Euskaltzaindiaren Hiztegia

forma=eguzki-lore sarrera bakarrean aurkitu da.

eguzki

1 iz. Lurra argitzen eta berotzen duen argizagia; argizagi horren argia. (Astronomian E larriz idazten da). Ik. eki. Eguzki amandrea. Eguzki ederra dago. Eguzkiak argi egiten duen leku guztietatik etorriak. Eguzki-argitan etzanda. Ez direla gauza, ez euritik, ez eguzkitik, gizona gordetzeko. Eguzkiak jotzen ez duen lekuetan. Eguzkia ilunduko da. Eguzki kiskalgarria. Holako asko ez da gertatu eguzkiaren azpian. Eguzki egunetan.

2 iz. (Hitz elkartuetan, lehen osagai gisa). Eguzki izpiak ez ziren hiriko giro hotza berotzeko gai izan. Zuhaitzen artean eguzki errainu bat ikusi nuela iruditu zitzaidan. Eguzki erradiazioaren eta leku itxi baten artean beira bat jarritakoan eragiten den efektua. Oso eguzki ordu gutxi izan dira. Albo batean genuen eguzki erloju zaharrari beha. Biziki eguzki sartze ederra izan dun gaur.

eguzkia atera 1 Eguna argitu. Goizean goiz, eguzkia atera orduko, hilobira joan ziren.

2 Eguzkia laino artetik atera. Atertu eta eguzkia atera zelako.

eguzkia etzan Eguzkia sartu. Mana niezaioke eguzki horri nehoiz ez dadila etzan.

eguzkia hartu Eguzkitan jarriz, haren erradiazioa jaso. Hondartzara noa eguzkia hartzera.

eguzkia sartu Ilunabarrean eguzkia mendebaldetik ezkutatu. Zuen haserreak ez beza eguzkia sartu arte iraun.

eguzkia sortu Eguzkia atera. Eguzkia doi-doia sortzen da zerutik.

eguzki begi, eguzki-begi iz. Eguzkiak jotzen duen aldea. Ik. egutera. Gure etxea eguzki-begian dago. Eguzki-begia lurmen zegoen, eta laiotza, ostera, elur.

eguzki eklipse, eguzki-eklipse iz. Eguzkiaren estaltze edo itzaltze igarokorra, Ilargia Eguzkiaren eta Lurraren artean tartekatzen denean gertatzen dena. Eguzki-eklipsea ilberrian gertatzen da beti eta ilargi-eklipsea, berriz, ilbetean. Hasi berri den urteak beste hiru eguzki eklipse ikusteko aukera emango du. Goizeko hamaiketan hasiko da eguzki eklipsea.

eguzki energia, eguzki-energia iz. Eguzkiak igortzen duen erradiazio elektromagnetikoa baliatuz lortzen den energia. Eguzki-energia erabiltzen duten farolak ezartzeko probak egiten hasi dira jada. 220 milioiko inbertsioa egingo dute eguzki energiaren alorrean.

eguzki galda, eguzki-galda iz. Eguzkiaren beroa. Eguzki-galdak eta haize lehorrak mendi soilean baino askoz ere kalte gutxiago egiten dute zuhaiztian. Eguzki-galdak goritzen duena.

eguzki galdatan, eguzki-galdatan adb. Eguzkiak asko berotzen duen tokian; eguzkiak sortutako beroaren eraginpean. Lan hau egin ohi dute, eguzki galdatan. Eguerdiko eguzki-galdatan etorri behar izan du. Eguzki-galdatan larrugorrian.

eguzki haize, eguzki-haize iz. Sortaldeko haizea. Eguzki haizeak beroki gutxi, gizon behartsuak adiskide gutxi (esr. zah.).

eguzki lili, eguzki-lili iz. Ipar. Ekilorea.

eguzki lore, eguzki-lore iz. Landare handia, hosto-zorrotza, eguzkiaren eiteko loreak dituena (Carlina acaulis). Eguzkiak bezalatsu, eguzki-loreak ere uxatzen ditu ilunpeetako mamuak. Eguzki-lore bat etxeko atean.

eguzki orratz, eguzki-orratz iz. Eguzki erlojua. Kanpoaldean, hormako eguzki-orratzak orduak markatzen zizkien auzoei.

eguzki panel, eguzki-panel iz. Teknol. Eguzki erradiazioen energia, ondoren baliatu ahal izateko, jasotzen duen gailua. Eguzki panelak ere izango ditu liburutegi berriaren eraikinak, eta haiekin lortutako energiarekin sortuko dira ur beroa eta elektrizitatea.

eguzki saindu iz. Ipar. Kustodia.

eguzki sistema, eguzki-sistema iz. Eguzkiak eta inguruan biran dituen argizagiek (planeta, satelite, asteroide eta kometek) osatzen duten multzoa.

eguzkitan adb. Eguzkiak jotzen duen tokian. Beti kanpoan eta eguzkitan egoten zen. Soinekoak eguzkitan jarri lehortzeko. Gainerako guztiak lokarturik daude, eguzkitan etzanda.

eguzkitara 1 adb. Eguzkitan. Eguzkitara luzaroan egon den artilea.

2 adb. Heg. Eguzkiak jotzen duen aldera. (eguzkitara atera, joan eta kideko esapideetan erabiltzen da). Zapi zikinak eguzkitara atera zituzten.

eguzki urte, eguzki-urte iz. Urtea, Lurrak Eguzkiaren inguruan bira osoa egiten ematen duen denbora.

eguzkiz eguzki adb. Egun argi den bitartean, ilundu baino lehen. Ez zoaztela ohera mendekatzeko desirarekin: akaba diferentziak eguzkiz eguzki.

Oharra: azken eguneraketa 2022-07-08

Egoitza

  • B
  • BIZKAIA
  • Plaza Barria, 15.
    48005 BILBO
  • +34 944 15 81 55
  • info@euskaltzaindia.eus

Ikerketa Zentroa

  • V
  • LUIS VILLASANTE
  • Tolare baserria. Almortza bidea, 6.
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus

Ordezkaritzak

  • A
  • ARABA
  • Gaztelako Atea, 54
    01007 GASTEIZ
  • +34 945 23 36 48
  • gasteizordez@euskaltzaindia.eus
  • G
  • GIPUZKOA
  • Tolare baserria Almortza bidea, 6
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus
  • N
  • NAFARROA
  • Conde Oliveto, 2. 2. solairua
    31002 IRUÑEA
  • +34 948 22 34 71
  • nafarroaordez@euskaltzaindia.eus

Elkartea

  • I
  • IPAR EUSKAL HERRIA
  • Gaztelu Berria. 15, Paul Bert plaza.
    64100 BAIONA
  • +33 (0)559 25 64 26
  • +33 (0)559 59 45 59
  • baionaordez@euskaltzaindia.eus
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper