuamente.
Gaba bertan egin eben arrausi ta arrausi. Kk Ab I 81.
azpisarrera-4
AHARRAUSI-NAHI. Con ganas de bostezar.
Eguna arrausi-nai asi-garaiean. Ldi UO 20.
azpisarrera-5
AHARRAUSIZ. Bostezando. "Arrauziaz, erdi loan, baillant et à demi endormi (LE)" H.
[Baitire adizále daudénak] kánpoan nolanái arrausias, erdi ló, arát onát beira. LE Urt ms. 34r (en la ed. de 1846, 96 arranziaz, errata; Harriet cita tbn. esta última forma). Bainan hasten nitzakoteia bai erlijioneaz mintzatzen, aharrosiz ari zauzkit eta badoatzi zoin bere alderat. Prop 1890, 20. Arrausiz izerdi otza buruan dunarena. "El del que tiene la cabeza bañada en sudor y bosteza" . Or Poem 543.
aharrausi
<< ahariko 0 / 0 aharrausika >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper