Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

6209 emaitza mA bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
ahalkeria.
sense-1
1. (SP, Urt Gram 42, Ht VocGr 341, Aizk, Dv, H, A), ahalgeria.
Vergüenza. "Confusion, honte" SP. "Confusión, pudor (He)" A. " Eztut ahalkeriarik lan hortan aritzeko (Darric), je ne rougis pas de m'adonner à ce travail" Lh. v. ahalke.
Iauna etzazula permeti / dudan ahalkeria . (Ps 30, 1) "Non confundar" . EZ Eliç 283. Obra on hautzaz mukuru / egik beraz handia, / eztuentzat iuiamendu / hartan ahalkeria. Ib. 116. Zure gatik ahalkeriak estali deraut begitartea. SP Phil 227. Bethe beite ahalkeriaz niri bizia eraman nahiz dabiltzanak. 54. Zuretzat ahalkeria handi baten suieta behar da izan ikhustea zeiñ guti zure bizia harenaren iduriko errendatu duzun. Ch I 25, 6. Ene bisaia ahalkeriaz estalia izatu baita. Ch III 50, 4. [Jujamendu jenerala] baliatuko da nabarbenkiago erakhusteko bekhatorosen ahalkeria. CatLav 67. (V 42) Behiñere deus gorde gabe [...] ahalkeria triste eta damnagarri batez. He Gudu 118. Aithortu behar izan zuten ahalkeriarekin enganioan bizi izan zirela orduraino. Lg II 427. Aithortzen dut ahalkeriarekin, traba mendrenak baratzen nau. Mih 114. Bere egiteko molde zuzenkontrakoaren ahalgeria nolazpait gerisatu nahiz. Birjin 74. Lotsaz edo aalkeriz artu zuala lan onetarako artapena. Ag Lar 556.
azpiadiera-1.1
Recato, pudor, modestia.
Jauntzkura honest batean, ahalkeriarekien eta modestiarekien aphaintzen direla [emazteak] . He 1 Tim 2, 9 (Lç ahalkerekin).
sense-2
2. (Pl.).Partes pudendas. "Parties honteuses" SP.
sense-3
3. + alkeria (R ap. A; Añ (AN)). Oprobio, deshonra, motivo de vergüenza. "Afrenta" Añ, A (s.v. alkeizun). v. ahalkeizun.
Mintzo zela latinez hain astrugaizki, non ahalkarazten baitzuen anaia enperadorea: ahalkeria hura bada bere begien aitzinetik khentzeagatik [...] herrirat igorri zuela. ES 168. Zer ahalkeria errege handi batentzat! Lg I 313. Etzuten hargatik gutiago edireten bere ahalkeria haren sentimendu laudagarritan. Lg II 180. Zer ahalkeria! batek derra oihuka, / doan nerhabea horrela mainguka! Gy 200. Ager ez dadien zure buluztasunaren ahalkeria. Dv Apoc 3, 18 (Lç laidoa, Ip ahalkia).
azpisarrera-1
AHALKERIA EMAN. Causar vergüenza.
Edo berzela interrogatuko tu jostetan hari direnak edo berzetara beira daudezinak, hei ahalkeria emaitea gatik. CatLav A 6r (V 7). Ematen daroku gure bizitze iraganaz ahalkeria salbagarri bat. He Phil 24.
azpisarrera-2
AHALKERIAN ERORI, AHALKERIETAN ERORI. Caer en vergüenza.
Ez dela nihoiz ere ahalkerian eroriko. He Gudu 47. Eror ez nadientzat egun batez ahalkerietan eta bethiko dohakaitzean. Dv LEd 271s.
azpisarrerakoSense-2.1
( ahalkerian erorarazi ).
Deus erraten ez balu ere bere hutsen ezagut-arazteko gai den gauzarik baizen, eta bere burua ahalkerian eror-arazitzekorik baizen. He Gudu 147s. Ahalkerian eror-arazi tutzu, egun, zure zerbitzariak. Lg I 317.
azpiadiera-1.1
Bere bekhatuen orhoitzapenak berak eror-arazi zuen ahalkeriarik handienean.Lg II. 156.
azpisarrera-3
AHALKERIETAN (Precedido de gen.). Para vergüenza de.
Zuen ahalkerietan hau erraten dut. He 1 Cor 6, 5 (Lç zuen ahalketan).
azpisarrerakoSense-3.1
Aithortu behar dugu, gure ahalkeria handitan, oraino gutiago konprenitzekoa dela gure esker gabetasun itsua.Lg II 166. Giristiñotasunaren ahalkeria handitan behar dugu aithortu kristaben artean gutiak direla hortarat pensatzen dutenak. Mih 5.
ahalkeria
<< ahalkegabeki 0 / 0 ahalketu >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper