Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

37 emaitza lagungarri bilaketarentzat

goiburua
lagungarri.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado en autores vizcaínos y guipuzcoanos desde principios del s. XIX. Lo emplean tbn. Duvoisin y Mirande. En DFrec hay 18 ejs.
sense-1
I . (Adj.).
azpiadiera-1.1
1. (Urt, Dv, H).
Que ayuda, auxilia, socorre. "Auxiliaris" Urt III 227. "Secourable" Dv.
Badakizu emon gurako deutsun Yaungoikoak bere grazia lagungarria? Zav Serm I 131. Errege Eduardo laugarrena tropa lagungarriakin sokorritu izan zebanean. Izt C 493. Heda dizadazu zure esku lagungarria. Dv LEd 279. [...] baldin nere azken helburura jotzeko hek ezbazaizkit lagungarri. Ib. 57. Zer da grazia lagungarria? Jaungoikoak emoten deuskuzan laguntasun batzuk [...] onari jarraitu dagiogun. Itz Azald 127 (CatLlo 55 graziya lagungarriak). Apaiz biotz-bera ark [...] bein baño geiagotan inguruko baserritxoetarako paper lagungarriren bat ematen zian zion [eskaleari] . A Itzald II 77. Orain, beintzat, ezertan lagungarri izango ote natzain? Zait Sof 177. Zerbait lagungarri izan litzaidake nere urteen ugaritasunera iritxi izana. AZink 13. Urte huntako eguberrietan zinez prezatua eta lagungarria izana dugu korala "gauerdiko" meza hartan. Larre ArtzainE 321.
azpiadiera-1.2
2. "Qui peut, qui est propre à [...] acompagner" H.
Deus ez zuelako izanen hark bere bidean lagungarri, aita besoetakoaren laguntzaz, besterik. Mde HaurB 90.
azpiadiera-1.3
3. "Que l'on peut accompagner" H.
azpiadiera-1.4
4. "Que l'on peut [...] aider, secourir" H.
sense-2
II . (Sust.).
azpiadiera-2.1
1. (V-ple-arr-m, G-nav ap. A, Añ).Ayuda, auxilio. "Auxilio" . "Estímulo, auxilio" A.
Biar deusku Jangoikuak lagundu bere miserikordijako auxilijo edo lagungarri santubakaz. Mg CO 103. Ona emen beste lagungarri bat irauteko Jaungoikuaren bidian. Ib. 286. Osatu bear da biotza, kendu borondateti bekaturako lagungarriak. Mg CC 58. Edozein gizonek bear dituela lagungarriak [...] ongillen artean. Errege bat ere ez dala izango errege bere mendekoak laguntzen ezpadioe. VMg 61. Dibersinoe inozente, geure nekiak igaroteko lagungarri diranei. JJMg BasEsc (ed. 1845), 152. Gizarte-ekintzarako bide ta lagungarri egokia dalako [langille-bazkuna] . JBDei 1919, 231. Nork zekik bere animaren salbapenak ire barkaziñoa lagungarri aundi ez ote dun. Etxde JJ 277. Eta aize biguna [...] lagungarri izaten ebenetan [...]. Erkiag Arran 78. Aita gure eder bat esango yeutzut eure biderako lagungarritzat. Ib. 166. Uko egite aundiak eskatu bear direnerako, lagungarri eskaxa [da ideia ori] . Vill Jaink 165. Jakintzak egiten duena da lagungarriak eta bideak ornitu, guk Jainkoa obeki ezagutu dezagun. Ib. 77. Zerbait atxaki euki neien iñoren poltsikuan eskua sartzeko lagungarri legez. Gerrika 125. Geure oharrak ere sartzen ditugu, lagungarri izan daitezen. MEIG VII 81. Ezinbesteko lagungarriak aurkituko dira [...] liburu honetan euskal literaturaren [...] sakontze-lanerako. MEIG V 102.
azpiadiera-2.1.1
Izkindea izango da [...] dizipuluak eukiko daben lagungarri edo textoa.Ezale 1897, 267b.
azpiadiera-2.1.2
(En caso absoluto indet., o con suf. -tzat, precedido de gen.).
Jaungoikoak biziera onen lagungarri eman zizkion [...] doai guztiak galdu zituan. KIkG 15. (KIkV 23 lagungarri) Engraziren ezkontz-nahastea gure asmoen lagungarri zetorrek. Etxde JJ 114.
azpiadiera-2.1.3
Lagungarri bere beste ontzi txiki Begoñaren zortzi zaldi inguruko motorra sartu eutsan. Etxabu Kontu 115.
azpiadiera-2.2
2. (V-gip).
Acompañamiento; compañía. " Ardaua gaztaian lagungarri ona da " Elexp Berg.
Arkakusuk aurrian / tximitxak atzian, / [...] ai zer lagungarriyak / dauzkagun etxian! Noe 121. Bere bakarraldiak arinduteko lagungarritzat, arako katu baltz lodia izan oi dau. Erkiag BatB 124.
azpiadiera-2.2.1
(En caso absoluto indet., o con suf. -tzat, precedido de gen.).
Agertuko dot [liburu] onen ondoren bere lagungarritzat, komunino onaren gañekua. Mg CO VIII. Aren lagungarri erloiu-zintzailla arat onataka. "Le acompaña el péndulo del reloj". Or Poem 530. Ardo beltza gogoz xurgatu zizun jakiaren lagungarri. Etxde JJ 121. Arrautzore ederra gertu deutsa [...] ta ogi zuria ipiñi mai ganean aren lagungarri. Erkiag BatB 156.
azpiadiera-2.2.2
"Circunstancia: (c.) [...] laguntaritza, [...] lagungarria " .
Ezagututeko [...] pekatubaren lagungarri, zerzelidade edo zerkunstanzija konfesau biar dirianak. Mg CO 29s. Pekatuen zirkustanziak edo lagungarriak eta beste jakin bearrak. MisE 150.
lagungarri
0 / 0 ahaide >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper