2 emaitza odoltsu bilaketarentzat

odoltsu (H), odolsu (SP, vEys (L)), odolzu (vEys (BN)).

1. Sanguinario, cruel. O umeen hiltzailleak! O odolsu Aita-Amak! EZ Man I 131. O Martir animotsua, / zure pazienziak / bentzutu zituen burreu / odoltsuen furiak. EZ Noel 169. Erio odoltsuak itxesa ontan bereganatu ote du nere emaztea? Zait Sof 197. Maltzur, zital, odoltsu, urde, baldar, dollor, kakaputz... Eston Iz 104.

Esaten dabee: bereno bategaz illgo neuke [...] ta beste onako berba gorrototsubak ta odoltsubak gorrotuaren subagaz. fB Ic I 249.

2. (H), odolsu, odolzu. Sangriento, cruento. "Gudu odoltsua, combat sanglant" H. Sakrifizio odolsua. EZ Man II 51. Emotia eurai gerra irabazte gora, odoltsu ta damugarrija. Mg PAb 207. Bigarren errierta odoltsurako. VMg 49. Amanen kolpe odoltsubak geratu, ta bere jentia salbau ebana. fB Ic II 284. Zure pasinoe ta eriotza odoltsubaren seme barritzat. JJMg BasEsc 23. Logroñon izan dala akzio guztiz gogor eta odolsua. CartAnd 383. Ordu aiñ odoltsuan. AB AmaE 447. Burruka odoltsuen artian. Itz Azald 22. Geroago ere ganboatarrak Gipuzkoan alderik txarrena zuten geienetan, erasoaldi odoltsu aietan. P. Urkia EEs 1928, 21. Izan zan [enbata] oietako bat, eta zoritxarrez odoltsua. Ataño MLanak 70.

(H). Ensangrentado, lleno de sangre. Sudurra ebaki, muturra odolzu. O Pr 414 (tbn. en Arch ms. (odolsu), sg. DRA). Bere burdiña odoltsuba jaso ez dabelako. Mg PAb 215. Soldau aldraak sartuten zirian ezpata odoltsubakin errijeetan. fB Olg 145. Baña [ur] au ere odoltsua zetorkien. Lard 68. Euren zauri odoltsubak. Laux BBa 58. Zango odoltsu horier fereka eta musuka. Iratz 100. Begi-zulo odoltsuak. Zait Sof 93. Zaldiak izerdi ta apar odoltsua-iario ekingo dio. "Spumas aget ore cruentas". Ibiñ Virgil 98.

Saietzeen, bizkarreen, sortu zitzaizkien ubel odoltsuuk. Or LEItz 36.

3. (gral.; Ht VocGr 420, Lar, Añ, Gèze, Dv, H), odolzu (BN, S; VocBN). Ref.: A (odoltsu, odolzu); Etxba Eib. Sanguíneo, (persona) de constitución sanguínea. "Sanguin" Ht VocGr, VocBN y Gèze. "Sanguino" Lar y Añ. "Odoltsua zan eta denboratik denborara, urbustanak biar izaten zittuan" Etxba Eib. Gehienetan zaintsu, odoltsu, doloretsu edo linfatika atera ere ditake [haurrak] hek [aitamak] bezala. JE Med 153.

4. De color de sangre. Ortzialde odoltsu arek, Zuriñeren maite-zauria zirudian. Erkiag Arran 152. Baita xulufrei ta kabeliña odoltsuak ere. Ib. 58. Geok ikusi genun gorrimiñez (purpuraz) eta andura-ale odoltsuz istatsu. Ibiñ Virgil 62s.

5. (Lo) que tiene mucha sangre. "Odoloste onek odoltsugixak die" Elexp Berg.

  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper