JAGONET galde-erantzunak

Nolakotasuna adieraztea: -garri, (lur eraikigarri)

Bertan eraikitzeko aukera legez onartua duten lurrak izendatzeko, lur eraikigarri erabili izan da azken urteotan (eraikitzeko lur ere erabiltzen da). Zuzena al da eraikigarri adjektiboa adiera horretan erabiltzea? Erabilera zaharrari begiratuz gero, ez al du esan nahi eraikitzen duena (ezen ez eraikitzeko dena)?

Euskaraz -garri atzizkiak bi balio izan ditu historian zehar:

1. Aktibo deitu izan zaiona (egokiago litzateke arazle edo eragile deitzea): barregarri (‘barre eragiten duena’), mingarri (‘min ematen duena’), pozgarri (‘poz ematen duena’), aberasgarri (‘aberatsarazten duena’) eta abar.

2. Pasiboa, aldi berean bi ñabardura izan ditzakeena, ‘merezi duena’ (ikusgarri, esaterako) edo ‘daitekeena’ soil-soilik (ulergarri, esaterako).

Bi balioetan, lehena izan da nagusia; baina ezin da esan bigarrena gaizki dagoenik, inondik ere.

Galderari erantzunez, lur eraikigarri zuzena da euskaraz. Euskaltzaindiaren Hiztegian ikus daiteke [EH:eraikigarri] hitzak bi adiera dituela, pasiboa (1) eta aktiboa (2).

Ikus hau ere: "Nolakotasuna adieraztea: -garri/-kor (hausgarri/hauskor)" (JAGONET).

 

Informazio gehigarria:

  • "-garri/-kor" (EBE)
  • Miren Azkarateren artikulu hau: "Euskal -garri vs. latinezko -bilis: bi balio desberdin" in Patxi Altunari omenaldia, Mundaiz, Unibertsitatea saila, Euskal Filologia, 5 (19.-39. or.), Donostia, 1990.

Zalantza-mota: lexikoa > hitz eratorriak

Unitate-mota: afixuak > atzizkiak, hitzak > adjektiboak

  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper