1 emaitza iaz bilaketarentzat

iaz (AN, L, BN; SP, H (G, L)), igaz (V, G, AN; Lar, Añ, Dv (V), H (V, G)), jaz (Dv), xaz (AN-egüés-ilzarb-olza, Ae, BN-ciz, Sal, R; Lar <chaz>, Aq (R) 794, VocBN, ZMoso 65; Dv y H (BN, S), Foix ap. Lh), yaz (AN-ulz, B; Mic 5v, VocBN), txaz, igez(V-arr-ger-m-gip; Dv y H (V)), iez (V-ple-gip; H (V)), ijaz (V-och), ijez (V-och; Dv (V)), ikaz. Ref.: A (yaz, igaz, xaz) [v. A Morf 672 para idxaz (V), idxez (V)]; A Aezk 298; Bon-Ond p. 171; ContR 522 y 534; Iz Ulz e Izeta BHizt (yaz); Etxba Eib (igez); Elexp Berg (iez, igez); Gte Erd 160.

Tr. Iaz se documenta en Etcheberri de Ziburu, Pouvreau, Haraneder (iazdanik) y Xalbador (EzinB 114; in Mattin 23 ihaz); ihaz en AstLas (40) y Aresti (Tobera 278); hay igaz en RS, en Gandara y en toda la tradición guipuzcoana, y vuelve a aparecer en textos vizcaínos al menos desde fines del s. XIX (Arrese Beitia, E.M. Azcue, etc.); igez aparece en J.J. Moguel, y en bersolaris de fines del s. XIX y comienzos del XX (Udarregi, Txirrita, Enbeita, etc.), en alguno de los cuales hemos encontrado tbn. iyaz e iyez; xaz en Leiçarraga (xazdanik), Oihenart, Sauguis, Bela, Arbelbide, Mendigacha y varios textos procedentes de revistas septentrionales del s. XX; jaz en Zalduby, Hiriart-Urruty, Oxobi, Barbier e Iratzeder, además de en Duvoisin, Xalbador y Bibl; yaz en el cantar de Perucho y, modernamente, en Elizamburu y Zubiri; txaz en Chaho y Archu (AztiB 8). Hay ikaz, de lectura segura, en Lazarraga. En DFrec hay 105 ejs. de i(h)az, 13 de igaz, todos ellos meridionales, y 5 de jaz y 2 de xaz, septentrionales.

(El) año pasado, antaño; antaño, otrora. "Antaño" Mic, Lar y Añ. "Igez, aurten baño urte obia izan zan baserrirako" Etxba Eib. "Yaz gan ginen. [...] Yaz gaizki aurten ongi" Izeta BHizt. Tr. De uso general. Yaz zoegia <yaço-> ninzan, / aurten erua (Cantar de Perucho). TAV 3.1.15. Ikaz laztan ninduan donzella batek / aurten nai ez ekusi. Lazarraga (B) 1205r. Iragan urthea deitzen da iaz. EZ Eliç XXV. Etxea urra zezana egur egiteko, xaz bero zedin, aurten hotzez hiltzeko. O Pr 517. Geure Erregek igaz [...] Maria Santisima bere Konzepziño garbian Patronatzat artu dau. Cb CatV 101s. Igaz, orain baño egun batzukaz geroago, biraldu neutsun kutunaren [...] eranzumenik artuteko izan eztot zoririk. (Gandara, carta a Larramendi, 1764). BAP 1966, 161. Igaz biraugillea zana, ala dala aurten ere. AA III 517. Txaz gizoner etzuen soik egiten; / egun begi-kalduz ditu hurbileratzen. Arch Fab 193. --Zer arto ederrak dauzkazuten! --Bai, jauna; igaz denbora onetan baño obeak. Sor Bar 47. Igaz eta aurten! JanEd II 16. Garda-seme naiz eta, barkamendu beraz, / menditar gaizo aurthen nola bainintzen jaz. Ox 20. Ai, aren esku, laztankor igaz izana. 'Antaño acariciadoras'. Ldi BB 34. Sasoirik ez det izaten, / ez igaz eta ez aurten. Uzt Sas 241. Iaz hasitako diru-biltze honetan, zuek izan zarete lehenbizikoak. IBe 2 Cor 8, 10 (IBk igazko diru-biltze). Jaz hitzeman zinuten. Larre ArtzainE 65. Aurtengoan ere irabazia / zuek igaz bezela. Insausti 203. Iaz saritu duten Batetik bestera hau. MEIG III 91 (MIH 376 igaz).

v. tbn. SP Phil 145 (He 148 goan den urthean). Zendoia 221. Igaz: AB AmaE 408. Azc PB 349. Kk Ab I 60. A Ardi 94. Or Eus 384. Enb 33. Otx 178. NEtx Nola 17. Lek SClar 111. Erkiag Arran 14. Arti Ipuin 57. Lasa Poem 117. Jaz: Zby RIEV 1908, 759. HU Zez 165. Barb Leg 143. Iratz 35. Igez: JJMg BasEsc 56. Ud 84. JanEd II 89. Enb 62. Tx B I 155 (259 iyez). EZBB II 55. Iyaz: Noe 37. Auspoa 77-78, 270. Yaz: Zub 122. Xaz: Mdg 138. Ainerabelar GH 1934, 106. Xalbat Gazte Nov. 1960 (ap. DRA).

  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper