forma=galdu-gordean sarrera bakarrean aurkitu da.

galdu, gal, galtzen

1 du ad. Zerbaitez gabetua gertatu. (Berreskura edo bila daitekeen zerbaitez). Anton. aurkitu. Giltzak galdu ditu. Mila pezetakoa galdu dut eta ez dut inon aurkitzen. Etxean edo bortuan ardiak galtzeko beldurra. Zakutik bihia gal edo zorrotik irina, da galtze berdina (esr. zah.).

2 du ad. (Ezin bila edo berez ezin berreskura daitekeen zerbaitez). Kordea galdu. Loa galdurik. Itxaropena galdu. Ondasunak eta osasuna galdu. Ezkondu eta berehala galdu zuen senarra. Beldurra galtzen baduzu. Elkarri leialtasuna galdu dioten senar-emazteak. Begi bat galdu. Besoa galdu. Bizia galtzeko arriskuan. Haur batek erabat gal dezakeela bere lehen hizkuntza, bestetan hazi dutelako gero. Goizik galdu zuen aita; geroztik ez zuen ama baizik ikusten. Hogei kilo galdu ditu hiru hilabetean. Haurdun dagoenak umea galdu.

3 du ad. Zerbaitez ez baliatu. Ik. alferrik galdu. Denbora galdu. Astirik galdu gabe. Aukera galdu. Auzi hura unerik galtzeke zuritu behar zuela.

4 du ad. Lehiaketa, apustu eta kidekoetan, garaitua izan edo lortu beharrekoa ez lortu. Anton. irabazi1 3. Apustua galdu zuen. Milaka pezeta galdu ditu jokoan. Hiru eta huts galdu dute. Non fida, han gal (esr. zah.).

5 da ad. Bidetik at, hura ezin aurkituz gertatu. Gauez oihanean galdu ginen. Galduak goazela ikusirik. Labirintoan galdua. Ez gaitezen gal amets bideetan barna.

6 da/du ad. Zerbait edo norbait guztiz hondatu, suntsitu, gaiztotu. Ez dela egundaino Jauna baitan fidatu denik galdu. Gaizki hil eta betiko gal ez gaitezen. Kristautasuna hondatzeko, itotzeko, galtzeko zorian zegoenean (Ik. galzorian). Hain estu eta galtzeko bidean aurkitu zirenean. Galdua naiz betiko. Ardoak gaitu galdu. Lagun hurkoaren izen ona galtzen duena. Behartua zaude galdu diozun ohorea bihurtzera. Burua gehien galtzen zion gauza. Azeriak sei arkume galdu ditu bart bordan. Baratze guztiak galdu ditu ekaitzak. Beroaz haragia eta esnea galdu egiten dira. Emakume asko galdu ditu edertasunak, eta gizon asko handiusteak. Zu galtzeko eta hiltzeko bideak asmatzen ari ziren. Gehiegi harrotu zen eta bere burua galdu zuen.

7 da ad. Desagertu, ezereztu. Aztarrenik gabe galdu diren hainbat agiri zahar. Gure arraza ez dadin gal. Galtzeko zorian dauden espezieak babestearen alde egon izan naiz beti. Endogamiak galtzeko bidean jartzen ditu animalia asko. Haren oroitzapena gal ez dadin. Batasuna eginik ere, euskara gal daiteke; batasunik gabe, galdua dago aldez aurretik. Begien bistatik zeharo galdu zen arte.

8 da/du ad. Osasunez edo itxuraz mintzatuz, okerrera jo, itxuratxartu. Gurasoak lurperatu zituztenetik, Martin egunetik egunera galtzen hasi zen. Oso galdua ikusi dut Maria.

9 (Partizipio burutua izenondo gisa). Paradisu galduen bila. Ardi galduen gisan. Zoko galduren batean baizik, diotenez, erabiltzen ez diren hitzak. Gazte galdua izan zinelako. Emakume galduekin (Ik. emagaldu). Mundu galdu honetan. Haren asmo galduei igarrita.

galduan 1 adb. Galtzen. (Batez ere irten, atera, gertatu eta kideko aditzekin erabiltzen da). Norgehiagoka hauetan, bat gertatuko da irabazian eta bestea galduan. Galduan geldituko ez direlako segurantziak ematen zaizkie. Ez gara galduan irtengo irakurtzen badugu.

2 adb. (ia galduan edo erdi galduan esapideetan). Galdu beharrean, galtzeko zorian. Hori ere hor joan da, galtzak ia galduan.

galdu-gordean 1 adb. Galtzeko zorian. Itsasoa biziro haserretu, eta gau guztian galdu-gordean zebiltzala.

2 adb. Noraezean, helbururik gabe. Galdu-gordean dabil.

galdu-irabazi iz. pl. Zuz., Merkat. Galerak eta irabaziak. Aurreikusitako galdu-irabazien kontuan enpresak erabaki horiekin dirua galduko duela ikusten baduzu aldaketak egin beharko dituzu.

galduxe (Partizipio burutua izenondo gisa, -xe atzizkia hartzen duela). Galdu samarra. Zoko galduxe batzuetan baizik aditzen ez ditugun hitzak. On da eta on litzateke, adibidez, ederki bereizten ditugunez gero, zergatik ez gorde, galduxe dugunok, egin dezake eta egin lezake-ren arteko bereizkuntza?

Oharra: azken eguneraketa 2021-01-14

  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper