Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

57 emaitza jaitsi bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
norte.
sense-1
1. (Sal, R ap. VocPir 54 ; Urt II 263, Ht VocGr 390, Lecl, Arch VocGr ), nort (SP), nor.
Norte. " Norteko partea, septentrion" SP. v. ipar.
Norte eta hegoako hartak dire lekhuko. EZ Man II 127. Ken adi hemendik Norteko haize galgarria, ene arima ihartzen duana. SP Phil 488 (He 494 norteko). Iakiteko duzu sain eta Uchant nort edo su hartzen duzula laurden bat noroestetik edo suestetik eta dire 12 l[ekoa]. INav 39. Norte phartetik. Mong 594. [Eskualdunak] eztira hain iharrak eta meheak nola eguerdi-aldekoak, ezeta-ere hain haragitsuak nola northekoak. ES 121. Jaitsi zen nortetik Erromara. Mb IArg II 303. Ethorriko dire orientetik eta okzidentetik, nortetik eta hegoatik. He Lc 13, 29 (TB, Dv, Ol, Leon, BiblE iparretik). Izango zara arako itxasoan itxas-orratza ta Norte seguru baga dabiltzenak legez. LoraS 139. Zu nai zinduztekenak / badira Nortean. FrantzesB II 40. Hoinbertze euri egiten zuelarik norteko aldean. Prop 1876-77, 81. Zoaz lurraren kabuetara, / joizu Nordea, joizu Sur. AB AmaE 121. Arri-imanak norterantz egiten dau bira. Azc PB 153. Ezagutzen det nolakua den / Amerikako Nortia. Yanzi 131. Ameriketako edo norteko aritza. Munita 27. Nortean nor-nai sartu leikenik / iñork ez dezala uste. Basarri 182. Gipuzkoar bat nahiago dut / norteko frantzes bat baino! Mattin 44. Han bazen pago oihan bat, norteko aldetik, biziki freskoa. Etchebarne 70. Nortera behatzeko. Ib. 64.
v. tbn. Gç 76 (norteko). Balad 248 (norteko). Erkiag Arran 58. Auspoa 39, 62. LuzKant 136. Etxabu Kontu 138.
azpiadiera-1.1
Estella polar.
Oi, Sirena, zeñaen begiok direan norteagaz konparaduak! Lazarraga 1152r.
azpiadiera-1.2
+ norde (V-gip). Ref.: Etxba Eib y Elexp Berg (norde).
(Ref. al viento).
"Se dice del viento noroeste. Nordiak, beriala dau eurixa " Etxba Eib.
Hargatik erran zuen Galenok ere nortearen azpian egoitza dutenak adimenduz eskas direla. ES 120. Hor dathor furian uhartz urrunetik, / nihoiz ere athera bere erraietarik / northeak zukeien ume terriblena. Gy 173. Orma beltzak egiñaz / luzaro nortia, / berrogei egunean / gero elurtia. Tx B 194.
azpiadiera-1.2.1
(V-gip ap. Elexp Berg ).
Viento del Norte o Noreste.
azpiadiera-1.3
(Ref. a la Compañía del Norte de ferrocarriles).
Norteko ferrokarrilla. Tx B II 113. Zori onian Euskal-Erriyan / lenbizi egindakua / da Irundikan Altsasuraiño / burni-bide Nortekua. MendaroTx 33. Trena artu genduan Iruna biok. Andik, nik Nortekoa artu nuan. BBarand 138. Norteko trenbidea egitera. MEIG IX 41.
sense-2
2. (SPDv).
" Northa, bigle" SP. v. nordest.
azpisarrera-1
NORTE-IZAR (nortizar Izt 48r). Estrella polar. v. NORTEKO IZAR, IPAR-IZAR.
Agur Nort-Izarra, / Ama Iainkoarra. Hm 160. Itsas-orratzak norte-izarrai beti begiratzen dion eran. AA III 302.
azpisarrera-2
NORTEKO HARITZ. Roble americano.
Ameriketako edo Norteko aritza. Munita 27.
azpisarrera-3
NORTEKO HARRI. "(He), aimant" Dv.
Aimantak edo norteko harriak. He Phil 290. Diamant batek Norteko harriari lotzetik debekatzen duken burdiña. Ib. 404.
azpisarrera-4
NORTEKO IZAR. Estrella polar.
Norteko izarraren iabea / iguzu desira dugun bezalako haizea. EZ Man II 145. Agur izar nortekoa / Iaunaren ama mansoa. EZ Eliç 390 (197 Norteko izarra). Eztezakela konsidera Norteko izar argia. 139. [Mariaren izenak esan nai du] argi-gillea eta Norteko izarra. Gco I 460. Norteko izarraz gidatua denean, badaki bide segura. Lap 14 (V 9). Dituzun begi beltzak / engañagarriak, / dira Norteko izarra / dan bezin argiak. MendaroTx 110.
azpisarrerakoSense-4.1
Norteko izartxua / dan beziñ argiak / zabalik begiak. MendaroTx 206.
azpisarrera-5
NORTERATXEAGO. Un poco más al Norte.
Ionentzare aphur bat norteratxeago eta muillatuko duzu 10 brasetan. INav 16.
norte
<< nagusi 0 / 0 ongi >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper