Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

35 emaitza faena bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
akabantza.
sense-1
(Lar; -kh- Urt IV 298, Ht VocGr 361, Arch VocGr , Dv, H (s.v. akhabatzea), -nz- SP, Lar), akabantxa.
Fin. "Achèvement, fin, acabamiento, remate, fin y cabo" SP. "Acabamiento" , "terminación, [...] akabanza" Lar. " Bestaren akhabantzara, vers la fin de la fête" Dv. Cf. VocNav: "Acabancia. Terminación de una faena agraria: trilla, siega, vendimia, etc". v. akabaila, akabatze, akabera, amaiera, bukaera, azken.
tradizioa
Tr. Término bien atestiguado en la literatura septentrional. En la meridional solamente se documenta en Lizarraga de Elcano, en el catecismo roncalés de Bonaparte y en el GGero de Añibarro.

Zure egunak konturik gabeak dira, eta zure urtheek eztute akhabanzarik. Harb VII. Desiratuko dute bere egunen fina eta akhabantza. Ax 593 (V 381). Hala dira oiñak ere gorputzaren fina, akhabanza. Ib. 191 (V 129). Ni naiz hastea eta akhabantza. ES 131. Zeren ezbaitu izan egundaino hasterik, eta ezbaitu izanen sekulan akhabanzarik. CatLav 28. (V 21) Munduaren akhabanzaraino eginen dituzten bekhatu guzientzat. Ib. 51 (V 33). Noiz izanen zen mendeen akhabantza. Lg II 185. Lehen libriaren akabantza. Mst I 25, 11. O nuiz date gaitz hoien akabantza? Mst III 48, 3. Heriotzea da gauza guzien akhabantza, inguratzen zaituzten guzien fina. Brtc 113. Meditazione bakhotxaren akhabantzan andredena Mariari egin behar zaion othoitza. Ib. 82. Phiztüren da mündiaren akabanzan. CatLan 9. Idereinen tüzü akto hek Katiximaren akabanzan. Ib. 141. Nai izan zue alaber seguratu gure biziaren postrea, bukateroa ta akabanza Olio Sainduaren sakrementuareki. LE-Fag. Noek dilubioarén akabánzan biali zuén úsoa. LE Ong 73v. Zegaiti onenbeste gatx, min ta neke? Eta zegaiti kabu akabantzarik izateko itxaromen bage? GGero 380 (Ax 607 (V 390) akhabantzarik). Gure biziaren eta gure lanen akhabantza. Jaur 173. Ilhabethearen akhabantzan. MarIl 24. Gauza guzien hastapena eta akabantza. CatLuz 11. Liburu seigarren eta azkenaren akabantza. Gy 325. Negu akhabantza da xederratzeko tenorerik hobeena. Dv Lab 356. Othe dakizu zer diren akhabantza gabeko gaztiguak? Dv LEd 129 (Cb Eg II 68 fin edo kabu gabeko pena). Zerua edo ifernua! Oi zer bi helburu edo akhabantzak! Ib. 52. Oinetarik buru eta hastapenetik akhabantzarat. Hb Egia 142. Toledatik Balentziarat jo zuen, Balentziatik urthe akhabantzako Benizerat. Laph 162. Aste eta akabantxa gaiza guziuena. CatR 23. Izan behar dute akabantza edo finitze bera. (BN-baig, 1869). ETZ 274. Lehen partearen akhabantza. Elzb PAd 86. Mende guzien akhabantzaraino. Jnn SBi 39. Lo bat sekulan akabantzarik izanen ez duena. Lap 9 (V 6). Gizon guziak phiztuko direla Munduaren akhabantzan. CatJauf 71. T'harek gaizuak zer pents'ote du / biziaren akabantzan? Mattin 115.
v. tbn. Tt Onsa 35 (-kh-). Ch III 59, 4 (-kh-). AR 8 (-nz-). Mih 75. Dh 100 (-kh-). JesBih 448 (-kh-). UskLiB 61. Elsb Fram 171 (-kh-). Zerb Azk 20.
azpiadiera-1.1
(Gram.).Terminación.
Zeren akhabantza bat baizik nominatiboan ezbaitute. ES 89. Genitiboan ere baitu gisa berean bi akhabantza diferentak. Ib. 89. Eskuara hitzen akhabantzetan ere abantaillatua dela. Ib. 131.
azpisarrera-1
AKABANTZATSU (Forma con suf. -tsu, de valor aprox.).
Sentimendu horiek atxikitzen dire meditazioneak iraun behar duen denboraren akhabantzatsuraino. Dh 103.
akabantza
<< 2 abegor 0 / 0 akzio >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper