Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

2957 emaitza leon bilaketarentzat

Sarrera buruan (2)


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
begiluze.
sense-1
1. (V-gip, L-ain), begiluz (R). Ref.: A (begi-luze); Elexp Berg.
Curioso. "'Txismoso', edo baita 'policia secreta'ren euf. gisa ere entzun daiteke. Kontuz, begiluziak jabitzek errixan da " Elexp Berg. Cf. LzG Eusk 1958: "Biguilucear, fisgonear (Contrasta). Biguiluz, familiarmente, persona que mira y rebusca por todos los rincones, o que pretende enterarse de todo, incluso de lo que no debe (Contrasta)"; y J. L. Elcarte (Amescoa; comunicación personal): "Viriluz: curioso (eres un viriluz, eres un curioso)".
Arpegi begi-luzez betetzen dira ate-leioak egundoko ariñen. "Curiosas" . Mok 16. Beilari hoik begiluze izanez dabiltza ardura eta zerbait berririk ikusi beharrez. Leon Imit IV 1, 9 (Ch kuriostasunez, Ol yakingale ta berrimiña, Pi yakin-miñ). Begi lüze batek zion, prosesionian, 92 gizon bazela, 40 motxiko eta Eba xaharraren ahizpa, uf! zer khordela! Herr 10-5-1962, 4. Nork eman dizu zuri or kuskusean ibiltzeko baimena? Begiluze alena! Loidi 93. Erriko atso begi-luzeak ere ikusi zuten. Laister sortu zan marmarra errian. TxGarm BordaB 183. Bazakitela gezurretik egia ateratzen begi-luze batzuek. Larre ArtzainE 12. Ez zaigu mugarik gabe begiluze izatea komeni. Adinon izatea komeni zaigu. MEIG VI 134.
sense-2
2. "(V-gip, L-ain, R-uzt), envidioso" A.
Ara nigatik esango dute: / "Pikaro begi luzia! / Gure orduko banidadiaz / kokotzeraño asia!" / "Aizazu, ez det gezurrik esan, / [...] pobriarentzat ez da komeni / aberatsaren klasia". Xe 313. Lasta-etxola: or iñoiz / ez kezka gaitzik, ez ere lagunik / begi-luze, ez mintzo / ustelik, ez eta iñor / asmo gaiztoz jakile duzunik. "Ni se esconde envidia en rostro amigo" . Gazt MusIx 117.
sense-3
3. (V-gip ap. Elexp Berg ).
" Begiluze (= ojos largos) se dice de aquél que habiendo llenado el plato de comida, no puede acabar de despacharla (G)" AEF 1921, 57. "Persona con tendencia a mirar con ansia, ciertos alimentos, vestidos, etc... Ume ori janakin oso begiluzia da, baiña jateko orduan mizkiña " Elexp Berg.
begiluze
<< begietsi 0 / 0 begira >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper