Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

3 emaitza abadetu bilaketarentzat

Sarrera buruan (1)


Sarrera osoan (2)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
apaiztu.
sense-1
(Lar, , Dv, A), apeztu (BN, S, R ap. A (+ -ph-); Dv; SP, Lar, Añ; -ph- VocBN , Dv, H).
Ordenar(se) sacerdote. "(Hacerse) clérigo" Lar, . " Apaiztu, apeztu, abadetu, hacerse clérigo, entrer dans la cléricature, recevoir la prêtrise" , "apheztu, devenir, ordonner prêtre" Dv. v. abadetu.
tradizioa
Tr. Documentado desde finales del s. XVII, generalmente en textos septentrionales. En la tradición meridional se encuentra desde finales del s. XIX. En DFrec hay 2 ejs. de apaiztu, meridionales, y 5 ejs. de apeztu, septentrionales.

Debozione ukhen zian behar zirela apheztu. Tt Arima 109. Eta beste anitz Seindu handi behin-ere etzirela menturatu Apeztera. AR 252. Eman etzak apezteko moienak, / bai errentak aments bizitzeko. Iraultza 26. Hunat jinen nitzaizie / apeztü nizanian. AstLas 41. Bederatzü gerrena nin nahin apheztü, / nahiz aita et'amer, ephaxüti khentü. Etch 176. Bena zü oro ützirik, apheztera juan zinen / Nahiz Jesusen segitü, eta apostolien. Ib. 604. Lehenak ez du eskas aphaindura baizik, / Dohain badakharkena apheztuak goizik. Hb Esk 107. David Hiriart seme, berant apheztua, / Legez eta eskaraz ezin ixildua. Ib. 146. Apheztuko da Martin. Laph 154. Haur hek apheztüz salbatü zütükien arimen galtzia kausatzen beitie. CatS 93. 1537-an apaiztu zan. Aran EE 1885a, 72. Gazterik jakintsun, apheztu'ta hasi zen / Nekhazalen haurren eskolara biltzen. Zby RIEV 1908, 416. Eta Frantses apeztu zen. Jnn SBi 165. Alphonsa Ratisbona gero apheztürik, erlejius hil izan da, saintüki bizi ondoan. Ip Hil 12. Azkenean apheztu nahi izan zen haur hori, eta huna zertako. Arb Igand 88. Zituzten guziez gabeturik apezteko eskolatzen ari ziren guziak. HU Zez 151.
( s. XX.) Haur haukiek aphezteko irritsarekin dire. Prop 1904, 270. Baizik eta apezak ez ditugula erakustuntzat onesten, non ez den beren adimendu osoan apezteko xedea hartu dutenen alderat. JE Bur 54. Nork ukatuko du sail horri buruz dela apeztua? Ib. 55. Apeztü zen eta Maulen hil da artxipretra. Const 38. 1866-garreneko Maiatzaren 25-garrenean apaiztu zan. Or SCruz 21. Herritar fraide bat, apezturik, lehen mezaren emateko herrirat abian. Iratz 144. Fraide ilkirik apeztuari ez zure komaia fida. A EY III 43 ("aprendido por Humboldt en Itsasu"). Apeztu aitzinean Tolosako ikastegi famatuan gradu handienak bildu zituen. Zerb Azk 83. Apezteari gazte loturik lehen meza kantatu zuen hogoita hirur urtetako. Ib. 63. Gehienak apheztu nahi zuela, eta eman zion Jainkoari. Othoizlari 25-6-1955 (ap. DRA). Apeztu ondoan ere, Gaedhealtachteko herrisketan egon zen gehienetan. Mde Pr 244. Ogeitamar urtetsu zitun apaiztu zanean. Etxde JJ 20. Erti-ikasketak bukatu ta apaizten. Gazt MusIx 143. Apezteko eskolak egin ditut Uztaritze eta Baionan. Larz in Alzola Atalak 116. Apeztu nintzanean. Larre ArtzainE 212. Gu apeztu ginituen apezpikua. Ib. 211.

v. tbn. Apeztu: Etcham 90. JEtchep 61.
azpisarrera-1
APAIZTU BERRI. "Apeztu berria, nouvellement fait prêtre" SP.
Katolikoa zela hola jakin nuen, ta bazuela anaia apeztu berria. Herr 22-3-1962, 4.
apaiztu
<< abade 0 / 0
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper