Orotariko Euskal Hiztegia

izadi - OEH - Orotariko Euskal Hiztegia

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
izadi.
sense-1
(BeraLzM, A DBols, Casve), ixadi.
Naturaleza. "Naturaleza; conjunto de todos los seres" A DBols. Tr. Documentado en autores meridionales desde principios del s. XX. Emplean ixadi los vizcaínos Enbeita (57, junto a izadi (145)), Lauaxeta (AB 122) y Otxolua (12). En DFrec hay 14 ejs.
Izadiaren indarrak. Ag G 357. Izadi-legeak. Zink Crit 18. Izadi dana ez da [orrillan] agertuko / alaitasunez beterik? GMant Goi 65. Guk bear dugun alia ezik, izadiak nai aña argi, bero ta indarra demaizkiguke. Anab Usauri 102. Izadiaren olerkaria dugu Lizardi. Or Y 1933, 415. Izadiak demaizkin aberastasunak. EAEg 12-10-1936, 27. Zer din lur biribil au izadi osoarekin alderaturik? Or QA 206. Izadi arauetatik kanpoko gertariak. Mde Pr 308. Ilberri arratsa da ta izadia oro [...] lo datza. Etxde JJ 43. [Emakumeari] izadiak oparo emon deutsezan edergailluak. Erkiag Arran 42. Izadia (universo) denboraren bildur da. Etxde Egan 1961 (1-3), 81. Ekaitz ostean eztialdia, izadiko lege. Onaind ( in Gazt MusIx 149 ). Izadi-gaiak iruditzat [erabili] . Gazt MusIx 166. Gizona [...] izadiko izakietan aulena. Vill Jaink 120. Aburu ori biziaren kaltetan da, izadiaren aurkakoa. Ib. 187. Izadiak edo barruko griña orrek bultza egiñik. Ib. 171. Okeani, izadiaren aita. Ibiñ Virgil 115. Eziñ autsi izan dut Izadiaren araua. Berron Kijote 17. Euskalduna izadiari emana bizi ohi da. MEIG IX 132. (en colab. con NEtx)
v. tbn. Ayerb EEs 1915, 263. J. Apraiz in Jaukol Biozk IX. Ldi BB 102. TAg Uzt 53. EA OlBe 21. Txill Let 24. Basarri 72. Zait Plat 87. NEtx LBB 50. Olea 120. T. Mujika in Etxabu Kontu 182. AZink 8.
azpiadiera-1.1
(Uso personificado).
Izadik dun lorerik ederrena. TAg Uzt 51. Esna-berritu da lo zegon izadi? SMitx Aranz 174. [Sugegorriaren pozoia] Izadik emana bait du. Berron Kijote 160.
azpiadiera-1.1.1
Izadiazko liburutxu irudiz beteak baiño geiago irakasten eutsen [Nikanor-ek].Erkiag BatB 38.
azpisarrera-1
IZADI-EGILE. Creador del Universo.
Izadi-egille ta iagole zeran Ori. "Creator et rector universitatis" . Or Aitork 68.
azpisarrera-2
IZADI-ZALE. Amante de la naturaleza.
Tellagorri, izadi-zalea zan, eta baztarrik etzuen itxuragabetu nai. NEtx EG 1957 (7-8), 60.
izadi
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper