Euskaltzaindiaren Hiztegia

forma=jarrai 3 sarreratan aurkitu da.

jarrai1

adb. (ibili aditzarekin). Norbaiten edo zerbaiten atzetik, norbaiti edo zerbaiti jarraituz. (Ezkerrean duen izen sintagmak -en edo -i atzizkia hartzen du). Ik. jarraika. Zekenkeria edo ondasun gurari larregia da gaitz guztien sustraia; bere jarrai dabiltzan askok fedea galdu dute. Erregutu iezaiozue Jaunari zuen jarrai dabiltzan edo esesten zaituztenen alde. || Gauaren jarrai eguna. Bazihoazen taka-taka bidezidorrari jarrai.

jarrai2 [Oharra: Euskaltzaindiak, jarrai-k, izenondo gisa, euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, kasu horretan, jarraitu eta jarraiki erabiltzea gomendatzen du: hots, hezkuntza jarraia eta kidekoen ordez, hezkuntza jarraitua edo hezkuntza jarraikia erabiltzea].

puntu

1 iz. Dimentsiorik gabeko espazio gunea. Bi punturen arteko distantzia. Bi lerrok elkar ukitzen duten puntuan. Alizia ohean, jiratuta, begirada puntu batean iltzatuta.

2 iz. Marka edo seinale guztiz txikia. Puntu argitsu bat ikusten zen zeruan.

3 iz. Zenbait ezaugarri, sentipen edo emozioz mintzatuz, kopuru txikia. (Hitz elkartuetan erabiltzen da, bigarren osagai gisa). Ik. pixka bat; ukitu2 2. Heldutasun puntu bat falta zaie. Txokolate beltz-beltzak duen garratz puntua. Krisia dela eta, nabaritzen da inguruan tentsio puntu bat. Aitortuko dut amorrazio puntu bat eragin zidala haren keinuak. Listu-bide guztiak jario batean ditudala, berehala naiz gose puntu gozoan.

4 iz. Puntuazio-marka, perpausak bereizteko erabiltzen dena (.). Puntuak eta komak beharrezkoak dira ongi irakurtzeko. || i eta j letren gainean jartzen den marka.

5 iz. Eskala bateko maila berezia. Punturik gorena.

6 iz. Fis., Kim. Gertakariren bat jazotzen den egoera zehazten duen aldagai baten balioa. (Hitz elkartuetan erabiltzen da, bigarren osagai gisa). Izozte puntua. Metal baten urtze puntua.

7 iz. Mintzaldi, eztabaida, arrazoibide, auzi edo kideko bateko gaietako bakoitza. Eztabaidan darabiltzagun zenbait puntu garbitzeko. Dotrinaren puntu bakoitzean. Ez dira bat etorriko puntu guztietan. Hau da ukitu nahi nukeen puntua. Hiru punturen inguruan mintzatuko naiz. Langileok aldarrikatu duguna puntuz puntu onartu du epaileak.

8 iz. Joko, kirol, azterketa eta kidekoetan, parte-hartzaile bakoitzaren emaitzak mailakatzeko erabiltzen den eskalako unitate bakoitza. Ik. tanto. Lau puntuz galdu du. Huts bakoitzeko puntu bat kendu.

9 iz. Zenbait karta-jokotan, karta bakoitzari ematen zaion egiunezko balioa.

10 iz. Musean, jokalariek jokorik ez dutenean egiten den apustua.

11 iz. Jertseen, galtzerdien eta kidekoen ehuna osatzen duten begizta edo korapilo txikietako bakoitza. Puntuzko galtzerdiak. Puntuzko jertsea. Puntuzko ehuna.

12 iz. Euskal bertsoetan, oinetik oinerako esaldia. Bederatzi puntuko bertsoa. Puntu luzean, hots, zortziko handiaren neurrian. Puntu motza edo zortziko txikia.

13 iz. Denbora-une mugatua eta berezia. Heriotzako puntua. Orain, puntu honetan herioak arima ateratzen balit.

14 iz. Mus. Musika-notaren eskuinean jartzen den puntua, hari bere iraupen eta balioaren erdia gehitzen diona.

bi puntu iz. Puntuazio-marka, esaldi bukaeran jartzen dena eta ondoren datorrenaren berri (hala nola zerrendatzeak, adibideak edo hitzez hitzeko aipuak) ematen duena (:).

puntua egin Eskuz, orratzak erabiliz, edo makinaz puntuzko ehuna egin. Ik. trikotatu. Ilunabarrean puntua egiten eta elkarri esamesak kontatzen egoten ziren emakumeak.

puntua eman Bertso saioetan, gai-jartzaileak lehen bi bertso-lerroak kantatu bertsolariak bertsoa osa dezan. Ik. puntua jarri. Lehen puntua emanda, zortziko txikian, bertso bat bota.

puntua jarri Bertso saioetan, gai-jartzaileak lehen bi bertso-lerroak kantatu bertsolariak bertsoa osa dezan. Ik. puntua eman. Demagun, gai-jartzaileren batek honako puntua jarri digula: (...). Batak besteari puntua jartzen aritu gara.

puntuan 1 adb. (bostetan puntuan, bostak puntuan eta kideko esapideetan, aipatzen den ordua ordu zehatza dela adierazteko). Hamaiketan puntuan etorri ziren. Goizero heltzen da hamarrak puntuan. Erlojuan hamarrak puntuan ziren. || Oraintxe hamaikak puntu-puntuan. Hamabietan puntu-puntuan.

2 adb. Garaiz edo hitzartutako orduan. Jaun handiak, beti, esandako orduan ez dira etortzen... eta gotzai jauna puntuan etorri! || Puntu-puntuan iritsi zen.

3 adb. (-tzeko atzizkiaren eskuinean). Zorian. Hura preso hartzeko puntuan zeudenean. Erotzeko puntuan jarri du. Irriz leher egiteko puntuan.

4 adb. Bizk. Lehentxeago, duela oso gutxi. Puntuan ikusi dut zure ama.

puntu eta amaitu iz. Azken paragrafoaren bukaeran jartzen den puntua, idatziari amaiera ematen diona.

puntu eta bereiz iz. Paragrafo bat ixten duen puntua, hurrengo lerroan datorren paragrafoari bidea ematen diona.

puntu eta jarrai iz. Esaldi baten bukaeran jartzen den puntua, jarraian datorren beste esaldi bati bidea ematen diona.

puntu eta koma iz. Puntuazio-marka, perpausak bereizteko erabiltzen dena eta puntuak baino eten txikiagoa adierazten duena (;).

puntu kardinal iz. Ostertza lau zati berdinetan banatzen duten lau puntuetako bakoitza.

puntutik 1 (Perpaus erlatibo baten eskuinean). Unetik. Irungo auzapezak segurtatu diela Donostiako auzitegiaren erabakia ezagutuko duen puntutik ez duela alardean bereizkuntzarik onartuko.

2 (Kausa-edo adieraziz). Herriko Etxeko gehiengoaren lana den puntutik, haiek beharko zutela pagatu beren sakelatik eta ez diru publikotik.

Oharra: azken eguneraketa 2021-07-09

  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper