Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

8 emaitza haitzulo bilaketarentzat

goiburua
haitzulo.
sense-1
(V, G, L; H), aitz-zulo, aiz-zulo (V-gip), atx zulo, atxulo (H <ach->), aitz-zilo, aizulo. Ref.: A (aitzulo); Elexp Berg (aitzulo, aiz-zulo).
Cueva, gruta; cavidad, hueco de una roca. "Trou, caverne en un rocher, rocher percé" H. "Gruta" A. "Zulo txikixak dienian, kuebara aillegatzen eztienian, aixerixak sartzeko ero. Kanpazarko aitzian, uste dot antxe esaten jakola Sorginzulo oinddio be, kueba bat dagolako, aiz-zulo bati. [...] Handia denean kueba " Elexp Berg. . Cf. VocNav: "Aizulo, agujero en el suelo (Abárzuza)". v. haizpe, hartzulo.
tradizioa
Tr. Documentado en textos meridionales desde mediados del s. XVIII. En DFRec hay 45 ejs. de haitzulo.

Joan zen bereala [...] aitz zulo batera. Mb IArg II 166. Ango [Manresako] aizulo edo kueban. Cb SIgn 42 (41 Manresako arzuloan). Aizpe eta aitzuloak. Lard (sg. H, pero lo que encontramos en Lard 173 es aitz-pe edo ar-zulo). Bere bakardade sarrienetako aitzulo aretzaz gañera, lau etxek [...] Santuari ostatu emateko ditxa izan zuten. Aran SIgn 30. Nai ez nebala aurkitu nintzan / Itxasuaren aurrian / [...] / Gaba egiten geratu nintzan / Bertan atx zulo batian. AB AmaE 19. Ganadu agurua / guretzat kaltian / [...] / ark batu ditu oiek / aitz-zulo batian. // Aitz-zulo orretara / laister giñan bildu, / zakurrak irrintziyaz, / guk ezin ixildu. Ud 101. Goiz-berandutxoan agertu zan Ontziagintaria, iñok ezekizan ezkutuko bere atx-zuloetatik; zorroa bete lanpernagaz. Ag Kr 142. Iskiratan, atx zuloetako osintxoetan besuak sartuta. Ib. 62. --Gipuzkoako aitz-zulo ezaugarrienak zein dira? --Gipuzkoako aitz-zulo ezaugarrienak oek dira: Aitzgorrin. San Adrian deritzan aitz-zuloa. [...] Errenteriko Landarbaso aitz zuloak gogoangarriak dira bertan billatu diran ezur ugariarren. EEs 1915, 15. Zu Benartetxu Zubiruz'ari / Aitz-zillo ortatik urtena. Enb 33 (ref. a la Virgen de Lourdes). Menditarte baten sartu arren mendiyen beste aldetik ikusi; baita atxulo baten sartuta be. Kk Ab II 135. [Pistitzarrak] Rodanopeko aitzulo batera derama atzeman-ala guzi. 'Caverne' . Or Mi 136. Aitzuloaren sarrera estu ta latzean. 'De la caverne' . Ib. 71. Nork burutu leoi amarekin, aizulora itzulitakoan, umea an arkitzen ez ba du? Ib. 97. Capako aizulotik ateratzen den negarti-taldea ikusi nai al dun? 'Trou de la Cape' . Ib. 104. Andik, mendiko aitzulo batera eraman ninduten, Elorrio alderago. Or SCruz 49. Piztiaren aitzulora bertara. TAg Uzt 169. An da [Mari Gaizto] bere aitz-zulotik atera nairik. NEtx Antz 11. Anboton du bere gordeleku nagusiena. Aitzulo aundi batean gordeta [...]. Ib. 11. Erreka ertz-ertzean errenkadan dagozan atx-bitarteak eta atx-zuloak lamiñek egiñek ei-dire. Akes Ipiñ 28 (v. tbn. 30). Mendietako aitz-zuloetan / artzen dot neure ostatu. BEnb NereA 170. Ego zabalak izan, eta aitz-zulo mear baten barruan ibiltzera beartuak egon. Vill Jaink 125. Oianetan, iize-aitzuloen artean. Ibiñ Virgil 63. Gure oea loretan, / leoi-aitzuloz bilbil ertsia. "De cuevas de leones enlazado" . Gazt MusIx 189. Etzun arima [...] gau beltzeko aitzulo ortatik argitara gabe utziko. Onaind in Gazt MusIx 149. Gabaz mendiak oro beltz zauden aitzulo illun iduririk. NEtx LBB 349. Haitz-zuloetan arkitzen ditugun Kantauri lurreko arrastoak. MEIG IX 119. (en colab. con NEtx)
v. tbn. Aitzulo: EEs 1921, 18. Atutxa Mugarra 60. Aitz zulo: MItziar Txoriak 58.
haitzulo
0 / 0 atxulo >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper