Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

2957 emaitza leon bilaketarentzat

Sarrera buruan (2)


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
arinkeria.
sense-1
1. (S (-rh-); Urt II 15, Dv, H), ahinkeria (S; Darric ap. DRA .). Ref.: Lh (arhinkeri); Lrq (ahinkeria, arhinkeria).
Acción o comportamiento frívolo; frivolidad, vanidad. "Amatio [...] erhokeria, likhiskeria, arinkeria " Urt II 15. "Acte de légèreté" Dv. "Action légère. Arinkeriarik ez egin, ne faites pas de légèreté, d'action étourdie, non décente" H. " Arhinkeri (S-saug), légèreté, frivolité" Lh. " Arhinkeria /ahinkéia/, frivolité" Lrq. v. buru-arinkeria, arintasun.
Othe zenduke bihotzik sekulakotasun doatsuari ukho egiteko hain arinkeria enganarizkoak gatik? SP Phil 431 (He 436 ariñkeria; Echve Dev 482 banidade). Ken diozala zure alabari bere arinkeria. Mb JBDev 270. Munduko arinkeri, ondasundi ta antust guziak bere oinpera dituena. Mb IArg I 70. Antustez ta arinkeriz burua beterik. Ib. 69. Zenbat [bekhatu] bertzeei eragin othe diozute zure arinkeriez, zure aire libroez, zure dosteta ergelez, zure kantu imodestez! Brtc 247s. Utzi behar ditu Satanas ta haren lanak, haren arrotasun eta arinkeria guziak. Ub 194. Biz bada neskako bat modesta... estena aurkitu sekula arinkerietan. (154, 82) LE-Ir. Gure Jaungoikoak badaki gure gogoaren arinkeria. Gco I 403. Eztuzu zeren dudatu zure arinkeria eta harrokeriak osteka bekhatu mortalak eragin dituela. Dh 231. Arinkerietan, munduko dosteta harroetan. Ib. 265. Ikusiz hekien arinkeria eta guriopeak, errateko da hobe izanen zela deus ez balute ikhasi. Hb Egia 124s. Xede hori nuenean beraz, arinkerian ibili othe naiz? "Levitate usus sum?" . Dv 2 Cor 1, 17 (IBk, IBe arinkeriaz hartu (asmoa); arintasunez usatu, TB arhinki agitu, Ol zuzika azaldu, Ker ariñegi jokatu, Bibl arinki ari izan). Utzi munduko arinkeri ta / bire gaiztoko pausuak. Xe 364. Munduko builatik eta arinkerietarik urrun. Dih MarH 457 (ap. DRA). Ez dute lehiarik elhetzar aditzerat joaiteko, gauaren jokoan edo arinkerian iragaiteko. Prop 1888, 77.
( s. XX.) Debruaren Ponpak dire Munduaren atsegin galgarriak eta arinkeria guziak. CatJauf 107. Ni atzipetu nauana ez da ba nere adoremena, baizik nere arinkeria ta itobearra. Zink Crit 27. Zer darabilzkigu ezpañetan, jostaketan, eleketan, arinkerietan? ADonostia Itzald II 7. Arinkerizko bizitza labur / galbidegarri aurrean, / bizkarra emanaz orgo atsegiñai / aitona dago lenean. Bertsol 27-9-1931, 14. Emakumeak sakonki ezagutzen ez dituzuenak, algaraz eta arinkeri utsean jokatu bear dirala uste dezue. TAg Uzt 287. Nondik au, ordea, nere okerkeritik eta arinkeritik ezik? "De peccato et vanitate vitae" . Or Aitork 26. Amasei udabarrirako mutillik askori irri ta barre, itz eta txistegin bere bai, ta orrelako beste gaztekeri ta arinkeriak. Erkiag Arran 107. Arinkeriaz asiriko joko eroa ta ezea, gizon-emakume zindotuen alkartasun biurtu gura dau Bero-k. Erkiag BatB 172. Buruan arinkeria daramate ta lizunkeria biotzean. MAtx Gazt 80. Bere gazte denbora bekatuan eta arinkerian higatu. Ardoy SFran 282.
sense-2
2. (B ap. A VocB; -rh- S ap. Lrq).
Acción imprudente, hecha a la ligera; imprudencia. " Arinkeri, poca chaveta, juicio" VocB. . " Arhinkeria /ahinkéia/, actes d'inconséquence" Lrq.
Jephtek berak ezagutu bide zuen bere botuaren inprudentzia eta arinkeria. Lg I 221. Uste gabetan, arinkeriaz edo bertzela. Jaur 106. Gure bihotzaren arhinkeriak eta gure erraitekoez dügün antsikabiak. Ip Imit I 21, 2 (SP, Ch arintasun, Mst arhintarzün). Arriaren salto ta jaurka ikustea nai eban buru-arin arek, iñor bean ete egoan jakin gabe... Amaika negar ekarri eutson bere arinkeriak. EEs 1919, 111. Ortara ez garama iñongo arinkerik, ez yakinmiñek ala irriskerik. Ol Imit IV 1, 9 (Leon arinkeria; SP arintasun). Bai damutuko ere laster mintzari oargabeari, arinkeriz esandakoa. TAg Uzt 36. Arinkeria edo gaitasun-eza dela bide il diranen sendiak. EAEg 20-12-1936, 599. Bizitza guztirako erabakia degu au, ta ezta txantxetan eta arinkeriz artzeko lana. NEtx Nola 31. Zerik asko, asmau-ala, arinkeriz esan oi ditue gizonak. Erkiag Arran 109. Haste gizonen arinkeria, adiskiden ahulezia. Ardoy SFran 256.
sense-3
3. Precipitación, excesiva rapidez.
Ibilgunean bazuen eskualdun menditarrek bakarrik daukaten halako zalhu arinkeriarik gabeko zerbeit. JE Bur 157.
arinkeria
<< arindu 0 / 0 arintasun >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper