Olabideren Biblia

Saŕera

1. Paul’ek, bidalitzat deitu ta Yainkoaren Beŕi Onerako berezia naizan IESU Kisto’ren moŕoi onek,

2. zuei, Eŕoma’n zaudeten Yainkoaren maite ta deun deitutako guzioi, Yainko Aitaren ta IESU Kisto Yaunaren adeya ta gentza.

2. Beŕi On au Yainkoak bere Semeaz Idazteunetan bere igaŕlên bitartez agindua da.,

3. UA, beŕiz, aragitan Dabid'en azitik soŕtua,
4. deuntasun adorez, Yainkoaren Semetzat alazki azaldu zaigu iľartetik beŕpiztean.IESU Kisto gure Yauna,
5. Beragandik dut bidalgoa emaritzat aŕtuta atzeŕi guziak Aren izenean siñestera eratoŕtzeko.
6. Ta ayetakorik zerate zuek ere, IESU Kisto’k deituta.

Eskeŕ-egintza

8. Auŕenean, Yainkoari IESU Kisto’ren bitaŕtez zuen guziengatik eskeŕ dagiot, luŕbira osoan zuen siñestea aipatzen dalako.
9. Bere Semearen Beŕi Onerako moŕoitzan gogotik ari natzayon Yainkoak badaki zuetaz etengabe oroitzen naizala,
10. Yainkoak ba’letsa, zuetara ni etoŕtzeko nere otoyetan beti eskatuz.

11. Ikusi nai bait-zaituzt, gogoa sendotu dizueken iñolako urgazia zuei ekaŕtzeko,

12. edo-ta zuen ta nere siñestez elkaŕ poztu dezagun.
13. Ta ez dut zuek, senideok, yakiteke egotea nai, zuetara yoateko asmoan askotan egon naizala, zuenean ere, beste eŕietan bezela, iñolako zitua ateratzeko;
14. bañan orain arte elendaŕei ta aŕotzei, yakitunei ta alotzei zoŕdun natzaye,
15. Eŕoma’n zaudetenoi ere Beŕi Ona aldaŕikatzeko gerturik nagola.
16. Beŕi Onaz ez bait-naiz alke. Siñestun guziek, yuduek lenen ta elendaŕek gero, osasunerako Yainkoaren kemena artan dute-ta.
17. Izan ere, bertan agertzen da siñestetik siñestunei datoŕkien Yainkoaren zuzenbidea, idatzita dagonez: Zuzena siñestez bizi da. (Abakuk, 2, 4) *

Siñestera gabe, zindokuntzarik ez

18. Yainkoaren aseŕea zerutik ageri bait-zaigu egia bidegabean baituta daukatenen biuŕkeri ta bidegabekeri guziei buruz;
19. Yainkoaz ezagun ditekena nabari zaye-ta, Yainkoak erakutsi zielako.
20. Alabaña, betiko bere indaŕa ta yainkotasun ikusi eziñak, ludia soŕtu dunetik egindakoen ezagueraz ikusgaŕi egin dira, zuribiderik alakoentzat ez dagola,
21. Yainkoa ezagundakoan, Yainkotzat goretsi ez dutelako, ta eskeŕik egin ez diotelako; aitzitik, beren asmakeriak dirala-ta, ergeldu dira, ta ayen biotz tentela iľundu da.
22. Yakituntzat aŕandituz, astotu dira,
23. ta Yainko ezin ustelduaren aintza gizon ustelkoŕen irudiñetara, egazti, lauroñeko ta naŕastietara sayestu dute.
24. Argatik Yainkoak ere utzi ditu beren biotzeko iŕiskerietan lokaztuta, berek beren soñak gerendu ditzaten.
25. Ta ayek Yainko ziña sasikoengatik utzita, betiko onetsia dan, ta ala biz, Irazalearen ordez, irazanaren moŕoi ta yauresle egin dira.
26. Argatik Yainkoak giriña lotsagaŕietara utzi ditu. Ayen emeak yatoŕa zayen ariketatik aitzikora biuŕtu dira.
27. Berebat aŕak ere, emearekiko bide yatoŕa utzita, elkaŕen iŕikaz izeki dira, aŕekin aŕek zantaŕki yardunez ta okeŕsari egokia berengan aŕtuz.
28. Ta Yainkoa ezagun gogorik ez bait-zuten, beren yas biuŕikoan Yainkoak utzi zitun bide ez dana zegiten,
29. al dan bidegabekeriz, doľoŕkeriz, dirugosez ta gaiztakeriz beterik, eta bekaitzez, odolketaz, liskaŕez, iruzuŕez, ta maltzuŕkeriz okiturik;
30. maxiolari, Yainkoaren goŕotagaŕi, nardatzaľe, ero, paŕastelari, gaitzerako antzetsu, gurasoekiko biuŕi;
31. sengabe, eragabe, biotzgabe ta eŕukigabe.
32. Oŕelakoetan ari diranak, Yainkoaren erabakiz iltzeko «ogendun dirala yakinda ere, berbera berak egin ez ezen, ayen yarduera ontzat aŕtu ere zuten.

Yuduak ere ogendun

1. Argatik, zerana zerala, zuribiderik ez duzu, besteak gaitzesten dituzun oŕek; besteak gaitzestean, zeroŕen burua gaitzesten duzu, gaitzesten duzuna bera zeroŕek dagizulako.
2. Ba-dakigu, beŕiz, oŕelakoetan ari diranei buruz Yainkoaren epaya egiaren arauz dala.
3. Zu, ordea, oŕelako ogendunak gaiztetsi ta ogen berberak egiten dituzun ori, Yainkoaren epayari iges egingo diozulakoan ote-zaude? *
4. Ala, Aren onbera, egonaŕia, ta biotz zabalaren aberastasuna ez ote-duzu aintzakotzat aŕtzen? Yainkoaren eŕukiak garbaira deitzen zaitunik ez al-dakizu?
5. Ostera ere, zure gogoŕkeriz ta garbaigabeko biotzez, aseŕea zeroŕentzat biltzen duzu Yainkoaren aseŕe ta epai zuzena ageriko diran egunerako.
6. Arek bakoitzari bere egiñen arauz ordaña emango dio;
7. aspeŕtzeke on egitez, aintzaren, deduaren ta amaigabearen biľa dabiltzanei, betiko bizitza;
8. lepagogoŕ, egiarekiko ezigaitz ta gaitzerakoei, beŕiz, aseŕe ta amoŕua.
9. Gaizkin guziei soŕ ta loŕ, yuduei auŕena ta elendaŕei gero;
10. ongiľe guziei, yuduei auŕena ta elendaŕei uŕena, aintza, dedu ta gentza.
11. Yainkoarentzat norkeririk ez dago-ta.
12. Legerik gabe ogen egin dutenak oro legerik gabe ere galduko dira, ta legepean ogen egin dutenak oro legebidez ebatziak izango dira.
13. Yainkoaren begietan ez bait-dira zindo legea dantzutenak; legea betetzen dutenak, ordea, auek zindotzen dira.
14. Alabaña, legerik ez duten atzeŕitaŕek legean agindua berenez betetzen dutenean, berak dira berentzako lege. *
15. Lagemamia beren biotzetan idatzia oŕelakoek darakuste. Ta oŕetzaz biotzean aitoŕa ba-dute, norbera salatzen edota zuritzen buŕuka darabilzkien oldozketan.
16. Ebaztegunean ori ikusiko da, IESU Kisto´ren bitartez Yainkoak, irakasten dudanez, gizabaŕnea azteŕtuko dunean.
17. Zuk, ordea, yudu izena duzula, legean atseden ta Yainkoaz iľaŕaintzen zerala,
18. Aren naya dazaguzula, ta, legeak argituta, egokiena zer dan dakizula,
19. zuk, itsumutil, iľuntan daudenen argi,
20. alotzen irakasle ta umen azle zeralakoan, ta yakintza ta egiaren eredua legean daukazulakoan zauden oŕek,
21. besteri darakuskiozuna zergatik zeroŕi ez? Ostu beaŕ ez dala aldaŕikatzen duzun oŕek ostu egiten duzu!
22. Izoŕkeririk egin beaŕ ez dala diozu, ta izoŕekeri dagizu! Irudiñak iguin dituzu, ta yauretxea kutsatzen duzu!
23. Legeaz iľaŕaintzen zera, ta, legea autsirik, Yainkoa nardatzen duzu!
24. Idatzita dagonez: Zuengatik bait-dago Yainkoaren Izena atzeŕian biraogaŕi. (Is. 52, 5; Eze. 26, 20)
25. Erdainkuntza, noski, onuratsua da, legea betetzekotan; baña legea austen ba’duzu, naiz erdaña naiz mokoa, zuretzat orobat.
26. Erdaindua izateke legearen aginduak betetzen ditunari ez ote-zayo mokoa erdaintzat aŕtuko? *
27. Lege idatzia ta erdaña dituzula ere, legea austen ba’ duzu, yayo bezela mokodun geldituak legea betetzen ba’du, ebazletzat yaŕkiko zaizu.
28. Ez bait-da yudua yudu-azala darakusana; ta berebat, erdainkuntza ez da aragian ageri dana.
29. Baŕnetik, ordea, yudua yudu da; erdainkuntza, beŕiz, biotzarena da, ez lege-itzari, adoreari dagokiona baño. Alakoa goragaŕi ba-da, ez gizauŕean, Yainkoarenean baizik.

Yuduak atzeŕitaŕekin erkatuta

1. Zertan, beraz, yudua garai? Zein da erdainkuntzaren obaria?
2. Alde orotara ugari. Beintzat, bere zaipean Yainkoaren itza yaŕita bait-du.
3. Zer, bada? Batzuk siñetsi ez ba’dute, alakoen siñesgabeak Yainkoaren kirmentasuna motelduko ote-du?
4. Iñola ere ez. Egitia da Yainkoa; gizaki guziak, beŕiz, gezuŕtiak, idatzita dagonez:

Zure itzetan kirmen ageri zaitezan, ta bayezta zutzaz soŕtu orduko, garai izan zaitezan. (Er. 51. 6)

5. Gure bidegabeak Yainkoaren zuzentasuna darakusanez-gero, zer diokegu, beŕiz? Gizakeraz mintzo naiz. Bidegabez Yainkoa ez ote-doa, aseŕe ba’dabil?
6. Iñola ere ez!! Nola, ezperen, ludia Yainkoak ebatziko luke?
7. Nere gezuŕagatik, Yainkoaren aintzarako bere egia areago agertzen ba’da, beŕiz, zer dala-ta, ogendutzat gaiztetsi beaŕa naiz?
8. Ez ote-dugu, ostera, ongia erne dedin gaizki egin beaŕ, batzuk, gu bezturik, dagigula darasatenez? Izan ere, dagokien akaŕa oŕako oriek izango dute.
9. Onez-gero, zer? Auŕenak al-gera? Iñola ere ez!! Erakutsi bait-dugu, guziak, yudu ta elendaŕak, ogenpean dauntzala.
10. Idatzita bait-dago:

Zintzorik ez dago bat ere;

11. Ez dago zuŕik, ezta Yainkoaren biľa dabiľanik.
12. Guziak bidekatu dira, guziak sayestu. (Er. 54, 2-4; 15, 1-3) On dagiñik ez dago, bat bakaŕik ere ez.
13. Ayen eztaŕia, iľobi zabala;

ayen mingañetan, iruzuŕa pizkoŕ. (Er. 5, 11; 140, 4)

14. Aoa biraoz ta gaŕatzez beterik dute,

ayen ezpañetan suge-edena, (Er. 9, 28)

15. ta oñak odolketarako ariñak.
16. Nekagaŕi ta latzak dira ayen bideak,
17. ta gentzabiderik idoro ez dute, (Is. 59, 7-8)
18. Yainkoaren belduŕik begietan ez dute-ta. (Er. 36, 2)
19. Ba-dakigu, beŕiz, legeak dion guzia, legepean daudenentzat diola, ao guzia isili ta gizadi osoa Yainkoaren aitziñean ogenduntzat ager dedin.
20. Ez bait-da iñor Aren aitziñean legeko eginbidez zindotuko; legetik ogen-ezaguera dugu-ta. *

Zindokuntza nondik

21. Orain, beŕiz, legearen ta igaŕlên aitoŕez, zindokuntza Yainkoarengandik azaldu da legerik gabe,
22. IESU Kisto’ren siñestez Yainkoak siñestun guzientzat eta guzien aukeran yaŕia. Ez bait-dago iñoren bereizterik.
23. Guziek ogen egin ta Yainkoaren edeŕa galdu dutelako;
24. ta zindokuntza ematen zaye uŕurik, IESU Kisto’k ayen alde ordaindutako yarei-sariagatik.
25. Guk siñetsi ezkero, IESU Kisto, bere odolez ibigaŕi dakion, Yainkoak aukeratu bait-du, egindako ogenak askestean bere zuzenbidea erakusteko.
26. Erakutsi ere orain ba-darakus, zuzena ez ezen, IESU’ren siñestea dutenen zuzentzaľea ere Bera dala adirazirik.
27. Non dago, beraz, iľaŕainbidea? Alde eragiña. Zein legek, gero? Eginkizunenak ote? Ez; siñeste-legeak baño.
28. Uste bait-dugu, siñestez gizakia lege-eginkizunik gabe zindotzen dala.
29. Yuduentzat soiľik Yainkoa ote-da, ala atzeŕientzat ere bai? Bai eta atzeŕientzat ere.
30. Bakaŕa da erdainduak siñestez, ta mokodunak ere siñestez zindotzen ditun Yainkoa.
31. Onezkero, beŕiz, legea siñestez moteltzen al-dugu? Iñola ere ez; ostera ere, legea sendotzen dugu.

Lege Zâŕa siñestearen alde

1. Zer diokegu, beraz, gure aita aragiz dan Abraham’ek iritsia?
2. Egiñak egiñez Abraham zindotu ba’litz, iľaŕaintzeko zerbait izango luke; ez, ordea, Yainkoaren auŕean. *
3. Zer dio, ba, Idaztiak? Yainkoari Abraham’ek siñetsi zion, ta zindokuntzarako egotzi zitzayon. (As. 15, 6)
4. Lan egin dunari, beŕiz, ez zayo saria atsegin-saritzat egozten, ordain zuzentzat baño.
5. Ta aitzitik, deungearen zindotzaľeari siñetsirik, lanik egin ez dunari, siñeste au zindokuntzarako egozten zayo.
6. Dabid’en aitoŕez, berebat, zori ontsua da, Yainkoak zindokuntza egindakorik gabe egozten diona:
7. «Uts egiñak asketsi ta ogenak ezabatua dagozkionaren zori ona!
8. Yaikoak ogenik egotzi ez diona, au zori ontsua!! (Er. 32, 1-2)
9. Zori on au, beŕiz, erdainduena bakaŕik, ala mokoduneana ere ote-da? Siñestea Abraham’i zindokuntzarako egotzi zitzayon diogu-ta. *
10. Noiz egotzi, ordea? Erdainkuntza auŕean, ala erdainkuntza ostean? Ez ostean noski auŕean baño.
11. Ta mokodun zala siñestez iritsitako zindokuntzaren ezagugaŕitzat, erdain-atza gero aŕtu zun. Aŕezkero, beŕiz, erdainkuntzarik gabe zindokuntza egozten zayen siñestun guzien aita da,
12. bai eta erdainduen aita ere; bañan, erdainduak izanda gañera, gure aita Abraham’ek erdainkuntza auŕetik zeukan siñestearen aztaŕnatik ba’dabiltza.
13. Izan ere, luŕbira yarausteko agintza ez zuten Abraham’ek eta aren ondoreak aŕtu, siñestetik dan zindokuntzaŕen baño.
14. Yarauntsigayak legepekoak bakaŕik ba’lira, siñestea uts ta agintza ustel.
15. Legeari ataŕa bait-dario; ta legerik ezean, uts egiterik ere ez.
16. Beraz, siñestea dala bide, ta ala uŕurik, egiña da agintza ondorengo guzientzat, legepekoentzat ez ezik, Abraham’en azia siñestez diran guzientzat ere; guzien aita onezkero bera zaigula,
17. idatzia dagonez: Eŕi askoren aita yaŕi zaitut. Iľak pizten ta, diranak bezela, ez diranak deitzen ditun Yainkoari siñetsi bait-zion.
18. Usteren auŕka uste izanik, itzok, oŕenbestekoa izango da zure azia, entzun orduko, eŕi askoren aita izango zala siñetsi zun. (As.15, 5)
19. Eunen bat urtekoa zalarik, aren soña zaŕkul ta Sara’ ren sabela agoŕ egiña izanaŕen, ez zan aren siñestea auldu.
20. Aitzitik ere, Yainkoaren agintzari buruz gibel-belduŕik gabe areagotu zan, Yainkoa goretsirik.
21. Itza betetzeko altsu Yauna dala etsi-etsita zegolako.
22. Ta oŕa zergatik siñestea zindokuntzarako egotzi zitzayon.
23. Ez dago, ordea, artzaz bakaŕik idatzita, zindokuntzarako egotzi zitzayon.
24. Gutzaz ere dago. Guri ere egotziko bait-zaigu, iľetatik IESU gure Yauna beŕpiztu zunaren siñestea ba’dugu. *
25. Gure ogenengatik IESU il zan, ta gure zindokuntzarako piztu da-ta.

Oŕelako zindokuntzaren atze onak

1. Siñestez zindotuta, beraz, Yainkoarekiko gentza dugu IESU Kisto gure Yaunarengatik.
2. Beragatik ere, gauden eskeŕ ontara siñestez saŕtzeko, atea zabaldu egin zaigu, ta Yainkoaren antza iristeko ustez poztuta gabiltza.
3. Loŕaldian bertan ere pozik gaude; loŕaldiak egonaŕia,
4. egonaŕiak kemena, ta kemenak itxoa dakaŕela bait-dakigu.
5. Itxo ontan, beŕiz, âlke-zoririk ez; emana zaigun Goteunaren bitartez, Yainkoaren maitakuntza gure biotzetan ixuria dagolako. *
6. Izan ere, mugonez, oraindik ergel giñanean, gaiztoen alde Kisto il zan.
7. Ba-liteke ongiľearen alde iltzeko gerturik nor edo nor egotea; edozein zintzoren alde bizia ematen dunik, ordea, ozta dago.
8. Onezkeo, beŕiz, Yainkoak ba-darakus zeinbeste maite gaitun; oraindik ogenlari giñanean bertan Kisto gure alde il zan-eta.
9. Bidezago, beraz, oraingoan, bere odolez zindotuak geran ezkero, aseŕera gabe Berak eukiko gaitu.
10. Alabañan, etsai gintzazkionean, Yainkoak bere Semearen eriotzagatik bere adiskidetzat aŕtu ba’giñuzan, gogotikago orain, Berekin adiskidetuta gero, Aren biziagatik yareingo gaitu.
11. Ori ez ezen, beŕiz, IESU Kisto gure Yaunaz ere iľaŕaintzen gera, Bera bide dala, oraingo adiskidetza iritsi dugu-ta.

Adam eta IESU Kisto

12. Beraz, gizon baten bitartez ogena saŕtu zan gizartean, ta ogenaren bitartez eriotza eldu da; guziek arengan ogen egin dutelako. *
13. Legea baño len gizartean bait-zan; baña legerik ezean, ogena ez zan oaŕgaŕi.
14. Ala ere, Adam’engandik Moxe’renganaño erio zan nagusi Adam’enaren antzeko utsik egin ez zutenen gañean ere, Etoŕtzekoaren eredua Adam izaki.
15. Bañan ogen-eduz, eskeŕa ez. Izan ere, baten ogenez guziak il ba’dira, oso ugariago izan da guzientzat Yainkoaren eskeŕa, ta gizon baten eskeŕez, IESU Kisto’renez, egindako emaria. *
16. Bestela ere ari dira emari au, ta arako batek ogen egitez ekaŕi ziguna; epaya, batengatik datoŕkigu ondamendirako; emaria, beŕiz, ogen askotik zindokuntzarako.
17. Baten uts egiñez, batengatik erio nagusi izan ba’da, eskeŕa, emari ta zindokuntza eŕuz aŕtzen dutenak ere, beste batengatik, IESU Kisto’rengatik, bizian nagusi bidezago izan dira.
18. Beraz, baten biuŕkeritik gizaki guziengana ondamena eldu zan bezela, baten zindotasunetik ere gizaki guziengana bizirako zindokuntza eldu da.
19. Ta baten mendegabeagatik askotzak ogendun gelditu ziran bezela, beste baten agaŕagatik ere askotzak zindotu dira.
20. Legea, beŕiz, uts egiñak ugaltzeko saŕtu da. Bañan ogena ugari izan dan antxe, ugariago da orain eskeŕa;
21. ogena erioz nagusi izan dan bezela, eskeŕa ere, betiko bizitzarentzat nagusi izan dedin IESU Kisto gure Yaunarengatik.

Ogen-uztaŕia lepotik kenduta (Kol. 2, 12-13)

1. Zer esan beaŕ onezkero? Ogentan gaudeke, eskaŕa ugal dedin?
2. Iñola ere ez. Nola ogentan biziko giñake, ogenarekiko il geranez-gero? *
3. Ez ai-dakizute, IESU Kisto’rentzat ukuzi izanok Aren eriotzarako ukuziak gerala?
4. Izan ere, ukuzpenez Arekin ildakotzat eortziak gera, Aitaren aintzarako iľartetik Kisto piztu dan bezela, gu ere bizitza beŕitan ibiltzeko.
5. Aren eriotzaren ereduz Aren mentu egiñak ba’gaude, Aren beŕpizkuntzarenez orobat yazoko zaigu-ta.
6. Yakin beaŕ bait-dugu, beñolako gure gizakia Arekin gurutzatu zala, soin ogenbera poŕokatuta gero, ogen-yopu bein ere izan ez gaitezan.
7. Il dana, ogenetik yarei bait-dago.
8. Kisto’rekin il ba’gera, beŕiz, Arekin biziko gerala siñesten dugu,
9. bait-dakigu Kisto, iľaŕtetik piztu ondoren, iltzen ez dala. Aŕezkero eriok eskurik ez du Arengan. *
10. Iltzean, ogenarentzat bein betiko il zan; bizi izatean, beŕiz, Yainkoarentzat bizi da.
11. Oŕela zaudete zuek ere etsita, ogenarentzat iľak, Yainkoarentzat ostera, IESU Kisto’ rengan biziak zeratela.
12. Ez bedi, beraz, zuen soin ilkoŕan ogena nagusi izan, bere iŕitsen oldez zarabiltzilarik.
13. Zuen soin-atalak ogenari ez izkiozute gaitzerako iskiľutzat eskeñi; iľartetik piztuei dagokionez, ostera, zuen buruak eta zuen soin-atalak Yainkoari eskeñi izkiozute zindokuntzarako iskiľutzat. *
14. Ez bait-zaizue ogena nagusituko; legepean ez-baña eskeŕ-mendean zaudete-ta.

Ogen-yopu izanak Yainkoaren yopu

15. Zer ba? Legepean ez, ta eskeŕ-mendean gaudela-ta, ogen ote-dagikegu? Iñolaere ez.
16. Ez al-dakizute, iñoren naitara yopu saŕtzen zeratenetik, menderatu zatzazkiotenaren yopu zeratela; ogen-yopu, eriotzarako, edo men-yopu, zindokuntzarako?
17. Baña Yainkoari eskeŕ, ogen-yopu ziñatenok, erakutsi zaizuen ikasbidea biotzez aŕtu duzute,
18. ta ogenetik askatuta, zindokuntzaren yopu egin zerate.
19. Aragiz ergalak bait-zerate, gizabidez dasaizuet: okeŕ ibiltzeko, zuen atzbegiak zantaŕkeri ta gaiztakeriari yopu emanak zenekazten bezela, orain zindokuntzari ere atzbegiok yopu ekazkiozute, zintzo ibiltzeko.
20. Ogen-yopu ziñatenean, beintzat, zindokuntzarekiko yarei ziñaten.
21. Zer onik ateratzen zenuten orduan, orain lotsarazten zaitutenetatik? Ayen muga, eriotza.
22. Orain, ordea, ogenetik askatu ta Yainkoaren yopu egiñak zeratenez-gero, zindokuntza duzute uzta, ta betiko bizitza elburu.
23. Ogensaria eriotza da-ta; Yainkoaren emaria, beŕiz, betiko bizitza IESU Kisto gure Yaunarengan.

Legeareriko askatasuna

1. Ez al-dakizute, senideok, (legea dazagutenei darauskiet gero), legea gizonari, bizi daño, nagusi zayola?
2. Izan ere, senaŕduna senaŕari legez lotuta dagokio, senaŕa bizi daño; baña senaŕa ildakoan, senaŕarekiko legetik askatua dago.
3. Beraz, senaŕa bizi zayon emakumea beste gizon bati itsasten ba’zayo, eskontzanâsle deritzake; senaŕa ildakoan, ostera, senaŕarekiko legetik askatuta dago, ta besterekin ezkonduaŕen, ezkontzanâsle ez da.
4. Oŕela zuek ere, ene senideok, Kisto’ren soñarekin legearekiko il zerate, besterenak izateko, Yainkoari zitu dakaŕkiogun iľartetik piztu dan Arenak izateko. *
5. Aragibidez genbiltzanean, ba, legeak axatutako ogen-iŕitsa gure atzbegietan zitu ilgaŕi ekaŕtzen ari zan.
6. Orain, ordea, lotuta genkaŕtzin legetik askatuak gera, gogo beŕiz ta itz umelik gabe Yainkoaren moŕoitzari ekiteko. *
7. Zer esan onezkero? Ogen al-da legea? Iñola ere ez. Baña, legez izan ezik, ez nun ogenik ezagun; iŕitsik ez nezaguke, legeak ez iŕikatu ez ba’liost-eta.
8. Ogenak, beŕiz, agindutik oldaŕa aŕtuz, iŕits guziak niregan piztu ditu; legerik gabe ogena iľotz bait-da.
9. Beiñola ni legerik gabe bizi nintzan; bañan, agindua etoŕi ala, ogena piztu zan,
10. ni, beŕiz, il nintzan, ta bizirako zan agindua bera, eriotzarako nigan auŕkitu zan.
11. Agindutik oldaŕa aŕtuz, ogenak liľuratu ta aren bitartez il bait-niñun.
12. Legea, noski, deuna da; agindua ere deun, zuzen ta ona da.
13. Ona dana, beraz, niretzat ilgaŕi ote? Iñola ere ez. Ogenak, ordea, ogen ageri-miñez, eriotza nigan onaren bitartez saŕtu du, ogentzaŕa ta alaena aginduaren bitartez izateko.
14. Bai bait-dakigu legea gogokoi dala; ni, beŕiz, aragikoi naiz ta ogenari saldua. *
15. Zer dagidan ere ez dut autematen. Zerbait nai nik eta ez dagit; zerbait iguin ta ori dagit.
16. Nai ez dudana egin ezkero, beŕiz, legea ona dala aitoŕtzen dut;
17. orain, beŕiz, ez naiz ni ori dagidana, niregan bizi dan ogena baño.
18. Somatzen dut, arean, ez dala niregan edo nere aragian onik kokatzen; ona nai izatea, nere aukeran bait-dago; burutzea, beŕiz, ez.
19. Nai dudan ona ez bait-dut egiten; nai ez dedan gaitza dagit, ordea.
20. Nai ez dudana egiten ba’ dut, beŕiz, ez naiz ni ori dagidana, niregan bizi dan ogena baizik.
21. Lege au, beraz, nere baitan somatzen dut: ona egin nai dudaneko, oŕa gaitza ere aldamenean.
22. Baŕneko gizon aldetik, Yainkoaren legea atsegin zait;
23. baña beste lege bat nere soñean somatzen dut, gogo-legearen auŕka ari dana nere soñari datxikion ogen-legepean loturik naukana.
24. Nere zori txaŕa!! Nork askatuko nau soin ilkoŕ ontatik?
25. Eskeŕik asko Yainkoari IESU Kisto gure Yaunaren bitartezl! Anartean gogo-yitez Yainkoaren legera makuŕturik nabil; aragi-yitez, ordea, ogenarenera.

Aragi-yitea ta gogo-yitea

1. Orain, beraz, gaizteskunik ez dago bat ere IESU Kisto’ gan bizi diranentzat.
2. Gogolege bizigaŕiak ogenlege ilgaŕitik IESU Kisto’rengan askatu nau-ta. *
3. Izan ere, aragiak enuldutako legeari eziña zayon ogen poŕokaldia, Yainkoak aragian burutu du, bere Semea ogen-aragi-irudiz ogen ordaintzat bidalirik,
4. gugan, aragi bidea utzita, gogo bidetik gabiltzanongan, legea bete dedin.
5. Aragi oldez dabiltzanek aragiarenak amets; gogo bidetik dabiltzanek gogoarenak amets.
6. Aragi ametsak, beŕiz, eriotzara yo beaŕ; gogoarenak, bizitza ta gentzara.
7. Aragi yitea Yainkoaren etsaya da; Yainkoaren legean etsi beaŕean, etsi ere ezin du-ta.
8. Aragi oldez dabiltzanek, beraz, Yainkoaren edeŕa ezin euki dute.
9. Zuek, noski, aragi-yitez ez zabiltzate, gogo-yitez baño, Yainkoaren Atsa zuengan bizi baldin ba’da. Kisto’ren Atsa ez daukana, Arena ez da-ta.
10. Zuengan Kisto egon ezkero, beŕiz, soña, noski, ogenagatik il beaŕa da; baña gogoa zindokuntzagatik bizi beaŕa.
11. Ta IESU iľartetik beŕpiztu dunaren Atsa zuengana ezkero, iľartetik IESU Kisto beŕpiztu zunak, zuen soin ilkoŕak ere piztuko ditu, zuengan dagon bere Atsez.
12. Zoŕdun gera, beraz, senideok; ez aragiaren zoŕdun gero, aren yitez bizitzeko.
13. Aragi yitez bizi izan ezkero, il beaŕko-ta; goi atsez aragi iŕitsak iťo ezkero, beŕiz, bizi izango zerate.
14. Yainkoaren seme bait-dira Aren Atsez dabiltzan guziak.

Yainkoaren-seme egiñak

15. Ez bait-duzute yopu-biotzik artu, belduŕ izateko; semetzako-biotza aŕtu duzute, aitzitik, Abba edo Aita ots eragiten digun biotza. *

16. Ats onek berak gure baitan aitoŕtzen digu Yainkoaren seme gerala;
17. seme ezkero, beŕiz, oñordeko ere; Yainkoaren oñordeko, noski, ta Kisto’ren oñordekide. Nekekide ba'gatozkio, ordea, aintzakide ere etoŕtzeko.
18. Oraingo nekeak, gugan gero azalduko dan aintzaren aldean, ezer ez diralakoan nago-ta.
19. Ludi osoa erpai dago Yainkoaren semeak noiz azalduko.
20. Izan ere, ludia, ez bere yitez, bera azpiratu zunaren egitez baizik, uskeripean azpiratuta datza,
21. bera ere ustelkeriarekiko yoputzatik Yainkoaren semêkin yareikuntza ospetsura etoŕiko dalakoan.
22. Intziriñez ta erdimiñez ludi osoa anartean dagola bait-dakigu.
23. Ez bera bakaŕik, bai eta gerok ere, gogoaren askiñak dauzkagunok,
24. Yainkoaren semekuntza ta gure soñaren yareikuntza itxoiten, gure baitan intziriñez gaude.
25. Itxoitez yarei egiten gera-ta. Ikusiarekiko, beŕiz, itxoiñenik ez dago. Ikusten dana zertarako itxoin, ba? Ez dakusagunaren zai egoteko, bai, egonaŕiz itxoin beaŕ.

Goteuna gure alde

26. Aulak balt-gera, beŕiz, Goteuna lagun datoŕkigu. On zaiguna eskatzen ez dakigula-ta, Goteuna Bera ezin esan alako intziriñez gure alde yaŕtzen da.
27. Ta biotzak ikeŕtzen ditun Ark ba-dazagu zein dan Goteunaren gogoa; Yainkoaren gogara deunen alde eskatzen ari zayo-ta.
28. Ba-dakigu, gañera, Yainkoa maite dutenei ta Aren erabakiz deituei dana onerako datoŕkiela.
29. Alabañan, auŕetik ezagun zitunak, auŕetik ere bere Semearen irudiko egin zitezan berezi zitun, senide askoren lena Beraxe izan zedin;
30. auŕetik bereziok, beŕiz, auŕetik deitu ere zitun, ta deituok zindotu zitun, ta zindotuok goratu ere zitun.

Eskeŕ-oneko eresia

31. Onezkero, beraz, zer diokegu? Yainkoa gure alde ezkero, gure auŕka nor? *
32. Bere Seme yatoŕa ukatu ez-baña, guzion alde eman zigunak, nola ez digu Arekin ere dana emango?
33. Yainkoak autetsien auŕka nor yaikiko da salaketan? Yainkoa onesle.
34. Nor gaiztesle? IESU Kisto, ilda gero beŕpiztua, Yainkoaren eskui aldean bitarteko duguna?
35. Nork erauziko gaitu Kisto’ren maitasaŕetik? Loŕeak ote? laŕiak? goseak? esetsaldiak? biľots-goŕiak? kaltezoriak? ezpatak?
36. Idatzita bait-dago:

«Zuregatik iľagian gaude egun osoan;

arakindegirako arditzat gauzkate.» (Er. 44, 22)

37. Ala ere, guziotan gu garai, maite izan gaitun Arengatik.
38. Etsi-etsita bait-nago ez eriok, ez bizik, ez aingeruk, ez nagusik, ez oraingo edo gerokorik ezerk, ez beste izakiren batek ezin aldendu gaitula IESU Kisto gure Yaunarengatik Yainkoak digun maitasunetik.

Yainkoaren agintza ta Ixrael’en girbinkeria

1. Egia diot Kisto’ren auŕean; gezuŕik gabe mintzo naiz, Goteunez nere baŕnea aitoŕ datoŕkidala.
2. Oso atsekabe naiz, ta biotza miñez gelditzeke ari zait,
3. Kisto’rengandik aldendua, neronek biraogaŕi izan nai bait-nuke, aragi aldetik nere senide ta aide diranen onerako.
4. Ixraeldaŕak dira auek, eta ayenak dira semekuntza, aintza, ituna, legea, yaurespidea, ta agintzak.
5. Ayenak arbasoak, eta ayengandik da aragi aldetik Kisto, guzien gañetik dagon Yainko onetsia betiko. Ala bizl! *
6. Ez da ala ere Yainkoaren Itza ustel irten. Ixrael’daŕ guziak ez bait-dira Ixrael;
7. Ez eta Abraham’en azian ere, guziak ez dira seme; Ixaak’ engandik izango duzu zure izeneko azia. (As. 31, 12) *
8. Ez dira, arean, aragi-semeak Yainko-seme; agintza-semeak, beŕiz, azi deritzate.
9. Auek bait-dira agintzaren itzak: Garai egokian natoŕke, ta Sara’k seme izango du. (As. 18, 10)
10. Ez au bakaŕik, bai eta Eŕebeka’k gure aita Ixaak’engandik bere bizkiak umontzian zeuzkanean ere,
11. auek yayo baño len ta ezer onik ez gaitzik egin ez zutela, Yainkoaren asmoa iñor aukeratzean,
12. ez egitez, deyez baizik, sendo ageri zedin, Eŕebeka’ri esan zitzayon: Lena azkenaren moŕoi izango da. (As. 25, 23)
13. Idatzita bait-dago: Yakob maite izan dut; zapuztu, ordea, Esau. (Ma. 7, 2-3)

Yainkoaren zuzentasuna

14. Zer diokegu, beraz? Bidegabekeririk Yainkoarengan ote-dago? Iñola ere ez.
15. Esan ere Moxe’ri ba-dasayo: Eŕukaŕi zaidanaz eŕuki izango naiz, ta adeyez natoŕkioke. (Ir. 33, 19)
16. Arazo ontan ezer ez da, beraz, norberaren gogoa edo leya, Yainkoaren eŕukia baño.
17. Idaztiak Parao’ri bait-dasayo: oŕtarakoxe eraiki zaitut, nere al izatea zugan erakusteko, ta nere izenari luŕ osoan ospea ekaŕtzeko.(Ir. 9,16)
18. Oŕela, nai dunaz eŕuki da, ta nai duna gogoŕtzen du.
19. Oŕezkero, esango didazu, zer gaitzi zayo? Ba al-dago Aren erabakiari buru legiokenik?
20. Gizona, zein zera zu Yainkoari yarkitzeko? Eltzegiñari eltzeak ote diotsa: «Zergatik onela egin nauzu?»
21. Ez ote-dago buztinlariaren aukeran buztintza berberatik dedu-ontziak egitea, bai eta bestekoak ere?
22. Zer esan, beraz, Yainkoak bere aseŕea erakusteko ta indaŕa agertzeko, aseŕe-ontzi galbeaŕak egonaŕi aundiz yasan ba’ditu; *
23. osperako zeuzkan ontzietan, beŕiz, bere aintzaren aberastasuna erakusteko,
24. yudutartetik ez ezen, atzeŕitartetik ere, dei egin ba’ digu?
25. Ori bait-da Ose’ren idaztian diona:

Nere eŕia ez zanari, nere eŕia diotsaket, ta maitea ez zaidanari, maitea. (Ose. 2, 1) *

26. Ta «nere eŕia zuek ez zerate» esana zitzayen ayek

Yainko biziaren seme deritzakete.

27. Ixrael’gatik, beŕiz, Isai’k dio ozengi: Itxasondaŕa bezain ugari Ixrael’en semeak ba’lira ere, uzkiñak bakaŕik gaizkatuko dira. (Is. 10, 22-23)
28. Ori bait-da Yaunak erabakitako itza, laisteŕ burutu beaŕa.

29. Ta Isai’k berak dionez:

Gudasaldoen Yaunak azirik utzi ez ba’ligu,

Sodoma bezelako ta Gomoŕa idekotsu biuŕtuko giñake. (Is. 1, 9)

30. Zer diokegu, beraz? Zindokuntzaren ayolagabe ziran atzeŕitaŕek zindokuntza, siñestetik datoŕen zindokuntza, iritsi dute.
31. Ixrael’ek, ostera, zindokuntzarako bidearen ayolaz ere ez du bidea idoro.
32. Zergatik? Siñestera yo beaŕean, eginketara yo dutelako. Tupustaŕian aurikatu dira,
33. idatzita dagonez:

Oŕa, Sion’en Nik yaŕita, zoztoŕ ta tupustaŕia; siñestez ezaŕiko zayonik ez da âlke izango. (Is. 8, 14; 28, 16)

Ixrael bere ogenez alde egiña

1. Senideok, ayen osakuntza da nere biotzeko leya ta otoigaya Yainkoaren auŕean. *
2. Yainkoaren alde leyaz ba-dabiltza; ez diet aitoŕ au ukatzen; senaz, ordea, ez.
3. Alabaña, Yainkoagandiko zindokuntza ezagun gabe ta berena berenez burutu nairik, ez zazkio Yainkoagandik dan zindokuntzari azpiratu;
4. legearen elburua siñestun guzien zindokuntzarentzat Kisto da-ta.
5. Legetik dan zindokuntzaz, arean, Moxe’ek dio: Lege au bete dukena, beragatik biziko da. (Ap. 18, 5)
6. Siñestetik dan zindokuntzak, beŕiz, oŕela dio: Ez esan zure biotzean: nor igoko da zerura, Kisto eraisteko? (It. 30, 12-13)
7. Edo, nor yetxiko da lezera, iľartetik Kisto eraikitzeko? (It. 18, 12-13)
8. Zer dio, ostera? Uŕen duzu itza, zure aoan ta zure biotzean. (It. 18, 14) Ta auxe da aldaŕikatzen ari geran itza;
9. Yauntzat IESU aoz aitoŕtzen ba’duzu, ta Yainkoak iľartetik beŕpiztu dula siñesten ba'duzu, gaizkatuko zera.
10. Biotzez zindokuntzarako siñetsi ta aoz osasunerako aitoŕ egin beaŕ da-ta.
11. Oŕezkero Idaztiak dio: Ez da Aren siñestunik bat ere âlke izango. (Is. 28, 16)
12. Yudu ta elendaŕen bereizterik oŕtan ez bait-dago; Ber-beraxe bait-da oroen Yauna, oles legioketen orokiko aberatsa.
13. Yaunaren izenari oles eginda, edozein gaizkatuko data. (Yo. 3, 5)
14. Nola, beŕiz, oles egin lezayokete Aren siñesterik ez dutenek? Nola, beŕiz, siñetsi, Artzaz ezer entzuteke?
15. Nola entzun, deitzaľerik gabe? Nola, beŕiz, iñork deitu, bidalia izan ezik? Idatzita bait-dago: Auek oin edeŕak, gentza-dei ona egiten dabiltzanenak!! (Is. 52, 7) *
16. Deyari, ordea, ez diote guziek men egin. Isai’k bait-dio: Yauna, gure deya nork siñetsi du? (Is. 53, 1)
17. Siñesteko, beraz, entzun; Kisto’ketz esana entzun, gero.
18. Baña diot: ez al-duzute entzun? Bai, noski!!

Luŕalde orotara ayen otsa eldu da;

ta luŕ ertzetaraño ayen itzak. (Er. 19, 5)

19. Beŕiz ere diot: ez ote-du Ixrael’ek uleŕtu? Auŕena Moxe’k dio:

Eŕi ez dan eŕiaz tiŕiarazi

ta senik ez dun eŕiaz aseŕeraziko zaituzt. (It. 32, 21) *

20. Isai’k, beŕiz, zabal-zabal dio:

Nere biľa ez ibiliek idoro naute;

nere galde ez zabiltzanei-azaldu natzaye. (Is. 65, 1)

21. Ixrael’tzaz, ostera, dio:

Eŕi siñesgabe ta biuŕiarengana

nere eskuak egun osoan izan ditut. (Is. 65, 2)

Ixrael’en zintzo geldituak

1. Onezkero diot: Yainkoak bere eŕia zapuztu ote-du? Iñola ere ez. Nerau ere ixraeldaŕa naiz, Abraham’en azitik Benyamin’daŕa.
2. Ez du Yainkoak Beretzat zeukan eŕia zapuztu. Iñola ere ez! Ez al-dakizute Eli’ren idaztiak diona? Eli’k eŕiaren auŕka Yainkoari ots egin zion.
3. Yauna, eŕi onek zure igaŕleak il ta zure opaŕia irauli ditu. Ni bakaŕik gelditu naiz, ta bizia kendu nai didate. (1 Bak. 19, 10)
4. Baña zer darantzuyo Yainkoak? Baal’i belaunik makuŕtu ez dioten zazpi miľa gizon Neretzat berezita dauzkat. (1 Bak. 19, 18)
5. Oŕela, orain ere eli bat, gelditu da adeyez aukeratuta.
6. Adeyez ezkero, beŕiz, egindako ezergatik ez; bestela, adeya adei ez liteke.
7. Zer bada? Ixrael’ek biľatzen zuna, ez du berak iritsi, aukeratuek baño. Besteak itsutu dira,
8. Yainkoak gaurdañokoan sorayotu ditu: begiak eman dizkie ez ikusteko, ta belaŕiak, ez entzuteko. (Is. 39, 10)
9. Ta Dabid’ek dio:

Segada, sare, ta tupustaŕi biuŕ bekie beren maya, ordaña dezaten.

10. Lausotu bitez ayen begiak, ez ikusteko ta ayen bizkaŕa betiko makuŕtu ezazu. (Er. 69,23-24)

Ixrael’en utsunea Yainkoak betea

11. Onezkero diot, erortzekoxe aurikatu ote-dira? Iñola ere ez. Ayen sayeskeritik, ostera, atzeŕiei osabidea soŕtu zaye, Ixrael’daŕen leya pizteko.
12. Ayen sayeskeria, beŕiz, gizadiaren aberastasun, ta ayen uŕitasuna atzeŕien aberastasun biuŕtu ba’da, zeñen areago ayen osotasuna!!
13. Zuei atzeŕitaŕoi, dasaizuet: atzeŕientzako bidalia naizan ezkero, nere arloa deduz burutu nai dut,
14. nere odolkideak nolarebait leyarazi ta ayetako batzu yaregiteko.
15. Izan ere, ayen erauztea gizadiarentzat onezko izan ba’ da, zer daiteke ayen lengoratzea, iľartetik beŕpiztu baizik?
16. Gari-askiña deuna ba’da, ore osoa ere ba-daiteke; ta eŕoa deuna ba’da, bai adaŕak ere.
17. Adaŕetako bat edo batzu autsi ba’dira, ta basoliondo ziñan ori, ayen utsunetan txertatuta, oliondoren sustraitik ta gozoaz bizi ba’zera,
18. ez iľaŕaindu beste adaŕei buruz. iľaŕainbiderik ere ez duzu. Ez da zuregatik sustraya bizi; sustrayarengatik zu baño.
19. Esango duzu oŕatiño: «Ni txertatua izateko, adaŕak iñausiak dira».
20. Edeŕki! Siñesgabeagatik ayek iñausiak dira; zu, beŕiz, siñestearengatik oŕ zaude. Ez aŕotu ala ere; belduŕ izan baño.
21. Berebiziko adaŕei Yainkoa kupitu ez ba’zaye, bada, zeroŕi ere ez zaizu kupituko.
22. Begira, beraz, Yainkoaren adei ta zoŕoztasuna: zoŕoztasuna, eroriei buruz; adeya,

beŕiz, zeroŕi buruz, Yainkoaren adeipean ba’dirauzu; bestela, zu ere erauzia izango zera,

23. ta ayek, siñesgabe ez irautekotan, txertatuak izango dira; beŕiro ayek txertu egiteko altsua bait-da Yainkoa.
24. Alabaña, basoliondotik erne ziñan ori, andik erauzi ta zurebiziko ez dan oiiondo mardulean txertatua izan ba’zera; zeñen areago adaŕ yatoŕ ayek beren biziko oliondoan txertatuak izango dira!

Ixrael osoa Yainkoarengana Itzuliko da

25. Ez bait-dut nai, senideok, arazo onen baŕne ostena zuek ez yakitea, zerontzaz aŕotu ez zaitezten. Ixrael zati bat itsututa datza, atzeŕi-kopurua saŕtu arte.

26. Arâ ezkero, ordea, Ixrael, osoa ere yaregingo da, idatzita dagonez:

Sion’dik Yaregiľea datoŕke;

Yakob’engandik deungekeria erauziko da. (Is. 59,20)

27. Ta ayen ogenak Nik kendu orduko, ayekin egindako nere ituna beteko da. (Is. 27, 9)
28. Beŕi Onari buruz, iguingaŕi dira, noski, zuengatik; aukerari buruz, ordea, arbasoengandik maitagaŕi.
29. Eurt egitekoak ez bait-dira Yainkoak egindako emari ta deya.
30. Beñola zuek Yainkoaren esaneko ez izanda, orain ayen biuŕkeriagatik eŕukia iritsi duzuten bezela,
31. ayek ere orain, egin zaizuen eŕuki au dala-ta, Aren esaneko ez dira, eŕukia berek ere beŕiz iristeko.
32. Yainkoak biuŕkerian itxirik guziak euki bait-ditu, guziei eŕuki izateko.
33. Sakonak, bai, Yainkoaren aberastasun, yakintza ta adiña!! Zeñen ikeŕgaitzak Aren erabakiak!! Zeñen uleŕgaitzak Aren bideak!!
34. Nork lezaguke, ba, Aren asmoa?

Aren onulari nor izan da? (Is. 40, 13)

35. Nork Ari len emanda, ordaña leskayoke? (Yob. 41, 2)
36. Diranak oro Argandik, Argatik, eta Argan dira-ta. Bego Arentzat ospea beti-betiko. Ala biz!!

Gure eginbeaŕak

1. Beraz, senideok, Yainkoaren eŕukiagatik aolkatzen dizuet, opari bizi, deun ta atsegingaŕitzat zuen soñak Yainkoari eskeintzeko. Ori duzute yaurespide ziña.
2. Mende ontako antzik ez aŕtu; gogoa beŕituz, ordea, aldatu zaitezte, zein dan Yainkoaren gura on, atsegingaŕi ta bikaña ezaguteko.
3. Esan ere, emana zaidan agintez, zuetako bakoitzari diotsat; zeran baño geyagotzat zeran ori ez etsi; erabidez etsi, ordea, siñestea bakoitzari Yainkoak banatu dion neuŕiz.
4. Soin baten atalak asko dira, ta ez dute guziek egiteko berbera.
5. Oŕela, bada, askotsuok Kisto’rengan soin bat gera; bata besteari buruz, ordea, atalak;
6. bakoitzari emandako eskeŕari dagokion antzi bana dugula; batek igaŕletzat siñestearen arauz yarduteko;
7. bestek otseintzat ari izateko; beste batek irakasletzat irakasteko;
8. onua onulariak; zindotasuna, ukaŕlariak; ataza, arduradunak; betargia, eŕuki-lanetan ari danak.
9. Alegikeririk gabe maite izan beaŕ; gaitza nardatuz ta onari atxikiz.
10. Senidetzat eikaŕi txeratsu zatozkiote, ta adei egiozute.
11. Nagi ez izan, maratz baño, gogo beroz Yaunaren moŕoiketan ibiliz,
12. uste onaren pozez atsekabea yasaten, ta otoyari ekiten.
13. Deunen beaŕaldiak arindu itzazute, ta zuenean abegi ona erakuskiezute.
14. Esesten zaituztenak onetsi itzazute; onetsi, bai, biraokatu beaŕean.
15. Pozten diranekin poztu zaitezte; negaŕ dagitenekin negaŕ egizute,
16. gogo berberaz elkaŕ aŕturik, gora-miñik gabe bekoetara leyatuz. Zeron zuŕtasunaz ez egon etsita.
17. Gaitzaren ordain gaitzik ez itzuli iñori; gizon guzien auŕean on egiñez.
18. A1 ba’da, guziekin onekoan bizi izateko egin-ala egizute.
19. Ez apendu, ene maiteok; utzi, ordea, aseŕea dagokionari. Idatzita bait-dago: Nere gain apena; Neuk ordaindu beaŕ. Ala dio Yaunak. (It. 32, 35)
20. Zuk, ostera, zure etsayari gose ba’da, yaten emayozu; egaŕi ba’da, edaten emayozu. Oŕela egiñaz, iľinti biziak aren burugañean metatuko dituzu-ta. *
21. Ez utzi gaitzari zutzaz nagusitzen; onaz, ordea, gaitzaren garaile izan zaitez.

Agintariei men egin beaŕ

1. Bego norbera gañeko agintariei menpetuta. Ez bait-dago aginterik, Yainkoagandik baño; diranak, beŕiz, Yainkoak yaŕita daude.
2. Beraz, agintariei gogoŕ dagionak Yainkoaren asmoari gogoŕ dagio; gogoŕ dagiotenak, beŕiz, berentzat gaizteskuntza darakaŕte.
3. Agintariak ez bait-dira ongiľearentzat izugaŕi, gaiztagiñarentzat baño. Nai al-duzu agintearen belduŕ ez izan? On egizu, ta aren edeŕa daukakezu;
4. Yainkoaren ordeko onbidean zaizu-ta. Gaizki ba’zabiltz, ordea, izan zaitez belduŕ; ezpata ez bait-dakaŕ alpeŕik, Yainkoaren orde gaiztagiñak ataŕatzeko apentzaľeari dagokionez.
5. Menpean, beraz, egon beaŕ; ataŕagatik ez ezen, bidezkoa dalako ere bai.
6. Zergak ere oŕetxegatik dakazkiezute, arlo ontan ari izateko Yainkoaren moŕoi yaŕiak dira-ta.
7. Guziei zoŕa emayozute; zerga zoŕ zayonari, zerga; azpa zoŕ zayonari, azpa; begirunea zoŕ zayonari, begirunea; eledua zoŕ zayonari, dedua.
8. Iñorenganako zoŕik ez aŕtu, elkaŕ maite izatekoa baizik; laguna maite dunak legea bete du-ta.
9. Egon ere, aginduok: ez izoŕtu; ez iñor il; ez iŕitsi, ta besteren bat baldin ba’dago, esakun ontan itxita daude: Zure lagun uŕkoa, zure burua bezain maite ezazu.
10. Maitasunak ez dio uŕkoari gaitzik egiten. Beraz, maitasuna lege betea da.
11. Oŕtarako dugun mugona ere gomazute; esnatzeko garaya eldu zaizue-ta. Siñestera etoŕi giñanean baño uŕbiľago bait-dago gure osasuna.
12. Gaua ba-diyoa, ta eguna ba-datoŕ. iľuntako zirtzilkeriak erantzi ta argi iskiľuak yantzi ditzagun. *
13. Eguna dala-ta, zintzo ibili gaitezan, ez oŕits-ordiketan, ez oe-lizunketan, ez liskaŕ-bekaizketan.
14. Aitzitik ere, IESU Kisto Yaunaz yantzita, ez ezayozute aragiari yaramonik egin aren iŕitsetan.

Kexkatien laŕia ez sumindu

1. Siñeste makala dutenak zuenean aŕ itzazute ayen lardeaz ebazteke.
2. Urlia edozer yan dezakelakoan dago; erabe danak, beŕiz barazkiak yaten ditu.
3. Yaten dunak ez beza yaten ez duna nardatu; ta yaten ez dunak ez beza yaten duna gaiztetsi; Yainkoak Beretzat alakoa aŕtu du-ta.
4. Nor zera zu, besteren moŕoya gaiztesteko? Zut edo palaust, bere yaunarentzat dago; zutik dagoke, beŕiz; bera tink eukitzeko altsua bait-da Yainkoa.
5. Alakoren batek egun batzutik bestetzu bereizten ditu; besterentzat, beŕiz, egunak oro berdin. Bego bakoitza bere artan.
6. Egun-aukeratzaľeak, Yaunaren edeŕagatik aukeratzen ditu; ta yaten dunak, Yaunaren edeŕagatik yaten du; Yainkoari eskeŕ bait-dagio; ta yaten ez dunak, Yaunaren edeŕagatik ez du yaten, berak ere Yainkoari eskeŕ egiñik.
7. Ez bait-dago gurean beretzat bizi danik; ez eta beretzat iltzen danik ere.
8. Bizi ba’gera Yaunarentzat bizi bait-gera; ta iltzen ba’' gera, Yaunarentzat iltzen gera. Beraz, bizi edo il, Yaunarenak gera.
9. Oŕtarakoxe ere Kisto il ta beŕpiztu zan, bizi ta iľen Yauna izateko.
10. Zergatik, ba, zure senidearen ebazle yaŕtzen zera? Zergatik zure senidea gutxiesten duzu, Yainkoaren ebaztegian guziok auŕkeztu beaŕak genarez-gero?
11. Idatzita bait-dago:

Naizana naiz-ta, Yaunak dio;

belaun guziak Niretzat makurtuko dira, ta mii guziek Yainkoa aitoŕtuko dute. (Is. 45, 24)

12. Beraz, guretako bakoitzak bere buruaz Yainkoari darantzuyoke.
13. Ez elkaŕ ebatzi, beraz; aitzitik, erabakita egon beaŕ duzute tupustaŕi edo gaizpiderik senideari ez yaŕtzeko.

Makalei kalte legieken ezer ez egin

14. IESU Yaunari natxikiola, ba-dakit eta etsita nago ezer ere ez dala berez satsurik. Ala ere, zerbait satsu dala iñork uste ba’du, olako oŕentzat bai, satsua da.

15. Beraz, yanariren batengatik zure senidea kezkarazten ba’duzu, maitasun bidetik ez zabiltz. Ez iñor galdu zure yanariagatik, aren alde Kisto il dan ezkero.
16. Mardaiľari ez bekio zuen onbidea iñori biurtu.
17. Yainkoaren yaureŕia ez bait-da yan-edatea, Goteunarengadik datozan zuzentasun gentza ta poza baño.
18. Kisto’ri oŕtan moŕoi zayonak Yainkoaren edeŕa ta gizonen oniriztea dauzka.
19. Ekin, beraz, gentzarako ta elkaŕen obekuntzarako bideari.
20. Yainkoak eraikia ez ezazu nonbaiteko yanariagatik irauli. Dana garbia da, noski; txaŕa, beŕiz, iñoren gaizpidez yaten dana.
21. Ona da aragirik ez yatea, ardorik ez edatea, ta zure senideari gaizpide zayonik ez egitea.
22. Duzun ezaguera, zeroŕentzat bego Yainkoaren auŕean. Zori ontsua, zerbait egitekoan, kezkarik gabe ontzat deritzana!!
23. Oŕelako kezkan yaten duna, beŕiz, gaiztetsia dago, obe-beaŕez ez dabiľalako, ta gaitzustez egiten dana, ogen dalako. *

Oŕetarako eredua

1. Guk, beraz, azkaŕago geranok, ergelen aulkeriak yasan beaŕ ditugu, ez ordea, geron gogara ibiľi.
2. Uŕkoa onbidean pizkoŕtzeko, guretako bakoitza adiguritsu betoŕkio.
3. Kisto ere ez bait-zan bere gogara ibiľi; aitzitik, idatzita dagonez: zure biraolarien biraoak gañera erori zitzazkidan. (Er. 69, 10)
4. Idaztiak oro, beŕiz, gure irakaspidetzat idatziak dira, idatziok zuzpeŕtuta egonaŕiz itxoin dezagun.
5. egonaŕi ta poza darizkion Yainkoak bemaizue gogo batez elkaŕturik bizitzea IESU Kisto' ren bidean,
6. biotz ta ao batez IESU Kisto gure Yaunaren Aita dan Yainkoa goretsi dezazuten.
7. Abegi ona elkaŕi egiozute, beraz, Yainkoaren aintzarako Kisto’k egin zizuen bezela.
8. Ba-dasaizuet-eta: Yainkoaren egiagatik erdainduei bidalia IESU Kisto izan da, arbasoei egindako agintzak sendotzeko;
9. eŕukiagatik, beŕiz, atzeŕiek Yainkoa goresten dute, idatzita dagonez:

Argatlk atzeŕietan edeŕetsiko zaitut eta zure izena goratuko dut. (Er. 18, 50)

10. Ta beste nonbait:

Atzeŕlak poztu zaitezte Aren eŕiarekin. (It. 32, 43)

11. Ta beŕiro:

Yauna goretsazute eŕi guziak

ta enda guziak aundietsazute. (Er. 98, 1)

12. Berebat Isai’k dio:

Ba-datoŕ Yese’ren kimua, eŕien buru izateko ernea.

Arengan atzeŕiek uste ona dukete. (Is. 11, 10)

13. Uste ona darion Yainkoak pozez ta gentzaz beste zaitzazala, uste onez ta Goteunaren indaŕez aberastu zaitezten.

Esandakoen gorantzia

14. Ni, beŕiz, ene senideok, etsi-etsita nago zintzotasunez beterik ta yakitez okiturik zaudetela, ta elkaŕ aolkatzeko gai zeratela.
15. Ala ere, senideok, zuen oroitzak nolabait pizteko, gordintsuki zerbait idatzi dizuet Yainkoak eman didan eskeŕez.
16. IESU Kisto’ren moŕoi yaŕia bait-nago Yainkoaren Beŕi Ona atzeŕiei aldaŕikatzeko, atzeŕien eskeintza, Goteunak deunduta, onaŕgaŕi egin dedin.
17. Ta IESU Kisto’ren aldetik iľaŕaindu naiteke Yainkoaren begietan.
18. Aŕokeririk gabe aipatu bait-nezake, Kisto’k nere bitartez egiña dan ezkero, atzeŕiak menderatzeko, itzez ta egitez,
19. alatz aŕigaŕien indaŕez ta Goteunaren adorez burutu dudana, Yerusalem ingurutik Iliriko’raño Kisto’ren Beŕi Ona aldaŕikatzen.
20. Aldaŕi au, beŕiz, Kisto’ ren izena entzuteke dauden eŕietan egiteko ayolaz nabil, besteren oñaŕigañean nere lana ez eraikitzeko.

21. Idatzita bait-dago:

Iragaŕi izan ez zitzayenek ikusiko dute, ta Aren beŕi entzun izan ez zutenek dazagukete. (Is. 52,15)

22. Au da zuetara yoatea askotan eragotzi didana.

Ayetara etoŕtzeko asmoa

23. Dagoneko, ordea, egitekorik ez dut alderdi auetan; ta urte asko ezkero zuetarako iŕikan bait-nago,
24. Españi’ra igarotzean, zuek ikusi ta arako laguntza zuengandik artu uste dut, zuen artean atsalditxo bat egin ezkero.
25. Anartean Yerusalem’era ba-noa, deunei laguntza eramatera.
26. Makedoni ta Akai’koei otu bait-zaye Yerusalem’en diran deunetako landeŕentzat sorozki batzu igoŕtzea.
27. Ayekiko zoŕdun diralakoan ori otu zaye, beŕiz. Gogobidean ayek atzeŕiei urgaitzi egin dieten ezkero, bizibidean ere auek egin beaŕ diete-ta.
28. Beraz, arlo au nik burutu, ta bildua ayei banatutakoan, zuetara noake Españi’ra igarotzeko.
29. Zuetara ezkero, beŕiz, oŕko nere aldia Kisto’ren oneskunde bete-betean igaroko dala ba-dakit.
30. Aŕen, senideok, IESU Kisto gure Yaunarengandik eta Goteungandikako maitasunagatik, ekin otoyari nerekin, Yainkoari eskatuz
31. siñesgabengandik Yudai’n yaregin nazala, ta Yerusalem’ en nere eginbidea deunek onaŕtu dezatela;
32. oŕela, Yainkoak nai ba’ du, zuetara pozik etoŕi ta zuekin atseden nadin.
33. Gentza-Yainkoa zuekin bego. Ala biz!!

Aguŕak

1. Gorazten dizuet gure aŕeba Poibe, Kenkerei’ko elizaren mirabea.
2. Atotsazute Yainkoaren izenean deunei dagokienez, ta zuen beaŕean iñoiz ba’lego, lagun zatozkiote; bera ere anitzi, batez ere neroni, lagun etoŕi zaigu-ta.
3. Gorantziak IESU Kisto’ ren alde nere lankide izan diran
4. ta nere biziagatik berena galtzorian yaŕi duten Piriska ta Akila’ri. Nere eskeŕak beuzkate, bai eta atzeŕiko eliza guzienak ere.
5. Berebat gorantziak ayen etxeko elizari; bai eta Asia’n Kisto’rentzat askin nun Epainet maitagaŕiari ere.
6. Gorantziak Mari’ri, zuenean ainbeste lan egin dunari.
7. Gorantziak bidalien artean ospetsuak diran ta ni baño len Kisto’ri atxiki zitzazkion nere aide ta biľuŕkide Andoroniko ta Yuni'ri.
8. Gorantziak Yaunarengan maite dudan Anpiliat’i.
9. Gorantziak Urban’i, IESU Kisto’rengan nere lagunari, ta nere Estaki maiteari.
10. Gorantziak Apel’i, Kisto’ ren moŕoi ziñari. Gorantziak Aristobul’en etxekoei.
11. Gorantziak nere aide Erodio’ri. Gorantziak Narkis’eneko Yaunarenei.
12. Gorantziak Tiripain’i ta Tiripos’i, Yaunaren mirabe azkaŕei. Gorantziak nere Persi maiteari, Yaunarentzat ainbeste lan egin dunari.
13. Gorantziak Eŕup’i, Yainkoak autuari, ta nere dudan aren amari.
14. Gorantziak Asinkirik, Pelego, Erme, Patoroba ta Erma' ri, ayekin diran senidei.
15. Gorantziak Pilologo ta Yuli’ri, Nerea’ri, aren aŕebari, Olimpia’ri ta ayekin diran deun guziei.
16. Muin deunez elkaŕi aguŕ egiozute. Gorantziak Kisto’ren eliz guziei.

Azpisugeak

17. Zaudete ernai, senideok, aŕtu duzuten ikasbidetik sayestuta alderdikeri ta gaizpide soŕtzen ari diranei buruz, ta ayengandik alde egizute.
18. Ez die alakoei Kisto gure Yaunak ayolik bat ere, beren sabelak baño; ta beren ele xuri xamuŕez gixaxoen biotzak limuŕtzen ditute.
19. Zuen zintzotasuna guziei nabari bait-zaye; pozik ere nago oŕegatik zuei buruz; bañan onbiderako zuŕ, ta gaitzerako zuntzun zuek izatea nai dut.
20. Gentza-Yainkoak zuen oñazpian Satan laisteŕ leŕtu beza. Bego zuekin IESU Kisto gure Yaunaren eskeŕa.

Azken aguŕak

21. Aguŕ dagizue nere lagun Timote’k; bai eta Luki’k, Yason'ek eta Sosipater’ek, nere aidêk.
22. Idazti ontako eskulana dagokidan Terti onek ere, Yaunarengan aguŕ dagizuet. *
23. Berean naukan Gai’k, eta Eliz osoak aguŕ dagizute, ta berebat iriko diruzai Eraste’k eta Kuarto anayak.
24. Bego zuekin IESU Kisto gure Yaunaren eskeŕa. Ala bizľ
25. Ta nakion Beŕi Onean eta IESU Kisto’ren aldaŕian bere burupide itzalgaŕiaren agerketaz sendotu zaitzazkenari, (betidanik isilpean zegon burupide au,
26. orain ageri ta betiko Yainkoaren erabakiz atzeŕi guziei, siñistepera datozan, igaŕle-idaztietan zabaldu bait-zaye),
27. Yainkoari, yakintsu bakaŕari, betidañokoan aintza IESU Kisto’ren bitartez betoŕkio. Ala biz.