Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

2957 emaitza leon bilaketarentzat

Sarrera buruan (2)


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
berankor.
sense-1
(V, G, L, BN, Sc, R-uzt ap. A; Urt II 227, Lar, Hb, Dv, H), berantkor (L ap. A ; SP, Arch VocGr , H), berandukor (V, G, B ap. A ; ), berantior, berankior, berantkior, beankor.
Tardío; (el) que se retarda, que retarda. " Berantkorra. Jainkoa ezta ahatzkor, berantkor baizen " SP. "Tardador, berankorra, belukorra " Lar. "Tardío, bera[n]korra, belukorra " Ib. "Dios consiente, pero no para siempre, Jainkoa ezta azkor, bai berankor " Ib. "Tardío" . "Tardif, tardive" Arch VocGr . "Tardif par nature, comme certaines espèces de fruits. Harriak eraman zuen garagarra, bainan ez ogia, berankorragoa delakoz, la grêle détruisit l'orge, mais non le froment qui est plus tardif. Jainkoa da gaztigatzera berankor, Dieu est lent à punir" Dv. "Tardif, qui arrive tard" y "qui fructifie tard" H. "Tardío, cachazudo, paciente" A. v. berantiar; luzakor.
O adimendu gabeak, eta Profeték erran dituzten gauza guzién sinhestera bihotz berantkorretakoak! "Tardifs de cœur à croire" . Lc 24, 25 (HeH herabe zareten bihotzak, Dv bihotzez uzkur zaudeztenak, Leon sinesteko bihotz-uzkurrak, Ol siñesteko biotz-motelok, IBk sinesteko motelak). Halakotz, ene anaie maiteák, biz gizon guzia enzutera lehiati, berantkor minzatzera eta berantkor aserretzera. Iac 1, 19 (Dv mintzatzerat herabe eta hasarretzerat nagi). Enzutera prest izateko, minzatzera eta aserretzera berantior. Decl ẽ 8r (remite a Iac 1, 19; v. supra). Berak-ere testifikatzen duen bezala, ezen ungi egitera gogabera dela eta aserretzera berantkor. Ins D 4r. Halakotz Iauna delarik gaztigura berantkor / Eztuk zeren enganatu allegia ahantzkor. EZ Man I 91. Anhitz enganatzen ohi du arratsaldeko urrikimenduak, penitenzia berantkorrak. Ax 210s (V 141). Hain lasterkatsu pausatzera, hain berantkor trabaillatzera. "Tardus ad laborem" . SP Imit IV 7, 2 (Ch haiñ lanaren etsaia, Mst berantiar, Pi lanerako orren motela). Bañan ardiak berankor zirenean, etzituen ezartzen, eta berankorrak Labani heldu zitzaizkon eta khexa-berak Iakobi. 'Ea quae erant serotina, Laban' . Urt Gen 30, 42 (Ur udazkenekoak, Dv beranteko umeak). Zer urrikiak, zer damuak! baña damu ta urriki guztiz berankorrak! Mb OtGai II 238. Dizipulu traidoreak ezagutu zuenean etzuela deusere irabazten bere aithor berankhorraz [...], eman zitzaion desesperamenduari. Lg II 266. Bainan ogia eta bertze bihiak etziren galdu, berankorragoak zirelakotz. Dv Ex 9, 32. Girixtino berankiorrak jakintsun eginik, nola Meza hastekoa baitzen, athera ziren betan gure fededunak. Prop 1897, 14. Da zein sagar gozo, esaterako txarbea, sagarrik berankorrena ta gozoena, ezta izaten azal-tximur ispilduna? A BGuzur 116. Berankiorrak ez daudelarik berantegi, batzuetan heltzen zeien bezala. Eskual 10-1-1918 (ap. DRA). Jaungoikoa ezta azkorra, beankorra bada ere. (G-azp) AEF1921, 56. Gizaki guziak bitez azkar entzuteko, uzkur itz egiteko, ta berankor aserrerako. Ol Iac 1, 19. Banaitteke berankor bañan ez aazkor, seme. Etxde AlosT 63. Jaungoikoa badaiteke berankor, baiñan sekula ez ahazkor. Etxde JJ 230. Yainko errukitsu ta adeibera; aserrerako berandukor; oso samur ta kirmena. Ol Ex 34, 6 (Ker geldia). Isturitzen duen kaperalat ere bazoazin lehen ainhitz beilari. Bereziki mintzatzeko berantkior ziren haurrekin. "Mintzo eder" erran nahi du Eulalia izenak. Egunaria 12-1-1958 (ap. DRA). Lore usain gozokoa, ai, enada berantkorra. Arti Ipuin 55. [Erle] berantkorrak Martiren borontze-ots erlatzak zirikatzen ditu. "Morantis" . Ibiñ Virgil 109. Gutartean erraiteko, "giristino berantkorretarik" omen gira! (Funtsean, irauteko, ez omen da berantkorra bezelakorik...). "'Chrétiens tard venus' [...] rien ne vaut le tardif" . Ardoy SFran 11. Jainkoa izan ditteke berankor, baña ez atzenkor. (AN-ulz). Inza NaEsZarr 1224. Euskal literatura ez dela bakarrik berankorra izan, baizik eta berankorra izateaz gainera suntsikorra ere izan dela. MEIG IV 61.
berankor
<< 2 berandu 0 / 0 beraz >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper