Olabideren Biblia

Salmanasar’en egunetan

1. Tobi Neptaliara, Galilai’ ko Goyeŕian, Naason’en gañean Sepet-iria ezkeŕean utzirik, saŕtalderuntz doan bide-ostean zegon Neptali’ren iri batean yayoa,
2. Asurtaŕen eŕege Salmanasar'en * egunetan atxiľo eramana zalarik, ez zan atxiľo-aldian egiaren bidetik sayestu.
3. Obeto baizik, bera bezela atxiľo zeuden bere eŕiko senidei euki zezaken guzia egunoro banatzen zien.
4. Neptaliaŕik gaztêna izan aŕen, gaztekeririk ez zan aren yardueran auŕkitzen.
5. Ixrael’go eŕege Eŕoboam’ ek uŕez egindako zekoŕetara besteak ziyoazenean, bera bakaŕik ayetatik igeska
6. yauretxera ziyoan Ixrael’ go Yainkoa yaurestera; eta, bere ondasunetik amaŕenak eta askiñak oro, zintzoki eskeintzen zizkion.
7. Irugaŕen urte bakoitzean bere amaŕenak oro eraskin eta aŕotzei banatzen zizkien.
8. Onelako eginbideak Yainkoaren legearen arauz gaztezarotik yagon zitun.
9. Gizondutakoan, Ana zeritzan bere leñuko emakume batekin ezkondu zan; eta, arengandik soŕtu zun seme bati bere izena ezaŕi zion,
10. eta, auŕtzarotik Yainkoaren belduŕa eta edozein ogendik igesa irakatsi zizkion.
11. Bere emazte eta semearekin eta Neptali’ren leñu osoarekin Ninibe’n atxiľo zegolarik, eta beste guziek atzeŕien azkuŕitik yaten ba’zuten ere,
12. berak biotza garbi yagon zun; eta ayen yanariz ez zan beñere kutsutu.
13. Eta biotz-biotzean Yauna bait-zekaŕen, Yainkoak Salmanasar eŕegeren adeya arengana biuŕtu zun;
14. eta Salmanasar'ek nora-nai yoateko eta nai zukeana egiteko eskubidea eman zion.
15. atxiľo-aldian zeuden guziengana ziyoan, beraz, eta onu osasungaŕiak ematen zizkien.
16. Eŕegek ari egindako esku-erakutsietatik amaŕ talanta ziľaŕekin Madai’taŕen Eŕages irira eldu;
17. eta, beretaren oste aun dian, bere leñuko Gabel landeŕa ikusirik, ziľaŕ ori, idatzitako agiriarekin eman zion.
18. Aldi luze ondoren, Salmanasar ildakoan, aren orde Senakerib, aren semea, Ixrael’ daŕen goŕotatzaľea, eŕege zala-ta,
19. Tobi, bere aide guziai laguntzera egun oro ziyoan, eta bere ondasunetik zerbait zemayen;
20. gose ziranei yatekoa, laŕugoŕiei yantziak zemazkien; eta iľak edo lepo egiñak arduraz eorzten zitun.
21. Senakerib eŕegek, bere biraoengatik Yaunak yota, bere luŕaldera Yuda’tik igesi * itzulitakoan, sumiñez beterik Ixrael’go seme asko iľerazi zitunean batez ere, Tobi’k ayen iľotzak eorzten zitun.
22. Eŕegek, ori entzunda, il zezatela agindu zun; eta, zeukan guzia kendu zion.
23. Bañan, Tobi'k bere emazte eta semearekin iges egin zun; eta guzietaz erantzita ere, ostendu zan, adiskide ainitz zitulako.
24. Eta beŕogei ta amaŕ egunen buruan eŕege bere semeak iľa * izan zan.
25. Ordun, Tobi bere etxera itzuli zan; eta, aren ondasun guziak biuŕtu zizkioten.

Tobi itsu

1. Guzion ondoren, Yaunaren yai bat zala-ta, oturuntza aundi bat Tobi’renean gertatutakoan.
2. bere semeari esan zion: «Zoaz eta ekaŕ itzatzu gure leñuko zenbait gizon Yainkotiaŕ, gurekin bazkaltzera».
3. Semea yoan zan; eta, itzultzean aitari yakiñerazi zion, Ixrael’go seme bat iľa izana, zeyean zetzala. Berealaxe, Tobi, bazkaria utzirik, iľotzagana, yateke, eldu zan;
4. eta, andik yaso eta bere etxera itzalgaizka eraman zun, eguzkia saŕtu ondoren iľa gurbilki eorzteko.
5. Eta, iľotza ostendutakoan, negaŕez eta ikaraz bazkaldu zun,
6. Amos * igaŕlearen aoz Yaunak esandako itzok gogoratuz: «Zuen yayegunak negargaŕi eta deitoragaŕi biuŕtuko zazkizue».
7. Gero, eguzkia etzandakoan irtenik, iľotza eortzi zun.
8. Auzoko guziek akaŕ egiñez ziotsaten: «Len ere, oŕetxegatik erabakia izan da zure eriotza; eta, doi-doyan eriotzarako epaitik itzuri zera; ala ere, beŕiro, iľotzak eortzen ari zera».
9. Bañan, Tobi, eŕegeren baño Yainkoaren belduŕago zan; eta, lepo egiñen iľotzak berean ostendu, eta gauerdian eorzten zitun.
10. Eta, ara!: egun batean, eorzketatik etxeraz-gero, orma-ondoan etzanda zegola,elai-kabi batetik zirin beroa begietara erori zitzayon; eta, itsu gelditu zan.
11. Aren yasamena, Yob’ena bezela, ondorengoei eredutzat zekien, ori gertatzen utzi zun, noski, Yaunak.
12. Izan ere, Yainkoaren belduŕ eta Aren aginduen yagolea gaztezarotik bait-zan,
13. ez zan Yainkoaren auŕka itsu-une arengatik gaitzitu;
14. ostera ere, Yaunaren belduŕtsu iraun zun, bere bizi-aldiko egun guzietan, Yainkoari beti eskeŕ egiñez.
15. Eta, eŕege ayek Yob iraintzen zuten bezela, Tobi’ren bizia ere aren aide eta lagunek isekaz yaukirik, ziotsaten:
16. «Non dago, ukaŕ eta eorzketan ari izan-erazten ziñun itxaroa?»
17. Bañan, Tobi’k yardetsi eta esaten zien: «Ez mintza oŕela;
18. deunen seme bait-gera, eta beren ustea Yainkoarengandik bein ere aldatzen ez dutenei Arek emango dien bizia itxoiten gaude».
19. Ana, Tobi’ren emaztea, euna eyotzera egunoro ziyoan; eta, bere eskulanez irabazi zezaken yatekoa zekaŕen.
20. Oŕela, bein batean, antxume bat irabazi eta etxera ekaŕi zun.
21. Aren senaŕak antxumearen bêa entzunda, esan zun: «Begirazute ostua ote-dan, aren yabeari biuŕtzeko; ez bait-zaigu ziľegi ostua danik ezer yatea, ez eta ikutzea ere».
22. Emazteak aseŕetuta esan zion: «Zure itxaroa utsa dala, nabari da. Ara zure ukaŕen zitua».
23. Itz auekaz eta olakoaz ziztatzen zun.

Tobi’ren zotiña

1. Ordun, Tobi, adiaka eta negaŕez otoitz egiten asi zan, esanez:
2. «Yauna, zuzena zera Zu; artezak zure ebazkunak; eta, zure bideak oro egia ta zuzentasuna dira.
3. Oroi zaitez orain nitzaz; ez aŕtu nere ogenetzaz apena; ez gogoratu nere okeŕkeriak, ez eta nere arbasoenak ere.
4. Ez ditugu zure aginduak bete; eta, oŕegatik laŕituak, eŕbestetuak eta eriotzara emanak gera; eta, sakabanatu gaituzun eŕi guzietan nausagaŕi gera.
5. Aundiak dira, noski, zure burupideak, zure aginduak yagon ez ditugulako eta zure begietan zintzo ibili ez geralako.
6. Egin, beraz, orain, gure lepotik nai duzuna; eta, agindu ezazu nere atsa betiko pakera aŕtua dadiľa; bizitzea baño iltzea obea zait-eta.
7. Egun artantxe, Madian’ go Ekbatan’en, Sara’k, Eŕaguel’en alabak, bere aitaren mirabe batengatik iraiñak entzun zitun.
8. Zazpi gizonei emaztetzat emana izan bait-zitzayen; eta, arengana saŕtu ziranetik berealaxe Asmodai * txeŕenak il zitun.
9. Or, bada, utsegin batengatik, Sara’k, mirabeari akaŕ egin ziola-ta, mirabeak yardetsi eta esan zion:
10. «Zure senaŕen eraiľe ori! Ai ez genu, zure seme edo alabarik luŕgañean bein ere ikusiko!! Zazpi senaŕ erail dituzunez, ni ere il nai ote-nauzu, gero?» Ori entzunda, Sara, etxeko gorengora igo eta iru egunez an egon zan, ezer yan edo edan gabe,
11. otoitzari ekiñez eta Yainkoari negaŕetan eskatuz alako biraoak bere burutik asagotzeko.
12. Irugaŕen egunean, otoitza amaitzean, Yaunari onespen au egin zion:
13. «Onetsi bedi zure izena, gure arbasoen Aita! Aseŕetu ondoren eŕukia eta atsekabealdian dei dagizutenen ogenentzat askespena duzu-ta.
14. Zuregana, Yauna, nere auŕpegia biuŕtu eta nere begiak itzultzen ditut.
15. Otoi, Yauna! birao onen lokaŕitik askatu eta luŕgañetik eraman nazazu.
16. Zuk, Yaun Oŕek, ba-dakizu senaŕik opa izateke iŕiskeri guzitik nere biotza garbi yagon dedala.
17. Nasaikeririk bein ere ez dut yasan; ez eta kaskariñekin eŕkide-antzo yardun ere.
18. Zure belduŕez eta iñolako iŕiskeririk gabe, senaŕ-aŕtzera etsi dut.
19. Edo ayentzako lain ez nintzan; edo niretzako lain ayek ez ziran; beaŕ ba’da beste batentzat yagon nauzu-ta.
20. Zure asmoak ez dira gizamendean.
21. Bañan, begirunez itsasten zaizun edonork, enura gabe daki bere bizia aŕagotua izan ba’da, saritua izango dala ere; eta zigoŕpean bizi ba’da, zure eŕukia iritsi al izango dula.
22. Izan ere, gure ondamenaz poztu beaŕean, ekaitz-ondoren eztialdia itzultzen diguzu; eta, negaŕ eta malkoen ondoren poza itzultzen.
23. Onetsi bedi zure Izena, Ixrael’en Yainkoa, menderen mendetan».
24. Otoi biok —Tobi zâŕarena eta Sara’rena— une berean entzunak izan ziran Yaungoiko aintzatsuaren auŕean;
25. eta Yaunaren aingerua Tobi’ri eta Sara’ri bidalia izan zitzayen, bien otoyak Yaunaren auŕean aldi berean ere egiñak izan bait-ziran.

Tobi’ren aolkuak semeari

1. Tobi’k bere otoya entzuna eta bere bizia galuŕen zalakoan, Tobi ere zeritzan bere semeari dei egin, eta esan zion:
2. «Entzun, ene seme! nere aoko itzak, eta zure biotzean oñaŕitzat yaŕi itzazu.
3. Yainkoak nere arnasa aŕtutakoan, nere iľotza eortzazu; eta, bizi zaitezkeño amaren lotsa zaitez;
4. gogoratu beaŕ bait-duzu zelako miñak yasan zitun sabelean zeramatziñean.
5. Eta, bizia arentzat ere amaitu daitekenean, nere aldean eortzazu.
6. Bizi zaitezkeño, Yainkoa beti gogoan eukazu; eta, zaude ernai ogenera ez erortzeko eta gure Yainko Yaunaren aginduak ez austeko.
7. Zuretik ukaŕ egizu; eta. landeŕ batengandik ere ez itzazu zure begiak aldendu; oŕela, zuregandik ez bait-da Yainkoaren auŕpegia aldenduko.
8. A1 izango duzunez eŕukitsu azaldu zaitez.
9. Asko ba’duzu, asko emazu; gutxi ba’duzu, zertxobait bederen emazu;
10. beaŕ-egunerako sari edeŕa oŕela biltzen duzu-ta.
11. Izan ere, ukaŕak * ogen guzitik gaizkatu gaitu eta ez du utziko bizia iľunpean eorzten.
12. Ukaŕa, Goiko Yaunaren auŕean itxarobide aundia izango zaizu.
13. Lizunkeri orotik yagon zaitez arduraz; eta, zure emaztearekin izan ezik, ez ezazu nâsterik txastatu nai.
14. Ez utzi anpuruskeriari, zure gogoaz edo itzetaz nagusitzen; artatik asi bait-dira gaitz guziak.
15. Zuretzat edozertan lan egin dukenari, saria berealaxe emayozu; eta, ez bedi bein ere zurean belutu.
16. Bestek zuri egitea nai ez zenukena, ez iñori bein ere egin.
17. Gose eta landeŕ diranekin zure ogia yan ezazu; eta, zarpailtsuak zure yazkiz estali itzazu.
18. Zintzoen iľetarako zure ogi eta ardoa eramatzizu; ez yan eta ez edan, ordea, ogenlariekin.
19. Onu-eske zuhuŕengana yo ezazu beti.
20. Garai guzietan Yainkoa onetsazu; eta, eska zaiozu Ari zure bideak zuzendu ditzala; eta, zure burupide guziak Arengan azi daitezela.
21. Yakin beaŕ duzu baita, ene seme, Madian’daŕen Eŕages-iriko Gabel’i, ume txiki ziñanean, amaŕ talanta ziľaŕ eman nizkiola; eta, aren aŕtze-agiria nerean daukadala.
22. Begira, beraz, nola zoazken arengana ziľaŕ ori arengandik iristera eta aren agiria ari biuŕtzera.
23. Ez belduŕtu, ene seme. Gutxi da, noski, bizirako duguna; bañan, Yainkoaren belduŕez eta ogen guzitik uŕun, on egiten ari ba’gera, on asko izango ditugu».

Eŕages’eruntz

1. Ordun, Tobi’k, aitari erantzun zion: «Agindu dizkidazunak oro dagizket, aita!
2. Bañan, ez dakit nola yaso nezaken ziľaŕ ori. Gizon oŕek ez nazagu; eta, nik ua ez dazagut; ezaugaŕitzat zer damayoket? Arako bidea ere ez dakit».
3. Aitak erantzun zion: «Aren agiria nerekin dut; erakutsiozu eta ziľaŕa berealaxe damaizuke.
4. Zoaz, bada, orain gizon kirmen baten biľa, zurekin yoateko ni il baño len ziľaŕa aŕtu dezazun».
5. Irtenda bereala, Tobi’k gizaseme gazte edeŕ bat idoro zun zutik eta bide egiteko bezela gertu.
6. Yainkoaren aingeru bat zala yakin gabe, aguŕ egin eta esan zion: «Nondik zaitut, gazte on ori?»
7. Aingeruak erantzun zion: «Ixrael’go semêtatik». Tobi’k galdetu zion: «Madian’daŕen luŕalderako bidea ba-al-dakizu?»
8. Ba-dakit, bai —aingeruak esan zion—: bide guziok maiz arakatu ditut; eta, gure senide Gabel’enean bizi izan naiz, Madian’daŕen iri dan eta Ekbatan’go mendietan dagon Eŕeges’en».
9. Tobi’k esan zion: «Itxoin pixkat, aŕen, dasaidazuna aitari adierazten diodaño».
10. Ordun Tobi’k etxera saŕturik, dana aitari azaldu zion. Eta, aitak aŕituta, gazte ua saŕtzeko eskatu zun.
11. mutiľak saŕtuta bereala aguŕ egin eta esan zion: «Egon pozik beti».
12. Tobi’k yardetsi zion: «Nola nagoke pozik, ortziko argia ikusteko iľunpean natzanez gero?»
13. Gazteak esan zion: «Kemen!! Yainkoak sendatuko zaitu laisteŕ».
14. Ordun Tobi’k esan zion: «Madian’daŕen Eŕages-irian dagon Gabel’engana ote-zeneramake nere semea? Bide-saria damaizuket itzultzean».
15. Aingeruak erantzun zion: «Bai, nik eramango dut, eta andik itzuliko dizut».
16. Tobi’k esan zion: «Esaidazu, aŕen, zein etxetako edo leñukoa zaitudan».
17. Eŕapel aingeruak yardetsi zion: «Zer nai duzu yakin? Zure semearekin doaken saripekoa nor dan? ala zein dan aren yatoŕia?
18. Bañan, artega ez zaitezen, Azari * naiz ni, Anani aundiaren semea».
19. Tobi’k esan zion: «Yatoŕi gurenekoa zera, beraz. Ez gaitzitu, ordea, zure yatoŕia yakin nai nulako».
20. Eta aingeruak esan zion: «Nik zure semea zindo eramango dut; eta, zindo itzuliko ere dizut».
21. Tobi’k esan zion: «Ondo ibiľi; eta, bego zuen bidean Yainkoa; eta Aren aingerua betoŕkizue lagun».

Amaren miña

22. Ordun, biderako eroan-beaŕak oro gertu ondoren, Tobi’k aitari eta amari aguŕ egin zien; eta, aingeruarekin bidea asi zun.
23. Eta, yoan ziranean, ama negaŕez asi zan, esaka: «Gure zaŕtzaroko makiľa kendu diguzu; zuk asagotu duzu guregandik.
24. Bein ere ez ai-litz soŕtu, semea bidalerazi dizun ziľaŕ ori!
25. Gure uŕitxoa aski bait-zitzaigun; gure aberastasuna, gure semea ikustea zan-da».
26. Tobi’k esan zion: «Ez egin negaŕik!! Gure semea zindo arâtuko da; eta, zindo ditzulke guregana; eta, zure begiak dakuskete.
27. Yainkoaren aingeru * ona arekin doala; eta, semeari buruz gertatzen diranak oro guregana itzuli dadiñez Yainkoak zuzentzen ditula siñesten dut siñetsi».
28. Ori adituta, ama isili, eta aren negaŕa amaitu zan.

Biotza. Beazuna. Gibela

1. Tobi yoan zan, beraz, txakuŕa zeŕayolarik; eta, Tigiri ibayondoan eman zun lenbiziko gaua.
2. Eta, bere oñak ikuzteaŕen ibayeratu zanean, aŕaitzar bat irten zitzaion bera irentsi-beaŕez.
3. Tobi’k, saŕakiotuta, gaŕaxi bat yaso zun, esanez: «Yauna, yauziko zait gañera!»
4. Eta, aingeruak esan zion: «Sakatzetatik eldu eta zuregana eragiozu». Ori egiñez luŕera atera zun; eta, aŕaya asi zan ayen oñetan iñauska.
5. Ordun, aingeruak Tobi’ri esan zion: «Aŕai oŕi ken baŕukoak; eta, aren biotza, beazuna eta gibela aŕtu itzazu zuretzat; sendagai adiñonetarako beaŕak bait-dira».
6. Ori egindakoan, aren aragiaren zati bat eŕe eta biderako eraman zuten; enparaua, beŕiz, gazitu zuten, Madian’daŕen Eŕages irira eldu arte naikoa zitzayela-ta.
7. Ordun Tobi’k aingeruari galdetu eta esan zion: «Azari anai oŕek! esaidazu, aŕen! Zein sendagai * atera daiteken zure aginduz gorde beaŕ ditudan aŕaiki auetatik».
8. Aingeruak erantzun zion: «Aren biotzaren zatitxo bat ikatz bizien gañean ipintzen ba’duzu, aren keak edotariko txeŕenak gizonengandik edo emakuniengandik iraizten ditu; gerokoan bein ere ayengana itzultzen ez uzteko giñoan.
9. Eta beazuna, begi lausotuak igurzteko ona da; eta sendatzen ditu».

Eŕaguel’enean

10. Tobi’k, artean bide egiñez, esan zion: «Non nai duzu gaua ematea?»
11. Aingeruak erantzun eta esan zion: «Emen bizi da zure leñu eta sendiko gizon bat. Eŕaguel deritza; eta, Sara izeneko alaba bat du, beste seme edo alabarik gabe.
12. Aren ondasun osoa zuri dagokizu; eta, alaba ori emaztetzat aŕtu beaŕ duzu.
13. Eskatu iozu aren aitari eta emaztetzat damaizuke».
14. Tobi’k erantzun zion: «Entzunda nago, nexka oŕek zazpi senaŕ izan ditula; eta, zazpiak il dirala; eta esan ere, esan didate txeŕen batek il zitula.
15. Belduŕ naiz, beraz, niri ere, alakorik zerbait ote-datoŕkidaken;bakaŕa nauten nere guraso zâŕei, ori lezeiľunerako * leŕabide litzayeke».
16. Ordun, Eŕapel aingeruak esan zion: «Entzuidazu; eta, erakutsiko dizut nortzu diran txeŕena nagusitu al zayenak.
17. Adingabeko zaldi eta mandoen eduz, beren iŕiskeriak asetzeko, beren biotz eta gogotik Yainkoa bazteŕtuz, ezkontzara datozanak, oŕa txeŕena nagusitu al zayenak.
18. Zu, ostera, Sara emaztetzat aŕtu; eta, arenean saŕtutakoan, arengana gabe iru egunez egon zaitez, otoyari bakaŕik arekin emana.
19. Lenbiziko aŕatsean eŕe itzazu aŕayaren gibela eta biotza; eta, txeŕenak iges egingo du.
20. Bigaŕen aŕatsean, asaba gurenen eŕkidegora atotsiko zaitute.
21. Irugaŕen aŕatsean, ayek bezela onespena aŕtuko duzu, seme yatoŕak iristeko.
22. Eta, irugaŕen aŕatsa igarotakoan, Yaunaren belduŕez neskatxa aŕtuko duzu, iŕitsak baño geyago semeak izateko gurak eraginda, Abraham’en aziari agindutako onespena zure semêntzat iritsi dezazun.

1. Eŕaguel´enean saŕtu eta pozik aŕtuak izan ziran.
2. Eŕaguel’ek, Tobi ikustean, bere emazte Ana’ri esan zion: «Mutil au nere lengusuaren antzekoa da, oso!»
3. Eta, ori esanda, etoŕi-beŕiei esan zien: «Nongoak zerate, gure anai gazteok?»
4. Erantzun zioten: Neptali’ren leñukoak, Ninibe’n eŕbestetuak». Eŕaguel’ek esan zien: «Tobi, nere anaya bai al-dazaguzute?» Eta ayek: «Badazagugu, bai».
5. Eta, Eŕaguel’ek artzaz gorasaŕe aundiz bait-zerausan, aingeruak esan zion: «Zure galdeko Tobi ori, onen aita da».
6. Ordun, Eŕaguel’ek malkoak zerizkiola yaikita, laztandu zun; eta, aren lepoa besaŕkatuz, negaŕetan
7. esan zion: «Onetsia zaitez, ene seme: gizon yatoŕ eta bikain baten semea bait-zera».
8. Eŕaguel’en emaztea eta Sara, aren alaba, negaŕez zeuden.
9. Oŕela erausitakoan, Eŕaguel’ek ari bat arakeitu eta zauta bat gertutzea agindu zun; eta, bazkaltzeko etzatera aolkatu zitunean,
10. Tobi’k esan zion: «Emen ez dut gaur ezer ez yan ez edango, nere eskaria lenik onaŕtu, eta, Sara, zure alaba niri emateko agintza egiten ez ba’didazu».
11. Itzok entzutean, Eŕaguel saŕakioz bete zan; Sara’ri uŕbildutako zazpi senaŕei yazoa bait-zekin; eta, alakorik zerbait Tobi’ri yazoko ote-zitzayon belduŕ izaten asi zan. Eta, enura artan Tobi’ren eskariari ezer erantzuten ez bait-zion,
12. aingeruak esan zion: «Ez uzkuŕtu, gazte oni zure alaba emateko; Yainkoaren belduŕ da-ta, berari eman beaŕ zayo emaztetzat zure alaba; oŕetxegatik izan ere, ezin izan du beretzat beste iñork.
13. Ordun, Eŕaguel’ek esan zun: «Enurarik gabe dakust Yaunaren auŕean aŕera on idoro dutela nere aŕen eta malkoak.
14. Berak niregana eratoŕi zaituiakoan nago, Moxe’ren legearen arauz nere aiaba bere aidearekin ezkondu dadin. Emango dizudalakoan etsi-etsita egon zaitezke».
15. Eta, alabaren eskuya aŕturik, Tobi’ren eskuyan ipiñi zun esanez: «Bego zuekin Abraham’en, Ixaak’en, eta Yakob’ en Yainkoa; Ark batu zaitzatela eta Ark bere onespen betea ixur daizuela».
16. Eta, berealaxe ingia aŕturik ezkontzaren agiria idatzi zuten.
17. Eta, gero eztai-aparia egin zuten, Yainkoa goratuz.
18. Eŕaguel’ek bere emazte Ana’ri beste gela bat gertutzeko agindu zion.
19. Ana’k, Sara bere alaba artara eraman zun, eta, Sara negaŕez asi zan.
20. Ana’k esan zion: «Kemen ezazu, alaba! Goiko Yaunak poza dizula, yasan duzun belduŕaren orde!!»

Yainkoa’ren belduŕ

1. Apalostean, mutiľa Sara’rengana saŕtu zan.
2. Tobi’k, aingeruaren itzak gogoratuz, bere zoŕotik biotza eta gibela atera; eta, ikatz bizien gañean ipiñi zitun.
3. Ordun, Eŕapel’ek txeŕena atzeman eta Goi-Aigito’ko etzetan lotu zun. *
4. Tobi’k bere emazte gaztea aolkatu zun esanez: «Sara, yaiki zaitez, gauŕ, biar eta etzi Yainkoari otoi egiten ari gaitezen; iru gau auetan Yainkoari itsatsiak egoteko; eta, irugaŕen aŕatsa igarotakoan ezkon-bizia asiko dugu;
5. deunen ume bait-gera; eta, ezin batu gaitezke Yainkoa ez dazaguten atzeŕitaŕak bezela».
6. Biak batera yaiki ziran, beraz, eta biek Yainkoari osasuna aŕenez eskatu zioten.
7. Tobi’k esan zun: «Gure arbasoen Yainko Yauna! Ortzi-luŕek, itxaso-ituŕ-ibayek ango guziekin onetsi zaitzatela!!
8. Zuk egin zenun luŕeko buztiñez Adam; eta, laguntzat Eba eman zenion.
9. Eta, orain, Yauna, ba-dakizu nere aidea emaztetzat aŕtzera ez nakaŕela nere iŕitsa asetzeko gogoak, zure izena gizaldiz-gizaldi onetsi duketen ondorengoak uzteko gurak baizik».
10. Sara’k ere esan zun: «Eŕuki zakizkigu, Yauna, eŕuki zakizkigu, osasunez beterik zaŕtzaroraño biok elkaŕekin el gaitezen».
11. Oiľariteko aldian Eŕaguel’ek bere moŕoya eratoŕtzeko agindu zun; eta, arekin, irten zan iľobi bat atxuŕtzera.
12. «Ausaz oŕi ere, Sara’rengana uŕbildu zitzaizkion zazpi senaŕei yazo zitzayena yazo zayo», bait-zion.
13. Iľobia gertutakoan, Eŕaguel’ek, bere emaztearengana itzulirik esan zion:
14. «Bidali zure neskame bat Tobi iľa ote-dan ikustera, egundu baño len eortzi dezadan».
15. Ana’k neskame bat bidali zun; eta, onek gelan saŕturik, biak batera lotan zindo eta gaitzik gabe idoro zitun.
16. Eta, itzulirik, beŕi ona nagusieri adirazi zien; eta, auek, Eŕaguel’ek eta aren emazte Ana’k, Yauna onetsi zuten, esanez:
17. «Goratzen zaitugu, Ixrael’go Yainko Yauna, belduŕtzen giñuzan gaitza eldu ez zaiguiako.
18. Eŕuki izan zatzazkigu; eta, ezesten giñuzan etsaya asagotu duzu guregandik.
19. Seme bakaŕ bietaz * eŕuki izan zera. Yaŕai zaitez oŕela, geroago eta geyago onetsi zaitzaten, goraldi-oparia eskein dezaizuten; eta, atzeŕiek ezagutu dezaten, Zu bakaŕik zerala luŕ osoaren Yainkoa».
20. Berealaxe, Eŕaguel’ek bere moŕoyei agindu zien, berek sakondutako obia egundu baño len bete zezatela.
21. Eta, bere emazteari esan zion, oturuntza bat eta biderako beaŕ zan guzia gertutzeko.
22. Eta, gañera, bere auzoko eta adiskide guziei oŕits bat eskeintzeko, bi bei gizen eta lau ari arakitzea agindu zun.
23. Gero, Eŕaguel’ek Tobi’ri eskatu zion, aste birako arenean gelditu zediľa.
24. Eŕaguel’ek, berea zan guziaren erdia Tobi’ri eman zion; eta, agiri bat idatzi zun, bera il ondoren beste erdia ere Tobi’rena zedin.

Itzulera

1. Ordun Tobi’k aingerua gizaki bat zalakoan, beregana deitu eta esan zion: «Azari, anaya! Entzun, otoi, nere itzak.
2. Naizana yoputzaz emango ba’nintzakizu ere, ez nuke zure laguntza beaŕ danez ordaindu al izango.
3. Ala ere, eskari bat dagizuket: «Zenbait zamari eta moŕoi aŕtuta zoaz Madian’ daŕen Eŕages-irira, Gabel’engana: emayozu agiria eta artu arengandik ziľaŕa, eta eskatu ezayozu nere eztayetara etoŕi dediľa.
4. Yakin bait-dakizu, nere aitak bere egunak zenbatzen diardula; eta, beste egun batez berandutuko ba’nu, gogoa atsekabez aspeŕtuko litzayoke.
5. Beste aldetik ba-dakusazu Eŕaguel’en aŕen isitua ere emen gelditu nadin; eta, ezin nardatu dut aren leya».
6. Ordun, Eŕapel, Eŕaguel’ en lau moŕoi eta konkoŕ-mando bi aŕturik, Madian’daŕen Eŕages-irira yoan zan; eta, Gabel idororik, aren agiria biuŕtu zion eta ziľaŕ guzia arengandik aŕtu zun.
7. Eta, Tobi’ren seme Tobi’ ri yazo zitzayona oro ari yakiñerazi ondoren, ezteyetara eratoŕi zun.
8. Gabel’ek Eŕaguel’en etxean sártuz gero, Tobi mai-ingurnan etzana idoro zun. Tobi yaiki zan berealaxe; eta, elkaŕi muin negaŕez eginda, Gabel’ek Yainkoa onetsi zun esanez:
9. «Ixrael’go Yainkoak onetsi zaitzala, gizon yatoŕ, zuzen, yainkozale eta ukaŕ-egiľe aundi baten semea zeranez.
10. Onespena eldu bekie zure emazteari eta aideei ere!!
11. Zuen semeak eta ayen semeak irugaŕen eta laugaŕen gizaldiraño ikus ditzakezutela. Eta, menderen-mendetan nagusitza dun Ixrael’go Yainkoak onetsi beza zuen ondorengoa!!!»
12. Ordun, «Ala biz», guziek esan; eta, mai-inguruan etzanda, eztai-oŕitsa Yainkoaren belduŕez egin zuten.

Azken-aguŕak

1. Ezkontzaŕen, Tobi’k gurasoenganako itzulera luzatzen zun bitartean, Tobi aren aita, urduritsu zegon, bere baitan esaka: «Nondik datoŕ nere semearen berandutze au? Zergatik luzatzen du luŕaide artan?
2. Agian, Gabel’enak egin du; eta, ez da ziľaŕa biuŕtu dezayokenik».
3. Bera eta Ana aren emaztea asi ziran samin aundiz negaŕ egiten, erabakitako egunean semea ez bait-zan ayengana itzuli.
4. Ana, batez ere, negaŕez zegon beti: «Ene eŕukaŕia!!—zion— Zergatik igoŕi zaitugu oŕen uŕutira? gure begietako argia, zaŕtzaroko makiľa (euskaŕia), bizierako siratsa eta gure ondorengoaz itxarobidea ziñan ori?
5. Zuregan bakaŕik dana genunok, ez ziñuzkegun guregandik asagotu beaŕ.»
6. Tobi’k zesayon: «Utzi negaŕokl! Eta ez zaitez artegatu. Semea ondo dago; eta, bidelagun eman dioguna oso kirmena da».
7. Ezerk ez zezaioken, ordea, samiña arindu. Egun oro, etxetik irtenda, orotan begira ari zan; eta, semearen itzulerako adiñonak zerizkion bide guzietara ziyoan, uŕundik semea ikusi ote-zezaken.
8. Eŕaguel’ek, ostera, bere suin Tobi’ri ziotsan: «Geldi zaitez emen; eta, zure osasunaren beŕi zure aita Tobi’ri bidaliko diot».
9. Tobi’k zerantzuyon: «Nik ba-dakit, nere aita-amaek nire zai egunak zenbatzen dituztela; eta, ayen biotzak niregatik axanpaz daudela.»
10. Eŕaguel’en aolkua eta aŕenak Tobi’k entzun nai ez bait-zitun, Eŕaguel’ek Sara eman zion; eta, arekin bere ondasunaren erdia moŕoi-neskametan, artalde, konkoŕ-mando eta beietan, bai eta ziľaŕ ugariaren erdia ere; eta, osasuntsu ta pozez beterik yoaten utzi zion, esanez:
11. «Yaunaren aingerua bego zuekin bidean; Ark kalte guzitik maldatu zaitzatela; beaŕ danez dana zuenean idoro beza; eta, ni il baño len nere begiok zuen semeak ikus ditzatela!»
12. Eta, beren alaba laztandutakoan, eta aita-amagiaŕebaei lotsa yagoteko,
13. ta sendia arduraz sorotzi, etxea zintzo yauŕi, eta bere burua akaŕkizunik gabe yagoteko aolkatu ondoren, yoaten utzi zioten.

Gurasoengana

1. Itzulerako amaikagaŕen egunean Ninibe’rako bidearen erdian dagon Koran-irira eldu ziran.
2. Eta, aingeruak Tobi’ri esan zion: «Tobi anaya! Ba-dakizu, aita nola utzi zenun.
3. Nai ba’duzu goazan biok auŕera; eta, zure emazte eta moŕoyak gure ondoren beŕaizkigu astiro aberekin. Tobi’k, asmo au onaŕtu zun;
4. eta, Eŕapel’ek esan zion: «Aŕayaren beazuna aŕtu eta etxeraño eramazazu; beaŕekoa izango duzu-ta». Tobi’k, beazuna aŕtu zun; eta auŕeratu zan.
5. Ama, bere aldetik egunoro toki garai batera ziyoan, bide ondoan eserita bazteŕaldea uŕutiraño andik ikusteaŕen.
6. Eta, bere semearen zai so zegola, auteman zun uŕunean biuŕtzen; eta, beraxe zala ezaguturik, laisteŕ yoan zan bere senaŕari yakiñeraztera; eta, esan zion: «Ara zure semea onuntz!!»
7. Eŕapel’ek Tobi’ri esan zion: «Etxera saŕtu bezain laisteŕ, zure Yainko Yauna yauretsazu; eta, eskaŕ dagiozularik, aitarengana eldu eta muin egiozu.
8. Eta, daramazun beazunez berealaxe begiak igurtzizkiozu; aren begiak bertan irikiko dirala yakin beaŕ bait-duzu; eta, zure aitak ortziko argia ikusi dakuskela; eta, zu ikusteaz poztuko dala.»
9. Orduan, bidean ayekin zetoŕen txakuŕa etxera auŕeratu zan antxintxika, eta geznaritzat eldurik, aiľa zirkinduz -erabiliz- bere poza zerakusan.
10. Aita itsua yaiki eta leyatzen asi zan tupustaka; eta, moŕoi bati eskua emanik, semearengana eldu zan;
11. eta, aldamenera orduko laztandu zun; eta, orobat amak uŕenean, pozaŕen guziek malkoak ixuriz.
12. Gero, Yainkoari guŕka eskeŕ egindakoan, eseri ziran.
13. Orduan, Tobi’k, beazuna aŕturik arekin aitari begiak igurtzi zizkion;
14. eta, ordu erdi baten buruan aŕaultzaren mintza-antzeko bat aren begietatik yalkitzen asi zan.
15. Tobi’k atzi eta aitaren begietatik erantzi zun; eta, aitari ikusmena berealaxe itzuli zitzayon.
16. Tobi’k, eta aren emazteak eta Tobi zezaguten guziek, Yainkoa goretsi zuten.
17. Eta Tobi’k esan zion: «Ixrael’go Yainko Yauna!! Onetsia zaitez, eman dizkidazun gaitza eta sendakuntzarengatik. Ara!!: nere seme Tobi badakust!!»
18. Zazpi egunen buruan eldu ziran berebat Sara, aren semearen emaztea; eta, Sara’rekin aren mirabe guziak, osasunez oro; bai eta artalde eta konkoŕmandoak, Sara’ren ziľaŕ guzia eta Gabel’ek biuŕtua.
19. Eta, Tobi’k bere gurasoei adirazi zizkien, bide-erakusle aren bitartez Yainkoak egin zizkion on guziak.
20. Eta, guziak zazpi egunez oŕitsetan poztu eta yai-atseden ziran.

Azalpen aŕigaŕiak

1. Orduan, Tobi’k semeari  dei egin eta esan zion: «Zer genemayoke zurekin datoŕen gizon deun oŕi?»
2. Tobi’k aitari erantzun zion: «Aita! Zer sari damayokegu? Bai al-da egin dizkigun ongientzat laingo ordañik?
3. Onez eraman eta ala ekaŕi nau; Gabel’en ziľaŕa iritsi digu; Sara’rengandik txeŕena asagotu du; aren aideak poztu ditu; irentsi-beaŕ niñun aŕaintzaŕaren aotik yarein nau; ortziko argia zure begiei biuŕtu die; eta, edotariko ongiz bete gaitu. Ainbesteko ongiengatik zertan erakutsi al izango diogu zoŕ diogun eskeŕ ona?
4. Ala ere, ene aita, galdeiozu, otoi!, ekaŕi dugunaren erdia aŕtu naiko ote-luken.»
5. Dei egin zioten, beraz, aita-semeak, eta bereiz bazteŕturik, asi ziran ekaŕitako guziaren erdia beretzat aŕtu nai zezala aŕenez.
6. Artan, aingeruak ayentzat bakaŕik esan zien: «Zeruko Yauna onetsi eta bizidun guzien auŕean goretsazute, azaldu dizuen eŕuki aundiarengatik.
7. On bait-da, eŕegeren burupide ostena isilpean yagotea, bañan, Yainkoaren egiteak azaldu eta zabaltzea ere aintzagaŕi da.
8. Ona da otoitza baruarekin; eta, ukaŕa, uŕe eta altxoŕak baño bikañagoa.
9. Ukaŕak eriotzatik yareiten bait-du; eta, ogenak ezabatzen, eta eŕukia eta betiko bizitza iristen.
10. Ogen ta gaitz egiten dutenak, ostera, beren bizitzaren etsai dira.
11. Egia erakutsi nai dizuet, beraz, ezer estaltzeke.
12. Negaŕez otoitz zenegiñean eta bazkaria utzirik, iľak egunez zurean ostenak zeneuzkanean eta gauez eorzten zenitunean, nik zure otoia Yaunari auŕkezten nion.
13. Eta, Yainkoari atsegin bait-zintzazkion, loŕaldian aŕagotua izatea beaŕekoa zitzaizun.
14. Orain, Yaunak zu sendatzera eta Sara, zure semearen emaztea txeŕenarengandik yareitera bidali nau.
15. Yaunaren auŕean egoten diran zazpietako bat naiz-ta, Eŕapel aingerua.
16. Itzok entzutean, laŕiyak eta ikarak aŕtuta luŕeraño auzpeztu ziran.
17. Bañan, aingeruak esan zien: «Egon nare!! Ez belduŕtul!
18. Zuekin nengolarik, Yainkoak ala nai-ta bait-nengon. Ua onetsazute; eta, Aren goraldia egizute.
19. Zuekin yan-edaten nula zeritzaizuen; bañan, ikusten ez dan yanariz eta ikusten ez dan edariz iñutzen nintzan.
20. Bidaii naun Arengana itzultzeko garaya eldu da; bañan, zuek Yainkoa onetsazute; eta, Aren alatz guziak aldaŕikatu itzazute.»
21. Ori esanda, begietandik izkutatu zitzayen; eta, beŕiro ezin ikusi zuten.
22. Orduan, luŕean auzpezturik iru orduz egon ondoren, Yainkoa onetsi zuten; eta, yaikirik Aren alatz guziak iragaŕi zituten.

Tobi zâŕaren eresia

1. Tobi aitak, aoa irikirik, Yauna goretsi zun esanez:

Aundia zera beti, Yauna, eta menderen mendetan nagusi.

2. Zure bait-da zigoŕkatzea; eta zure iľobira eraman eta artatik asagotzea ere; eta ez da zure eskutik itzuri daitekenik.
3. Onetsazute Yauna, Ixrael´go semeok, goretsazute eŕien auŕean.
4. Ez dazaguten eŕietan Aren alatzak iragaŕi itzazute; Ua baizik Yainko Guzialdunik ez dala ezagun dezaten.

ayen artean baŕeyatu zaituzt-eta.

5. Gure okeŕengatik zigoŕkatu gaitu, eta bere eŕukiz yareingo gaitu.
6. Gomazute, beraz, guri buruz izan dun egikera eta belduŕez eta ikaraz goretsazute, eta betiko eŕegetzat zuen yardunbidez ospa ezazute.
7. Nik beintzat atxiľo emen nagola ere, onetsiko dut, eŕi gaizto baten lepotik bere aunditasuna erakutsi bait-du.
8. Biuŕ * zaitezte ogendunok eta zuen eginbideak

Yaunaren auŕean zuzenak bitez, eŕuki izango zaizuela siñetsirik.

9. Ni, beintzat, nere biotz barnetik Aren itzalpean pozik nagoke.
10. Onetsazute Yauna, Ark bereizitako eŕia zeratenok! Ospatu yai-egunak!! Aren goraldiak abestu itzazute!!
11. Yerusalem, Yainkoaren iria, zure esku-lanengatik Yaunak zigoŕkatu zaitu.
12. Yauna goretsi eta betiko Yainkoa onetsazute Yauna goretsazu on dana egiñaz, bere yauretxea beŕeraiki dezan, zure atxiľoak oro zurera deitu ditzan, eta menderen-mendêtan poztu zaitezan.
13. Argi biziz istatuko zera eta luŕeko eŕi guziak zure auŕean auzpeztuko dira.
14. Enda orotakoak uŕuneko bazteŕetatik esku-erakutsiak ekaŕiz, Zuregana datozke eta zure luŕa yauretxetzat izango dute, 15. Zure baŕnean Izen aundia aitoŕtzeko.

16. Biraogaŕi izango dira zu ezetsi zaituztek eta gaiztetsiak biraokatu ziñuztekenak; eraikiko zaituztenak, beŕiz, onetsiak daitezke.
17. Eta zu poztuko zera, zure semêngatik guziak onetsiak izango bait-dira eta Yaunaren aldean bilduak.
18. Zori-ontsuak maite zaitutenak eta zure pakeaz poztu diranak oro!!
19. Nere biotzak Yauna goresten du, gure Yainko Yaunak Yerusalem bere iria loŕ guzietatik atera dulako.
20. Nere poza! Nere endako altxumak, Yerusalem’go aintza ikusteko gelditzen ba’dira!!
21. Yerusalem’go ateak sapirez eta berilez egiñak izango dira; eta, istaŕiz aren aŕesi osoa; aren zeyetako orua.
22. Aŕi zuri-zuriz egingo dute

eta aren txaidetan, aleluia!! abestuko da

23. Onetsi bedi, Yerusalem’i

aintza au eman dion Yauna!!

Nagusi bego bertan

Menderen-mendetan. Ala biz!!!!

Tobi´ren azken-egunak

1. Oŕela amaitu ziran Tobi’ ren itzak. Ikusmena itzuli zitzayon ondoren, Tobi beŕogei eta bi urtez bizi izan zan; eta, bere iľobaren semeak ikusi zitun.
2. Aren urte guziak eun ta bi izan ziran; eta, Ninibe’n eortzi zuten ospetsuki.
3. Itsutu zanean, beŕogei ta amasei urte zitun; eta, ikusmena biuŕtu zitzayonean, irurogei.
4. Aŕez gero bizi guzia, pozik igaro zun; eta, Yainkoaren belduŕean auŕeratzen zan giñoan, pake atsegintsuagoan bizi izan zan.
5. Iľuŕen zalarik, Tobi bere semea eta aren zazpi semeak eta ayen semeak bere aldamenean bildurik, esan zien:
6. «Aurki dago Ninibe’ren itxesa; Yainkoaren itza bete beaŕa bait-da. Orduan, Ixrael-luŕaldetik uŕun baŕeyatuak diran gure anayak arâ itzuliko dira.
7. Luŕalde osoa, soil izan ondoren, bizilagunez okituko da; eta, eŕea izan dan Yainkoaren etxea beŕeraikia izango; eta, artara datozke Yainkoaren belduŕ diranak oro.
8. Atzeŕiek utziko ditute beren yainkotzakoak, Yerusalem’era yoan eta an biziko dira;             
9. eta, luŕeko eŕege guziek Ixrael’go Eŕege pozik yauretsiko dute.
10. Entzun, beraz, ene semeok, zuen aitaren itzak; Yaunaren moŕoi ziñak zaitezte; eta, ekin beti atsegin zayona egiten.
11. Aolkatu itzazute zuen semeak zuzen ibiltzera, ukaŕ egitera, Yainkoa gogoan izatera; eta, aldi orotan beren indaŕ guziz onestera.
12. Entzun, ene semeok, orain dasaizuedana; eta, ez zaitezte iri ontan gelditu; ostera ere, nere aldamenean eta iľobi berberean zuen ama eortzi dukezuten egun berberaxean, bidea aŕtu ezazute emendik irteteko.
13. Izan ere, ba-dakust bere gaiztakeriak itxesa ekaŕiko diola.
14. Ala egin zan. Tobi semea, bere ama eortzi ondoren, bere emazte, semeak eta semên semekin Ninibe’tik irten, eta bere aitagiaŕebarengana itzuli zan.
15. Guziak osasuntsu eta zaŕtzaro onean idoro zitun; ayen ardura izan zun; eta ayen begiak itxi ondoren, Eŕaguel’en etxeko ondasun guziak iritxi eta bere semên semeak boskaŕen gizaldiraño ikusi zitun.
16. Larogei eta emeretzi urte Yaunaren belduŕez bete ondoren il zan; eta, pozez eortzi zuten.
17. Aren aide eta ondorengoak oro biziera onean eta yardunbide deunean yaŕai ziran beti Yainkoaren eta luŕaldeko gizaki guzien gogara.