Euskaltzaindiaren Hiztegia

Euskaltzaindiaren Hiztegia

forma=posta 4 sarreratan aurkitu da.

posta1

1 iz. Eskutitzen eta kidekoen garraioa; garraio horren ardura duen herri zerbitzua. Postaz etorri den gutun batean. Postaz igorriko dizkizut liburuok. Posta-zerbitzua. Posta bulegoa (Ik. postetxe). Posta-zigilua. Anaiak posta txartel bat bidali dit Torontotik (Ik. postal).

2 iz. Zerbitzu horrek garraiatzen dituen eskutitz eta kidekoen multzoa. Posta jasotzera joan zen Harry.

3 iz. Zaldiak aldatzeko tokia, pertsonen eta gutunen garraioa bermatzeko, bidean zehar, bi edo hiru legoan behin, jartzen zena; zaldi horien multzoa. Posta etxea. Postako zaldia. San Krisostomok dio lasterka doala gure bizia heriotzaren bila, posta bat bere bidean bezala.

posta elektroniko Sare baten bidez ordenagailuen artean mezuak trukatzeko aukera ematen duen sistema. Ordenagailua piztu eta posta elektronikoan begiratu nuen.

posta kode, posta-kode Posta-barruti bati dagokion kodea.

posta kutxa, posta-kutxa Postetxean bertan hainbat bezerok izan ohi duen postontzia, zenbaki jakin bat daramana.

postan adb. Lauoinka.

posta tren, posta-tren Posta garraiatzen duen trena.

posta truke, posta-truke Bi pertsonaren arteko eskutitz trukatzea. Bere lanetan, 1922tik 1927ra bitartean idazkariarekin izandako posta trukea jasotzen da.

postazko adj. Posta bidezkoa. Bere emazteari gutunak idazten dizkio, eta, hori gutxi balitz bezala, sarri ditu postazko harremanak beste zenbait pertsonarekin.

posta2

iz. Heg. Perdigoi handia. Goseak ez hiltzeko, ehizarako bi eskopeta, 80 kartutxo eta 40 posta zituzten.

aire

1 iz. Atmosfera eratzen duen gas nahastura, batez ere oxigenoz eta nitrogenoz osatua. Airea beharrezkoa dute izaki bizidun guztiek. Gela honetan airea falta da. Airearen kutsadura. Airearen astuntasuna. Airearen hezetasuna neurtu. Aire kanpaia.

2 iz. Nahastura horrek lurgainean betetzen duen bitartea. Itsasoko arrainak eta aireko txoriak. Airean ez da erraz ibiltzen hegoak moztuta. Airean gora abiatu. Kolore bizienak eta minenak histen dira aire handian. Airean zegoen, ez zerurako eta ez lurrerako.

3 iz. Itxura, antza. Integrista airea hartzen diot nik Txomin Agirreri.

4 iz. Ipar. Ahairea, doinua. Aire zaharrean kantatu zuen.

aire! interj. Alde! Aire hemendik!: alde hemendik!.

airean 1 adb. Azkar, presaka. Zoaz hemendik airean. Airean bidali zuen.

2 adb. (eduki, egon... aditzekin). Ernai, urduri. Jaidurarik ahalkegarrienek airean daukate nire bihotza. || (Beldurrak airean, beldurrez airean eta kideko esapideetan). Ezin egon gaitezke beti beldurrak airean! Ainhoako ezkilak pozik airean dauzka baserri hurbilak. Horretan pentsatze hutsak beldurrez airean daukala? Pozak airean zegoen hura, Athletic-ek irabazi zuelako.

aire-armada [Oharra: Euskaltzaindiak, aire-armada-k euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, forma hori ez erabiltzea gomendatzen du; ik. aireko armada].

aire berean adb. Azkar, berehala. Erran eta egin, badoa, aire berean, ontziko kapitain buruzagiarengana.

aire-bidaia [Oharra: Euskaltzaindiak, aire-bidaia-k euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, forma hori ez erabiltzea gomendatzen du; ik. aireko bidaia].

aire bide, aire-bide Aireontzien hegaldientzako bidea.

aire gaizto 1 Tximista. Aire gaiztoak jo.

2 Perlesia.

aire-garraio [Oharra: Euskaltzaindiak, aire-garraio-k euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, forma hori ez erabiltzea gomendatzen du; ik. aireko garraio].

aire girotu Tenperatura eta hezetasuna kontrolatuak dituen airea. Aire girotua jarri dute.

aire girotze, aire-girotze Airearen tenperatura eta hezetasuna kontrolatzea. Aire-girotze sistemak.

aire gozagarri, aire-gozagarri Usain ona hedatzeko edo usain txarra kentzeko edo estaltzeko erabiltzen den gaia. Etxeko txoko bakoitzari usain berezia emateko aire-gozagarri berriak!, zein da zure gustukoena?, etorri eta probatu! Aire-gozagarri elektrikoak.

aire-indar [Oharra: Euskaltzaindiak, aire-indar-ek euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, forma hori ez erabiltzea gomendatzen du; ik. aireko indar].

aireko armada Armadaren saila, batez ere airetiko erasoak egiten dituena. Talde horretako pilotuak Espainiako Aireko Armadako ofizialak dira.

aireko bidaia Airez egiten den bidaia.

aireko espazio Estatu baten kontrolpean dauden aire-bideen eremua. Bilera horretan, aireko espazio bateratua proposatuko du Espainiak Europan. Estatu kolpea eman ondoren, matxinatuek Maliko aireko espazioa eta lurreko mugak itxi zituzten.

aireko garraio Airez egiten den garraioa.

aireko indar Aireko armada.

aire konpainia, aire-konpainia Hegazkin bidez pertsonak edo gauzak garraiatzen dituen enpresa.

aire kontrolatzaile, aire-kontrolatzaile Aireportuetako langilea, aireportuan eta haren ekintza eremuari dagokion aireko espazioan dabiltzan aireontzien trafikoa kontrolatzen duena. Aire-kontrolatzaileek astearte gauean utzi zioten lan egiteari eta, horren ondorioz, bertan behera gelditu ziren atzoko programatuta zeuden 400 bat hegaldi.

aireko posta Airez egiten den posta-zerbitzua; modu horretan garraiatu diren eskutitz eta kidekoen multzoa.

aire poltsa, aire-poltsa Automobiletan ezartzen den segurtasun gailua, talka handietan, bidaiariak babesteko automatikoki puzten den poltsa moduko bat aktibatzen duena. Ik. airbag. Toyota Avensis berriak bederatzi aire poltsa ditu.

aire posta, aire-posta Aireko posta.

airetik adb. Ipar. Pilota-jokoan, pilotak lurra ukitu aurretik. Ik. airez. Holako begi kolpea duzula pilota airetik biltzeko.

aire txar Perlesia. Ik. aire gaizto.

airez adb. Heg. Airetik. Olaizolak airez sartzea lortu zuen, partida irabaziaz.

aire zabalean Aterpe edo teilatu gabeko tokian. Aire zabalean egiten zituzten dantzaldiak. Ezkondu zenetik, aire zabalean gehiago ibiltzen zenez, itxura hobea zuen. || Aire zabaleko jatetxe batean afaldu zuten.

airez aire adb. Hala eraman zuten uso mezulariek agindua airez aire. Lurra ez dela Eguzkiak noizbait airez aire aurtiki ziliporta bat baizik. Airez aire igorri.

elektroniko

1 adj. Elektroiari dagokiona. Jario elektronikoa: elektroi jarioa.

2 adj. Elektronikarena, elektronikari dagokiona. Ingeniaritza elektronikoa.

3 adj. Tresnez edo gailuez mintzatuz, elektronikaz baliatzen dena. Mikroskopio elektronikoa. Irakurgailu elektronikoak ez du azken urteetan espero zen adinako gorakadarik izan.

4 adj. Musikaz mintzatuz, musika-tresna elektronikoak erabiliz egiten dena. Zinemaren eta musika elektronikoaren arteko harremana du hizpide liburuak.

5 adj. Liburuez, egunkariez, aldizkariez eta kidekoez mintzatuz, euskarri elektroniko edo magnetiko batean jasoa eta tresna elektroniko batean irakurtzeko eta erabiltzeko prestatua dena. Artikulua oso-osorik irakur daiteke egunkariaren edizio elektronikoan. Liburu elektronikoak.

6 adj. Mezuez eta kidekoez mintzatuz, posta elektronikoa erabiliz bidaltzen dena. Mezu elektronikoak.

posta elektroniko Sare baten bidez ordenagailuen artean mezuak trukatzeko aukera ematen duen sistema. Ordenagailua piztu eta posta elektronikoan begiratu nuen.

Oharra: azken eguneraketa 2018-07-13

  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. E48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper