Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

2957 emaitza leon bilaketarentzat

Sarrera buruan (2)


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
axolatu.
sense-1
1. (SP, Gèze, Dv, H (sin trad.)), ajolatu, axoltu, aizolatu.
Preocuparse, interesarse, poner interés. "Cuidar, tener cuidado" SP. "Se mettre en peine, se soucier" Gèze. "Avoir souci, avoir de la sollicitude pour" Dv. v. 1 arduratu (2).
Hala non etzaitezin geiago bizi zure baitan, baina bai ene baitan deusez ere grinatu edo axolatu gabe. SP Imit IV 12, 4. Konsolazionez geiago axola ez nadin. Ib. 4,2. Eta gerthuz gaizki erranek eztiote nihori minik egiten, hetaz axolatzen direnei baizen. SP Phil 223s. Guziarekin ere mundukoek etzuten hitzik erraiten, adiskideak etziren hargatik axolatzen. Ib. 426. Hartakoz behar da haren osagarriaz hanitx axolatü. Ip Dial 74 (It arreta andia artu, Ur ardura andijagaz begiratu biar jako, Dv behar da artha handi bat). Hobe da gorderik egoitia eta bere arimaz axolatzia, eziez arimaren arranküra ützirik, miraküllü egitia. Ip Imit I 20, 6 (Mst arranküra ükheitia). [Bidaztiak] gaisorik iarten direanean, ikusgarriak izaten dira Elizgizon onek, alkarren leian aizolatu, berotu, bizkartu ta lagundu gurarik. M. Otadui Ezale 1897, 82a. Gurasoak, beste askoren antzera, ardura gabeak lenengo, berandutxo ajolatu ziran. Ag G 62. Aiek ordea etziran ortaz axolatu ta aldegin zuten. Ir YKBiz 389. Yuduak berriz beren artean dute Salomon baño geiagoko bat, Yesus bera, ta ez dira artaz bat ere axolatzen. Ib. 167. Fartzuntzia, zure begiko ernaia khen zazu lehenik eta zure haurrideak begian duen fitsaren khentzeaz axolatuko zira gero. Leon Mt 7, 5. Uraren lankaden azantzaz, / ez iguzkiaren erlantzaz / axoltzen ez ziran batere. Mde Po 89. Aiheru berak berregiten dituzte beti, ikusleetaz axolatu gabe. Mde Pr 339. Etziran axolatu etxekoak, erortzear nindagola, ni ezkonarazten. Or Aitork 39. Gure aita ez zan axolatzen nola ari nintzan azitzen. Ib. 40. Gure ama [...] axolatuago zan ni garbitasunera eragiteaz, senarrak nitaz esan zionaz baiño. "Curavit" . Or Aitork 42. Eta heiek hil eta, nehor ez dela axolatu, hala nola Ordena edo Komentu bat axolatzen den bezala, heien "pizturik" atxikitzeaz. Ardoy SFran 18. Erein ondoan ez omen da aski axolatu nola heldu zen uzta. Ib. 314. Bazterrez axolatu gabe. Larre ArtzainE 23.
azpiadiera-1.1
(En sdo. irónico).
Ontsa axolatua ahal zen ori ondarrean arrotz hartaz. JEtchep 97. Ez baduk hiaurek hire burua zaintzen, xakurra bezala ibiliko hute. Ontsa axolatuak dituk to! Ib. 100.
sense-2
2. " Ardixak axolau dost, me ha turbado las ovejas" Iz ArOñ.
axolatu
<< auzoko 0 / 0 axuri >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper