3 emaitza maiestate bilaketarentzat

maiestate (Ht VocGr 381, Arch VocGr <-y->, VocBN <-y->, H (L, BN, S)), majestade (<-ge-> Lcc, Urt II 64, Lar, Añ, H), maiestade (Lh), majestate (SP, Urt II 64, Gèze, Dv).

Tr. Documentado en todos los dialectos desde Dechepare hasta principios del s. XX. La única forma documentada al Sur, con excepción del ej. de BOEans, es majestade (incluido un texto de Zugarramurdi). Al Norte, hay tanto maiestate como majestate (en textos suletinos, a excepción de Archu (Gram 69), siempre majes-).

Majestad; grandeza, gloria. Orhit adi Iengoikoaren majestate handiaz. E 33. [Iarriren da] gizonaren Semea bere maiestatearen tronoan. Lç Mt 19, 28 (He bere Majestatearen, Echn, Samper, Hual bere(n) majestadearen; TB, SalabBN loria, Ip handitarzün, Ur aunditasun, Dv ospe, Ker, BiblE aintza). Bethe zedin tenplea Iainkoaren maiestatetik. Lç Apoc 15, 8 (He majestate, TB maiestate, Echn majestade). Onegaz enojaetan dogu / guk aren majestadea. Lazarraga (B) 1159vb. Arrasta hau Majestatez erran dugun menean, / Iaun Iujeak emanen du guztien aitziñean. EZ Man I 62. Ohore eta Maiestatez pare gabe Iainkoa. EZ Man II 18. Bere Dibine Majestadea serbietako. VJ 7. Humiltasun guziarekin bere iainkozko Majestatea [estalirik]. Hm 205s (42 Maiestatea). Nork ere sondatzen baitu Jainkoaren maiestatea, hura lilluratuko du haren loriak. SP Imit IV 18, 1 (Ch maiestate, Mst, Ip majestate; Pi, Leon (h)a(u)nditasun). Francis de Sales handiak, [...] bertutearen maiestatea, edertasuna eta grazia guzia begien aitzinean emaiten [derauku]. SP Phil ã 3v. [Neure Iinkoa,] adoratzen dut zure handitarzuna, Majestatia, ontarzuna, boteria. Tt Arima XI (Onsa 173 haren maiestate). Gure on, gure gloria, / Majestate infinitua, / Jainko adoragarria. Gç 106 (137 zeruko majestatea). Istorioan umoki, eta majestaterekin parte guztiak biltzen eta juntatzen tu. ES 191. Zu zare maiestate eta loria bera. Ch III 21, 2 (SP noble, Mst uhure, Pi argi, Leon handi). Majestadea bateti dakust, besteti umildadea. Acto 394. Guzien Juez Soberanoak guztizko Majestade aundiarekin [sentenzia] au emango du. Cb Eg II 154. Onen lengo begiratzeko majestade errespetoz guziak betetzen zituena non da? Ib. 195. Jainko gizon eginaren goratasun eta maiestate guzia. Lg II 114. Zerua eta lurra betheak dire zure loriaren majestateaz. Brtc 19. Podorez, Majestadez ta Soberandiz betea. Ub 139. Bi zagar ['zahar'] maiestate aundiz beteak (B, s. XVIII). BOEans 882. Jesu-Kristo odei batean datorrela esku eta majestade andian. AA III 464. Majestate guzietako Jainko hura bethi nitaz orhoitzen [da]. Dh 204 (224 majestate guzizko Jainkoa). Zeruan balitz bezala, zeintan agertzen baita dohatsuei bere majestate adoragarriaren edertasun infinituan. Jaur 183. Jainkoaren majestate eta handitasun soberanoaren kontra. Lap 129 (V 60). Haren begithartiaren eztitarzün eta majestate dibinoak orhiterazi zeion, [...]. Ip Hil 129.

v. tbn. Mat 62. Majestate: Arg DevB 211. CatLan 69. Majestade: OA 48. SermAN 2v. Urqz 62. Zuzaeta 63. Oteiza Lc 9, 26.

(En fórmulas, ref. a Dios o a reyes). [Ioanna Albrete Nafarroako Regina], Testamentu berriaren heuskarazko translazione hunen zure Maiestateari dedikatzera ausartu [naiz]. Lç Dedic * 5r. Erraz egin daitekela Erregeren maiestateak nai badu. (c. 1597). FLV 1993, 464. Eginen zutela aren Majestadeak manatu bezala. Ber Trat 110v. Legeak, / zeñak ifiñi baititu zure Majestateak. EZ Man II 6. Bidezki eta zure maiestate handiari eder zaikan bezala lan guzia akhabatzea. Harb 187. Bizkaiko legeak, andi foruak / erregen Majestadeak konfirmaduak. EgiaK 90. Aren majestadeagan edugi dagigula geure esperanzea. Cap 24. O Iesus eztia, ene Iauna, ene Salbatzaillea eta ene Iainkoa, hura ni zure Maiestatearen aitzinean ahuzpez iarririk. SP Phil b 3r. Profezia hau konplitu da osoki, noiz eta ere Tubal eskualduna bi errege handi eta elizako seme fidel eta leial haukien majestateari juntatu baitzaie. ES 119. Zure Majestate dibinoak orainokoan egin darozkigun grazia guziez. CatLav 9 (V 13). Haren majestate guzizkoari [homaia]. Mih 13. Errege Espaniakuak ordre eman daukula, [...] zoinak Majestate Katoliko horrek [...] (1793). In MEIG I 252. Egun batez zure majestatean / zarenean jujatzerat jautsi, [...]. Monho 154. Aski dá enetáko amanázan orrén Majestadeak ni. LE Ong 96v (33r berórren Majestade soberánoa). Gogora ekarri bere majestadiak egin deutsazan mesediak. CatLlo 66. Basoko erregea, / Karlos bizar gorri, / Majestade aundia. Echag 161. Hurbiltzen naiz Aldare Saindu hortara, [...] zure Maiestate adoragarriaren errezibitzeko. CatLuz 39. Joan ziran Jauregira eta Beraren Majestadearen ta Kondearen gelaetan [sartu]. Izt C 364. Ni, bekhatorerik handiena, zure majestate nihonerekoaren aintzinean agertzera ausartatzen naiz. Dv LEd 149. Erregiñaren Majestadiak emon deustan enplio edo karguba. "El cargo que S. M. se ha dignado concederme" (1868). BBatzarN 243. Eritzen zituzten Jesusen Majestadiaren eskubak (Zugarramurdi, 1875). ETZ 294. Bere Majestade jaungoikozkoak itzegiñ zion. Ar May 131. Haren Maiestatea nola zaramaten gathibo bat bezala. Elsb Fram 92. Jaune, ni ez naiz digno zure Dibina Majestadia errezibitzeko. CatUlz 45.

v. tbn. Mat 183. Brtc 17. UskLiB 35. Gy 96. Jnn SBi 40. Majestate: Mercy 3. MarIl 45. Majestade: OA 11. Arz 39. Iraz 44. ETZ 142 (Langarika, s. XVIII).

  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper