Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

2957 emaitza leon bilaketarentzat

Sarrera buruan (2)


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
aurrerabide.
sense-1
1. (), aurrerapide (V, G). Ref.: A (aurrerapen); Elexp Berg (aurrerapide).
Avance, progreso, mejora. "Adelantamiento: (V, G) aurrerapena; (AN) aitzinapena; (V, G) aurrerabidea, aurreratasuna " . "Progreso, adelanto" A. " Urtiak joan eta urtiak etorri, ta euskera asuntuan ezta aurrerapideik ikusten " Elexp Berg. v. aurrerapen. .
Eztozube beste gauzarik goguan eukiko, zeuben lana, zeuben biarra eta zeuben aurrerapidia baño. Astar II 204. Burdinbide, tximist-argi ta oraintsuko asmo ta aurrerapide asko agertu-orduko. Echta Jos 9. [Lenengo mallako irakaskintzea] dalako errijen aurrerapide eta ogasun-sendotasunaren oñarrija. ForuAB 79. Bilbaoko Udalaren Aurrerapide Sallaren [='Sección de Fomento'] Buruzagi izana. EEs 1920, 108. Buruaren ukoa, orixe da aurrerabidea; ta orrelako ukoa egin duana benaz yarei ta eskierrik dago. "Profectus". Ol Imit III 39, 3 (SP probetxu, Ch aitzinamendu, Mst profeitü, Echve aurerratze, Pi aurrerakuntza, Leon aitzinatze). Gaikeri edo materialismoa aurrez irakatsi oi zan, ori gizonarentzat aurrerapide andia balitzan lez. Eguzk GizAuz 47. Aspaldion egindako aurrerapideak eten barik ugaldu dabezan ogasunok, [...], banandu ta zabaldu bear dira gizaki-mueta guztien artean. Ib. 151. Bai bait-dakite non ipintzen duten dirua, eta zein aurrerabide izan dezaken arazoak. "Perspectivas del negocio". EAEg 2-3-1937, 1187. Ikasteari buruzko aurrerapideak itxi egiten zaizkio Irakasletzara eldu danari. Ib. 3-3-1937, 1194. Aurrerapide ederra, atzeneko gerla orokarrak azaldu diguna, bere gas-ganbara, konzentrazino-landa eta ainbeste sarraski ta gertakizun lazgarriekin! Vill Jaink 181. Aurrerapideak geldiro-geldiro egin dira, izadiaren aldi guztiak egin oi diren bezala. Ib. 179. Siniskari gaietan, Dogman, elizak euki daben idazlerik onenetarikoa, jakituria onen aldakuntzabide edo aurrerabideetan batez be. Alzola Atalak 73. Ikasteai aurrerapide aundia emoteko bide onak erakusten ekiana. Ib. 131 (cf. infra AURRERABIDEA EMAN). Aurrerabidea ekarri eutsen 1933garrengo urteak Ondarroako atun arrantzaleai. Etxabu Kontu 122. Sozialismoaren aurrerabidea utopiatik zientziara. Tít. de la trad. de X. Kintana de Die Entwicklung des Sozialismus von der Utopie zur Wissenschaft, de F. Engels (S. Sebastián, 1972 y Hendaia, 1975). Hogeitamar urte hauetan zinemak egin duen aurrerapidea. MIH 327. Eta badakit ez diotela sekula muzinik egin Estornestarrek ez teknikari eta ez aurrerapideari. MEIG III 48. En DFrec hay 30 ejs. de aurrerabide y 2 de aurrerapide.
sense-2
2. Viaje, marcha.
Bart gauean jakin genduan Grisostomoren eriotza, eta leku ontan eortzi-bearra zala; [...] ta gure aurrera-bidea utzi-ta etortzea erabaki genduan. "Dejamos nuestro derecho viaje" . Berron Kijote 150s.
sense-3
3. (V, G ap. A ), aurrerapide (V, G ap. A ).
"Aliciente, estímulo" A. Cf. AURRERABIDEA EMAN.
Euzko-erriak, merezi duan abegi onez artuko al digu erabaki au. Gure asmoei aurrerapidea opako al die. EAEg 31-1-1937, 944. Aurrerapide Zaingoak emandako Oroaginduak. "Ministerio de Fomento" . Ib. 23-11-1936, 369.
azpisarrera-1
AURRERABIDEA HARTU. Avanzar.
Egin dozu alegina edo indarra pazienzijatan iragoteko, aurrerabiderik artu eztagijan abijetara doian aserriak? Astar II 105.
azpisarrera-2
AURRERABIDEA EGIN. Mejorar.
Karlos-geizto gizajoa barriz, geoago makalago, ezeban aurrerapiderik egitten. Echta Jos 113.
azpisarrera-3
AURRERABIDEA EMAN (aurrerapidea emon V-gip). Dar facilidad(es), dar pie. "Ez badau ezer aittatzen zuk ez emon aurrerapideik" Elexp Berg.
Ezpaduaz danza naastu edo peligrosuetara, gaztiai emongo deutsee aurrerabidia juan ditezen. Mg CO 113s. Baki letraubak [...], gorrotoz errazoe bagarik auzitara doiana. Bada au dakijala, ari aurrera bidia emoten badeutsa, ta aren saila artuten badau bere kontura [...] pekatu guztiak duaz bere gainera. fB Ic II 168. Guraso askok, [...] emoten deutse umiai gastetxu dirianetik, donga izateko aurrerapidia. Astar II 98. Euren berbaldiakaz, billostasunakaz eta edergarri eta apaingarriakaz, pekaturako aurrerabidea emoten dabeenak. Itz Azald 103. Burrukarako aurrerabidea emoten eutsan demoninoari zirautsala. Ib. Emon begiz aurrerabideak, bera [debozinoa] zabaldutekoak diran Alkartasunen batean sartuteko. Ib. 11. Berari dagozkion zenbait gaiei aurrerabidea opatzea bidezkoa deritzaigu. "Se pongan en marcha" . EAEg24-10-1936, 125. Ez artu, ez uka. Ez aurrerapiderik emon, eta ezta . treotzararik ere, erdeiñu ta ezetzik ere. Erkiag Arran 64.
azpisarrerakoSense-3.1
" Banauka berakin egun batzuk pasatzeko gogua, baiña berak pe etzostan aurrerapide aundirik emun da " Elexp Berg. .
azpisarrera-4
AURRERABIDEAN. Progresando, avanzando, en proceso de mejora.
Aurrerabidean beste oinkada bat emon eben. 1935garren urtean, izotz tokiak, jelerak, ipinten asi ziran. Etxabu Kontu 122. Benetan atunetea aurrerabidean ipiñi ebana. Ib. 122. Ea hurbil dugun Urte berriak aurrerapidean aurreratuak ikusten gaituen. MIH 90. Aurrera bidean sartuko bagara. MEIG IV 99. Gora eta aurrerabidean genbiltzan hegoaldeko euskaldunok, jakite gaietan. MEIG VI 56. Aurrerabidean sartu baziren arlo horretan, Gómez Morenoren eriteitze edo aurkikundeari eskerrak izan zen. MEIG VIII 85.
aurrerabide
<< aurren 0 / 0 aurrerakuntza >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper