Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

16 emaitza zelebre bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
traza.
sense-1
1. Medio, recurso, posibilidad.
Traza andia<...> / exekutadu d<...>. EgiaK 86. Ibili daen traza eske, kenduteko [onrea] . "Imaginando trazas" . Cap 110. Katigu egozan andraak, illak beteta bere, seinak egiteko traza barik penaz, alaz ta minez. fB Ic II 47.
sense-2
2. (L, BN, S ap. Lh ).
Marca, señal; huella; indicio.
Gure Iainko botherezkoak bere bizi guzian irakhatsi deraku bizitzeko manera eta bidea, halaber fin onik eginen dutenek haren trazak begiratzen dituzte. Harb 145s. Zure grazia ederrak / arraiak ditu egozten, / eta ez itzal, ez traza / figurarik erakusten. 74. Segituko tugu zure berthuteen trazak. Ib. 27. Haren furiaren trazak / agertu zituen albak. Gy 282. Odol-trazak gida laster haren-gana. Ib. 186. Ea ikhusi duten / haren andrearen / nihon trazarik batere. Ib. 192. Hiltzea ez zen aski, / nahi zuten erre, / lastoz eta petrolez / entseatu dire; / ez zuten utzi nahi / trazarikan ere. Larz Senper 102.
sense-3
3. (SPDv).
Habilidad, destreza. "Industrie, adresse, finesse. Trazaz aberatstu behar da, il se faut enrichir par industrie" SP.
Guri ezkarela hillen sinhets arazitzeko [...] bertze maiñaz eta trazaz usatzen du [deabruak] . Ax 65 (V 42). Anhitz maiñaz eta trazaz usatzen duela gure bide onean ibentzeko. Ib. 101 (V 69). Mutuek ere baino oraino habilitate eta traza gutiago dutela eskuarak, eta eskualdunek. ES 166.
sense-4
4. (Urt, Lar, , H).
Modo, forma. "Ad hunc modum, traza huntára " Urt I 126. "Traza, modo, forma" Lar, .
Gabrielen hitzaz, / behar nola trazaz, / iguzu bakea, / Ebaren merkea. Hm 160. Apezak ibilli bear du ez jende komunaren erremanguetan, ez mundukoen ohiko trazen arauera. SP Imit IV 5, 2 (Ch eztu bizi behar gizon komunek bezala). Ingrata, bestak hautsirik / eta ofizioa, / harturik bestien trazak, / utzirik Jongoikoa. 166. Ongi interpretatzeko traza eta manera. ES 130. Berboetarik egin zituzten [hitzkuntzek] izen berriak bere trazara eta moldera. Ib. 138. Ea, bada, beñ, edo beñ nere erokeriak akaba bitez: nere trazak, nere andinai, jakin nai, estimazio, gusto, ta erregaloen deseoak. Cb Eg II 97. Bere traza eder egoki ta modestia birjinalaz batean aingeruaren kastidadea. Cb Just 85s. Behar dutela [neskatxek] utzi haurreko bidea, / eta hartu emazten traza seinalea. Hb Esk 176. Gizonaren trazik / ez daukazu kasik. AzpPr 73. Udarregi zeguan / ustez segurantzan, / esateko trazan / ala ezagun zan. Ib. 54. Zizurkilgo seme bat, / esan dedan trazan, / euskera predikatzen / emen ibilli zan. Tx B 100. Orain joan zaizkidak / eguerdiko azak, / noski geiagok ere / bazeukiek trazak. (Interpr?) PE ib. 107. Beti gelditzen ziñan / bajuaren trazan. Tx in Imaz Auspoa 24, 137. Da bere gelak jarriak zeuden / aberatsentzako trazan. Insausti 254.
azpiadiera-4.1
(G-azp, S; H (s.v. traka)). Ref.: Lrq; Gte Erd 234.
Aspecto. "Forme extérieure (desordonnée en général)" Lrq. " Ezagün zen haren trazatik hun zela (G-azp, S)" Gte Erd 234.
Hauxe da ikhazketako mandoaren traza. ChantP 86. Hauxe da Nafarketako / mandoaren traza. Barb Sup 72. Giza txarra plazan, ezagun da trazan. (AN-ulz). Inza NaEsZarr 1893. Astoak eun duket egiteko trazea bear. (V-arr). EZBB I 47.
azpiadiera-4.2
(V-gip). Ref.: Etxba Eib; Elexp Berg.
Parecido. " Zeñen trazia dauka gizon onek? " Etxba Eib. "Tion traza demasa daukazu" Elexp Berg. .
sense-5
5. Plano. "Traza, diseño de edificio" Lar.
sense-6
6. Modelo.
Santuen artean bear bada asko izango eztira Luisen gisakoak, edo erraz ta guztientzat birtuterako traza ederrago edo molde egokiago diranak. Cb Just 12. S. Luis kristau guzien ejenplar edo traza paregabea izan zan. Ib. 16.
sense-7
7. Treta.
Ezaunzecó, bada, baliatuzé trazagóntas. LE in BOEanm 1672 (voc.).
sense-8
8. Plan.
Gizon jakiunde ta birtute andikoak goizetik egiten due egun guztiko lanen traza, ta aututzen due bakoitzarentzat denbora egokia. AA III 360.
sense-9
9. Resultado.
Ikhatza saldu eta ondoko traza, / gaitzuru bat arthoren saria falta. ChantP 92.
azpisarrera-1
TRAZA HARTU. Parecer.
Gure lagun artean / pasatu dan gauza / zelebre samarra da, / artu diot traza. Olea 208.
azpisarrerakoSense-1.1
( Trazak hartu ).
Zenbait gauzetan artzen zaizkiyo / zarran esan orri trazak: / gerrak norenai, plantak igartu, / ukatzen asi labrantzak... Yanzi 60.
azpisarrera-2
TRAZA EMAN. a) Parecer, tener una impresión de. "Gauzeri trazia emotia erreza; espiritua ezartia gatxa, sacar el parecido de las cosas es fácil; [...]" Etxba Eib.
Dibersiyo polit bat / obe degu pasa, / ala ematen diyot / nik nere traza. AzpPr 99. Erri oni ematen diot / zerbaiteren traza. Auspoa 95-96, 72. Apustu egingo nuke Santi gure Perikoren ondoren asi dala. Ez diot traza onik eman. Aiek biak bakarrik, zer egin bear dute an? TxGarm BordaB 77s.
Paperan ezagun da / ona ta eskasa, / emango da traza. AzpPr 88.
b) Parecer bien.
Pardi! nik nukeien eman / [kuia] haritz hoietarik batetik dilindan; / on zaiteken lana orduan: / arbola nolako, / fruitua halako, / gauzari traza emaiteko. Gy 12s. Gizon baten itzari / eman diyot traza. Xe 98. An aixa saltzen dira / tipula ta azak; / andria egunero / ara juaten bazak, / onezkero eman zizkak / gauza oiei trazak. Auspoa 73, 107.
c) Informar, dar idea (de).
Gure barrio Zialdo zer dan / nik emango dizut traza. Auspoa 77-78, 242.
azpisarrera-3
TRAZAK IRUDI. Parecer (que).
Zer esaten didazu / Juanita itz ori / tentatzen ai zerala / trazak badirudi. Balad 229. Mausoleoa bera misteri bat da; trazak ba-dirudi oro pentsatu-ezian egiña dela. Etxde Egan 1961 (1-3), 79.
azpisarrera-4
TRAZA-MODU. Forma.
Begi-aurrean garbi ta zearo jarri ziozkala berak ipiñi ta zuzendu bear zuen erlijioaren sortukizun, traza-modu, zertakotasun eta ekiñaldi gloriazkoak. Aran SIgn 29.
azpisarrera-5
TRAZA TXARRA HARTU. "Zerbaitti traza txarra artu, itxura txarra artu. Traza txarra artzen dotsat asunto oni" Elexp Berg.
azpisarrera-6
TRAZAZKO. De forma (de).
Nola ezpaita [karitatea] gizonaren trazazkoa, baina zerukoa, ez nihoren moldeazkoa, baina Iainkozkoa. SP Phil 211 (He 213 ez gizonkarakoa).
traza
<< taket 0 / 0 xelebre >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper