Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

2957 emaitza leon bilaketarentzat

Sarrera buruan (2)


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
ahogozo.
tradizioa
tradizioa
Tr. La forma mejor documentada es es a(h)ogozo. Hay ahagozo en Pouvreau, ahagozi en el catecismo de Laneufville, a(h)ogoxo en Orixe, Markiegi y en un refrán de Hiribarren, ago-gozo en Lapeyre y ahogozi en Etcheberry.
sense-1
I . (Sust.).
azpiadiera-1.1
1. (gral. (no V); Ht VocGr 420, Lecl, Arch VocGr , Gèze, Dv, H), ahagozo (SP), ahagozi (BN; VocBN ), agogozo, ahogozi (Dv, H (S)). Ref.: A (ao-gozo, ahagozi); Lrq /ahogoso/.
Saliva. " Aho-gozoa eztükezü kürka? (Sc), ¿no puede V. tragar la saliva?" A. Duvoisin dice tomar ahogozi de VocBN, pero en éste sólo hay ahagozi. v. 1 tu, 1 listu, txistu (3) .
Nola ozar errebiatuez ausiki izan direnen izerdia, hatsa eta ahagozoa perillosa baita. SP Phil 326. Baltsatu zuen bere aho-gozoa lur guti batekin. Lg II 177s. Zergatik ezartzen zee ahagozi apür bat südür pinzetan eta beharrietan? CatLan 127. Hitz hauk erranik, thu egin zuen lurrerat, eta bere aho-gozoaz egin zuen lohi. TB Io 9, 6 (HeH, Dv, EvS ahogozo; Lç, He, Leon thu, LE, Ol lixtu, Ker txistu, IBk, IBe listu). Bere ahogoziarekin lohi piska bat egin zuen. Etcheberry 243. Bere ago-gozoarekin basa edo lohi poxi bat nahasi ondoan. Lap 214 (V 96). Nago nola ez diren behin ere phozoindatu beren aho gozoarekin berarekin! Barb Sup 109. Aho-gozoa irets eta irets, eta... bethi bardin kirets. Ib. 34. Bere beatzak aren belarrietan sartu ta aren mingaña aogozoz ukitu zuen. Ir YKBiz 230. Bihotza joka hasi zitzaion ikusliarraren izena jakin zuenean, eta gazigar bat nahasi zen haren aho-gozoari. Mde HaurB 76.
azpiadiera-1.2
2. + ahagozo (Aizk (L)), ahogoxo. Gusto, sabor. "Gusto en el paladar" Aizk.
Maats ardoa, naiz gogorra izan, edo ao gozo gutxikoa, beste ardo mistel naastua baño obe da. Ayerb EEs 1916, 15. Ta bei-atzazal au guztiz ederto egosia ta ondua; daukon aogoxoz edonor zirikatzeko modukoa. Or Tormes 81. Saskira atera ditu Garazik [gaztainak] / eta oialez estali; / ao-goxo artuko dute / jan arte zuku ta jaki. Or Eus 92.
azpiadiera-1.2.1
(Fig.).
Zerorrek atera txingia gauzai, zerorrek atera ao-goxoa egunari, gauari, udalenari, udazkenari. Or Y 1933, 406s. Iainkoagandiko aogozoa esaten zaion pozaldi mota orren mende gaudenean. Or QA 140. Auen irakurraldiak zenbat aogozo legunak [sic] eman dizkidaten! LMuj J 1958, 57.
azpiadiera-1.3
3. "Filo de un instrumento" A.
azpiadiera-1.4
4. Buen gusto, buen crtiterio.
Ezin uka herri kantak [...] aukeratzeko begi eta aho gozoa izan duenik. MEIG II 46.
sense-2
II . (Adj.).
azpiadiera-2.1
1. "Heureux d'une sensation gustative" JE Ber voc.
Bazterrari so nindagon, ene zigarretaren kheaz ahogozo, eta gogoa han-harat goiti. JE Ber 93.
azpiadiera-2.2
2. Gourmet. v. mokofin.
Amaika ao-goxoen miazgarri dituzu aren biotz-begien emaitz yoriak! Markiegi in Ldi IL 8.
azpisarrera-1
AHOGOZOA ATXIKI. "Aho goxoa atxik, demeurer sur la bonne bouche: s'arreter sur ce qui plaît" Hb GH 1929, 87.
azpisarrera-2
AHOGOZOA EGIN. "Aogozoa egin zat, se me ha hecho agua en la boca [...], con que se explica la sensación que causa en el paladar y en la lengua el deseo de un manjar" Aizk app.
azpisarrera-3
AHOGOZOA JAUZARAZI. Hacer la boca agua.
Orai ere, [arnoa] jastatzeko tirriak ez othe dautan jauzarazten ahogozoa. JE Bur 77.
azpisarrera-4
AHOGOZOA JAUZI. Hacerse la boca agua.
Zurezko askaño baten mokotik haratxago da erortzen xurruta. Ikusi orduko, ahogozoa jauzten zautzu. JE Bur 35.
ahogozo
<< aho 0 / 0 aholku >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper