5 emaitza pardel bilaketarentzat

pardel (AN-larr-5vill; Lar, Añ, Hb ap. Lh), fardel, faldel (Añ). Ref.: Asp Leiz; Gte Erd 249.

1. Fardel, hato, saco. "Fardel, talega de pobres y caminantes" Lar. "Hato de ropa" Asp Leiz. "Pardela ogia eskutan (AN-5vill)" Gte Erd 249. Bi basta eta bi fardelez kargatuko naute ni. Gy 86. Egun guzian aien pardelak / nere bizkarrean. Xe 244. Arrautzak artu pardelian. Ud 68. Makilla bat bere pardelarekin bizkarrean. Moc Damu 5 (acot. escén.). Egunerako jakiz, otarra edo pardelez zamaturik. Ag G 180. Puska jan zunean, berriz pardela bilduta bidez bide asi zan. Or SCruz 121. Pardel bat gerezi. Tx B II 136. Pardela iriki ta zeramana eman bazien. ABar Goi 20. Biderako pardel txiki bat eginda. Etxde JJ 131. Edonork ikusi zuelako, maleta eta fardel guztien gainetik, fusil bat. Arti Tobera 286. Ez al dakar mutil onek maletarik ez pardel txikienik bere? Erkiag BatB 169. Jente pillotxua egoan [korreuko] pardel gilbortsuon begira. Ib. 29. Elixabetek pardela erroparena preparatu artean. Alkain 45. Bota ditu brusa ta pardela baztarrera. TxGarm BordaB 34. v. tbn. Otag EE 1884a, 123. Iraola 64. Mok 4. NEtx Antz 82. BasoM 97.

(V, G, AN ap. A), fardel (V-arr-oroz, L, BN, S, R ap. A). Maleta. Mutil orrek poz-pozik gertau ebazan pardelak. Kk Ab I 111. Sartu zan [ontzira] mutill-koskor talde bat, pardel, kutxa ta ara zijoazenak zemaizkien trasteak jasotzera. JAIraz Bizia 44. Montseny Bar alaian utzi dau berbere pardela. Erkiag BatB 181.

fardela. Carga. Zenbatenaz hura mindurikiago besoetan eta bulharretan iasanen du, ama batek bere haurtxoa iasaiten duen bezala, fardela maite hartaz unhatu gabe. "Ce faix bien aimé". SP Phil 3v.

(G-azp-bet). Pañal. Bestia [umia] txikarra edo pardeletan daguana. CrIc 56. "Se dice que lo tiene el niño cuando se ha cagado encima" Elexp Berg.

Paquete. An gelditu zan Bakarrekoa-ren pardela jabe bage, lurrean etzunda. Erkiag BatB 93. Eskatua zeukan hau edo hori pardelean etorri ez zelako. MEIG IX 98.

(Fig., ref. al embarazo). Sexuan lanak bestekin egin, / kanpokoentzat fidela, / bizitza txarra emon ondoren / etxekoentzat fardela. Ayesta 124.

2. (V, G-nav, AN), fardel (V-ger-arr-oroz-och-gip, B, BN, S, R), falder (AN; H (que cita a LE)). Ref.: A (pardel, falder, fardel); Etxba Eib (fardel); Elexp Berg (fardel). Desastrado; desastre, persona sin fundamento. "Falderra, desastrado, mal compuesto" LE Urt voc. "Pauvre, misérable, infortuné. Au moral, pauvre, misérable, sans valeur, sans mérite" H. "Persona desaseada. Algunos extienden su significación hasta el descoco" A. "Fardell aundi bat eiñda agertu da gurasuetara" Etxba Eib. "Desarrapado, vago" Elexp Berg. Cf. VocNav: "Fardel, [...]. En el valle de Salazar, la voz fardel, como sinónima de torpe o descuidado, se aplica incluso al ganado". Komunkiró Kristio faldérrak itendire. LE Urt ms. 118r. A! Patxi pardel! Apaol 89. Emen alper eta pardela bada: nola izan diteke ara joatearekin besterik gabe langille eta zintzoa? Baserritarra 14-3-1908 (ap. DRA). Izuturik bezela erantzuten zioten mutill pardelak. Ag G 168s. Fardela... fardel zarra! Ort Oroig 37. Pardel aundiok! Ordu auetan / nori kantatzen zaudete? NEtx LBB 256. Maribik naikoa lan badu, / artu dun gizon pardelarekin. Ib. 387. I, tabernan larregi trabatzen aiz. Pardelorrek! SM Zirik 26. Bere errenteru fardel bategaz aiskide. Etxba Ibilt 465. Adi ezak, pardel arraioa, ba ahal dakik zenbat kostatzen zaidan hi mantentzea? MEIG IX 110.

"Fardel (Sal), hombre duro, rudo" A.

  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper