Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

10 emaitza mahatsondo bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
mahatsondo.
sense-1
1. (AN, L, BN; SP, Urt I 182, Arch VocGr (s.v. aihena), Dv), matsondo (V-ger, G, B, BN; Lar, ). Ref.: A (mahatsondo, matsondo); Izeta BHizt (matsondo).
Cepa, vid. "Girpear, jiran, inguruan matsondoak atxurtu " Lar. Cf. Peillen in VocS 145n: "Oraingo zuberoeran 'cepa, cep' mahatsondo da". v. aihen.
tradizioa
Tr. Documentado en algunos autores septentrionales (excepto suletinos), a partir de mediados del s. XVIII, hasta finales del s. XIX; la forma mahatsondo la emplean Harizmendi, Urte (Gen 40, 10), Haraneder, Duvoisin e Hiriart-Urruty (Aurp 97); hay mahats-hondo en Duhalde (337), TB (junto a mahatsondo ) y Jauretche. Al Sur, no se documenta hasta el s. XX, siendo la forma general matsondo; hay ma(h)atsondo en Orixe (junto a mats-ondo ), Kerexeta, IBk, IBe y BiblE . En DFrec hay 4 ejs. de mahatsondo, septentrionales.

Ni naiz mahats ondoa, zuek aihenak. He Io 15, 5 (TB mahats ondo, Ol matsondo, Or, Ker maatsondo, IBk, IBe, BiblE mahatsondo; Lç, Dv, LE, Leon ai(h)en, EvS aihen ondo, Ur matszepa; tbn. en Or JBDei 1919, 363 mats-ondo)). Fikotze batek ekhar othe detzake mahatsak edo mahatsondo batek fikoak? He Iac 3, 12 (BiblE mahatsondo; Lç, Dv aihen). Etxe inguruan / mahats ondoa lorez [betheko zautzu] . In Hm 143 (app. 143 mahats bethekorra legez). Berekin bat egiten gaitu [...] xirmentak mahats hondoarekin bezala. Jaur 101. Landatua zen lur onean, [...] egin zadien mahats-ondo handi bat. Dv Ez 17, 8. Masti-adarrak, matsondoan ezpadago, berez zittu edo fruturik eman ez dezaken bezala. (Io 15, 4). Inza Azalp 140 (TB mahats hondo). Marduldu zaizka mordoak matsondoari. Ldi BB 32. Lorean zegoen maatsondoa txaro morroztu [zuen] . Or Mi 54s. Oliondoa obeto dator kimuen bitartez, matsondoa aienetik. Ibiñ Virgil 83. Matsondo sendoenak sortuko zaizkitzu. Ib. 86. Matsondo berriak itai gaiztoz [moztu] . Ib. 37.
v. tbn. Matsondo: Ir YKBiz 453. TAg Uzt 277. Sorarrain Lili 59.
sense-2
2. (Usado como insulto, dirigido a un borracho).
Antoniok matsondo zillargiñari. Zozoak . fascista (ator beltz) beleari. Uzkudunek zerri Otxoari. Anab Usauri 119.
mahatsondo
0 / 0 aldaxka >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper