Euskaltzaindiaren Hiztegia

forma=burruntzi 3 sarreratan aurkitu da.

burruntzi

1 iz. Okela su gainean erretzeko erabiltzen den burdinazko ziria. Ik. gerren. Oilanda lumatu eta burruntzian sartu. Burruntzian erreta. Burruntzia eskuan harturik. Errementariaren etxean zotza burruntzi (esr. zah.).

2 iz. Intsektu buru-biribila, sabelalde luze eta mehea eta lau hego garden eta zaintsu dituena (Libellula). Ik. mariorratz; mariburduntzi; sorgin orratz. Burruntziak hirurogeita bost kilometro egin ditzake orduko.

3 iz. (izotz eta kidekoen eskuinean). Zintzilik dagoen izotz puska. Ik. kandela 2. Teilatuetako izotz burruntziak antzo. Horma burruntzi tenteak.

izotz

1 iz. Tenperatura uraren izozte puntutik beherakoa den giroa. Ik. horma; lei; jela; karroin. Izotza ari du. Izotz handi batek ihartua. Batetik elurra, bestetik izotza. Otsaileko izotzak. Izotz haizea. Izotz urte, gari urte (esr. zah.).

2 iz. Giroa hoztearen ondorioz kristalezko masa bat osatuz trinkotzen den ura. Izotza ur gogortua besterik ez da. Izotz puska bat. Izotza zegoen bideetan. Izotz gogorra bezain gogor zuen bihotza. Izotz gaineko irristaketa. Izotzezko hormak. Izotz bihurtu (Ik. izoztu).

izotza egin Eguraldiaz mintzatuz, hotz handiaren eraginez, inguruak izotzez estali edo izoztu. Bart izotza egin du. Izotz handia egin du eta ezin gara irten.

Izotz Aro Hotz handiaren eraginez Lurreko eremu zabalak izotzez edo glaziarrez estaliak gertatzen diren aldi geologikoa. Ik. glaziazio. Arkeologoen esanetan, azken Izotz Aroa baino lehenago iritsi zen gizona Amerikara, orain 30.000 urte inguru.

izotz beltz Tenperatura 0 °C-tik behera jaisten denean gertatzen den izozte gogorra, landareak ihartzen dituena.

izotz burruntzi, izotz-burruntzi Izotz kandela.

izotz hockey, izotz-hockey Seina jokalariz osaturiko bi talderen artean izotz gainean irristailuekin jokatzen den hockey mota. Izotz hockeyan jokatzen du.

izotz kandela, izotz-kandela Nonbaitetik tantaka erortzen den ura izozten denean zintzilik gelditzen den izotz puska. Hotzaren hotzez ur jelatuzko izotz kandelak egin dira.

izotz-kontrako iz. Zerbait izoztea eragozten duen gaia; bereziki, motorra hoztea helburu duen ura izoztea eragozten duen produktua.

izotz zuri Ihintz izoztua, oskarbi denean gertatzen dena. Ik. antzigar. Gatza bezala zabaltzen du izotz zuria lurgainean. Izotz zuria, eurien mandataria (esr. zah.).

txitxi

iz. Haur. Haragia edo arrain zatia.

txitxi burruntzi, txitxi-burruntzi Burruntzi batean sarturik erretzen diren lukainka, urdai eta okela zatiek osaturiko jakia.

Oharra: azken eguneraketa 2018-07-13

  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. E48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper