Olabideren Biblia

YOSUE

[Sarrera]

Idazteun guziak, une askotan, edesti gaiz beteak daude. Orain arte ikusi ditugun bostak alaxe izan dira: oriek begien auŕean ipintzen dizkigutenak irazanak dira; eta, lenbiziko asiera artan, nolako gora-berak izan zituzten adierazten digute.

Puska onek, izentzat, YOSUE darama; Moxe’ren laguntzale izandakoaren bizitza dakaŕ-eta. (Ir. 24, 13) Beronek, egin-beaŕ bi zitun: Ixraeldaŕak beren luŕera eraman; eta, luŕ ua, ayen artean.

egoki zanez, banatu. Ain txuxen ere, Gabaondaŕak garaitu zitularik, YOSUE, lenez gañera, izen aundiko egin zan; eta, ari itzala asko luzatu zaitzayon. Beraz, andik auŕerako lanak eŕexago gertatu zitzaizkion.

Beste idazti guziak bezela, au ere, idatzi zunaren asmoak gerongan mamitzen ditugula, aixa uleŕtuko dugu: (11. 15, 23). Ontan alegintzen gerala, ixraeldaŕentzat aŕigaŕi ziranak, guretzat ez dira gutxigo izango. Idazti ontan, iru aŕigaŕizko gertaera aitatzen dira: lena, Yordan ibaia igarotzea; uŕen, Yeriko’koa; azkenik, Gabaon’ goa. Iruretan, idazti onen lenbiziko idazkuntza nolabait iritxi zaigulako, aŕigaŕi orien alderdi bikain bakoitza, yakintsu askok, nai luteken edeŕtasunean ez bide dute ikusten (32). Txundituenik ez dugu, beraz, aŕigaŕi oriek beztu eta ukatu naieko batzuk, aldizka, azaltzen ba’dira. Bazteŕetan, berez aŕigaŕi ugari ba-dira: egiz, gañera, aŕigaŕi bikain eta garai; bañan, nai gendukenez uleŕtzen ez ba’ditugu ere, ayek gezuŕezko dirala esaten ibiltzerik bein ere ez zaigu bururatzen.
Idazti au, bi zatidun dugu:

—1) Luŕa eskuratzea: -a) Yordan-ibaiz aruntza igarotzea; g) Yeriko eta Ai menderatzen ditu; -k) Gabaon’daŕekikoa; -y) Eguzkia gelditu zalarik, bost nagusi esestea; eta, ondorengo ibilketak; 1´tik 12’ra.

—2) Irabazitako luŕaren banaketa. Nola egin zan:-a) Yauretxola Silo’ra eramatea; -g) ondaŕ-leñuei eman zitzayena; -k) Yosue’ren azken-aolkuak eta eriotza; 13’tik 24’raño.

1

Yaube Yosue’ri adorea pizten

Moxe, Yaube’ren moŕoya, il zalarik, Yaube'k Yosue’ri, Nun’en seme ta Moxe’ren laguntzaľeari, itz egin ta esan zion:
«Moxe, nere moŕoya, il da. Yaiki, beraz, ta eŕi guzi onekin igo Yordan ori, Ixrael’ en semeei damayedan luŕaldera.
Oñazpia zuek edozein tokitan ezaŕitakoan, toki ua damaizuet Moxe’ri esan diodanez (It. 11, 24).
Basotik eta Liban oŕtatik Euparate ibai aundirañoko luŕ osoa, ta etzalderuntz, Et’etaŕen luŕa eta itxaso aundirañoko guzia, ere zure mugapea izango da.
Bizi zaitezkeño iñork ezin buru egingo dizu. Moxe’rekin egon naizan bezela, zurekin ere nagoke; ez zaitut bertan bera utziko.
Adoretu ta sendotu zaitez, ordea; zure agindupean yabetuko bait-da eŕi au, zure arbasoei zin egiñez nemaizuekela esan nien luŕaz.
Ekin gogoŕ, ordea, Moxe’k egotzi dizun legearen arauz dana egiten. Ez zaitez artatik eskui-ezkeŕtara sayestu, zure egiteko guzietan argia dezazun.
Lege onen idaztia ez bedi zure aotik aldendu; gau ta egun, gogoan erabiľazu artan idatzia dan guziaren arauz yarduteko; oŕela onuratsuak izango bait-dira zure bideak, eta argitua zaitezke.
Agindu dizut: adoretu ta sendotu zaitez; ez belduŕtu; ez izutu; edonora zoazken, zure Yainkoa zurekin dagoke-ta.

Yordan igarotzeko gertuera

Yosuek, agindu au egin zien eŕiaren agintariaei: «Zoazte kapaŕdian baŕna aldaŕi au eŕiari egiten: *
«Zuentzat yanariak inguratu; iru egunen buruan Yordan ori igaro eta zuen Yainko Yaube’k damaizuen luŕaldera, artzaz yabetzeko, saŕtuko bait-zerate».
Eta Eŕuben’daŕei, Gad’ etaŕei ta Manase’ren leñu erdiari Yosue’k esan zien:
«Oroi zaitezte Yaube’ren moŕoi Moxe’k egin zizuen agindu artzaz: «Zuen Yainko Yaube’k atsedena eta luŕ au eman dizkizue.
Beude zuen emazte, ume eta artaldeak Yordan’dik onuzkoan Moxe’k eman dizuen luŕean; zuek, beŕiz sendo eta azkaŕak zeraten guziok, zuen anayen auŕean iskiľuekin igaro zaitezte ta lagun zatozkiete,
zuen Yainko Yaube’k damayeken luŕaldeaz yabetzen diralarik, zuei bezela, ayei ere Yaube’k atsedena damayeño. Aŕezkero itzuli ta yabetzat bizi al izango zerate Yordan’ dik soŕtalderuntz Yaube’ren moŕoi Moxe’k eman zizuen luŕalde ontan».
Ayek Yosue’ri erantzun ta esan zioten: «Agindu diguzun guzia egingo dugu, ta bidali giñukezun edonora goazke. Moxe’ri orotan men egin genion bezela, zuri ere egingo dizugu.
Bego, ostera, zurekin zure Yainko Yaube, Moxe’rekin egon dan bezela.
Zure aoko itzari uko legioken ta agindu zenioken edozertan esangin ez litzaizukena, iľa izan bedi. Kemen, beraz, ta ekin gogoŕ!»

2

Baŕandariak Yeriko’n

Nun’en seme Yosue’k ikeŕle bi Setin’dik igoŕi zitun ta esan zien: «Zoazte luŕaldea ta Yeriko ikeŕtzera». Yoanda, beraz, Eŕaab zeritzan emakume baten aŕoztetxean saŕtu eta an gelditu ziran lo egiteko. *
Norbaitek o'ri Yeriko’ko eŕegeri yakiñerazi zion: «Begira -esanez- ixraeldaŕetako gizon batzu gauez onâ etoŕi dira luŕaldea ikeŕtzen».
Yeriko’ko eŕegek Eŕaab’i gezna bidali zion: «Igoŕi itzazu, zuregana etoŕi eta etxean saŕtu zazkizun gizon oriek; luŕaldea ikeŕtzen datoz-eta».
Ta gizon biak aŕtu ta ostenak zeuzkan emakumeak erantzun zion: «Gizon oriek niregana etoŕi dira, noski; bañan ez nekin nondik zetozan.
Ta ara, iluntzean iriko ateak itxibeaŕak bait-ziran, gizon ayek irten dira, nora nik eztakit; zaŕaizkiete lasteŕ, ta iritsiko dituzute».
Beaŕik ere emakumeak goyengora igoerazi ta sapaigañean berak tolestutako lio-belaŕpean ostendu izan zitun.
Ayen garatzean geznariak Yordan’ako bidetik leyatu ziran ibietaraño; ta irten ziranean, etxekoek atea itxi zuten.
Eŕaab’ek, beŕiz, baŕandariak oera baño len, ayengana igorik, aiei esan zien:
«Ba-dakit Yaube’k luŕalde au eman dizuela. Zuei buruz saŕakioak aŕtu gaitu, eta zuen auŕean eŕiko seme guziak txuŕundurik daude.
Entzunda bait-gaude Yaube’k Itxaso Goŕia’n baŕna bidea legoŕtu zizutela, eta zuek Yordan’ez aindian amoŕtaŕen eŕege Seon’i ta Og’i, biak suntsituz, ayei egin zeniena.
Ori entzunda, biotza urtu zaigu, ta arnasik ez da zuen auŕez iñorengan gelditu; zuen Yainko Yaube goiko ortzian ta beko luŕean Yainkoa da-ta.
Orain, ba, aŕen! zin egidazute Yaube’rengatik, ni eŕuki izan natzaizuen bezela, zuek ere nere aitaren etxeari eŕuki izango zatzazkiotela; ta idazute zantzuren bat
nere aita-amak, aizpa-nebak eta dagozkien guziak eriotzara gabe bizirik utziko dituzutela baikin eskieŕtzat».
Ayek erantzun zioten: «Gure biziak zuenaz berantzu, zertan ari geran zuek ez agertzekotan; ta Yaube’k luŕaldea damaigukenean, eŕukiz ta zintzoki erabiliko zaituztegu».
Orduan emakumeak, egoitza zitzayon etxe ua iriko esian berean egiña zan-da, unama batez leyotik yetxiarazi zitun,
eta esan zien: «Zoazte mendira, zuen biľa dabiltzanek idoro ez zaitzazten; ta egon an ostenik iru egunez ayek itzuli arte; ta gero zoazkete zuen bidetik».
Ayek esan zioten: «Egiñerazi diguzun ziña bete al dezagun,
ara, gu luŕaldera orduko, lotu ezazu gure iges-leyoan goroite goŕi au, ta bildu itzazu zuregana etxe ontan zure aita, ama, senideak, eta zure aitaren etxeko guziak.
Ayetako iñor zure etxeko atetik irtengo ba’litz, bego aren gain aren odola, eta gu ogenik gabe; baña zurekin etxean leudeken guzietako iñor guretaŕek ikutuko ba’lute, bego gure gain aren odola. *
Ostera ere zuk zertan gabiltzan agertzen ba’duzu, egiñerazi diguzun ziñetik yarei izango gera».
Emakumeak erantzun zien: «Ala biz». Ta oŕezkero igoŕi zitun; ta ayek yoan ziranean goroite goŕia leyoan lotu zun.
Yoanak mendiratu ziran eta iru egunez an gelditu, biľa zebilzkienak itzuli ziran arte. Auek bide osoa ayen biľa arakatu aŕen, ez zituten idoro.
Bi ikeŕleak ordun atzera itzulirik, menditik yetxi ziran, ta Yordan igarota Yosue’rengana yo zuten gertatu zitzayena azaltzeko.
Ta Yosue’ri esan zioten: «Yaube’k luŕalde osoa gure eskuetan yaŕi du: bertako lagunak oro kokildurik daude gure auŕean».

3

Setin’dik Yordan’año

Yosue goiz-goizean yaiki zan eta Setin’dik irtenda, bera eta Ixrael’en seme guziak Yordan’año eldu ziran, ta gau-atsedena an aŕtu zuten, ibaia igaro baño len.
Iru egunen buruan agintariak kapaŕdian baŕna ibiľi ziran,
agindu au eŕiari aldaŕikatuz: «Zuen Yainko Yaube’ren Itun-kutxa eta daramaketen apaiz lebitaŕak ikusi ala, zuen tokitik irtenda, zoazte aren ondoren,
egin bear duzuten bidea yakiteko; bein ere ez bait-zerate bide oŕtan ibiľi. Bañan ez uŕbildu kutxara. Bego zuetatik artaraño bi miľa ukaiko arte bat» *
Yosue’k eŕiari esan zion: «Gertu zaitezte; zuen erdian Yaube’k aŕitzekoak biar egingo ditu».
Gero Yosue’k apaizei itz egin ta esan zien: «Itun-kutxa aŕtuta yaŕi zaitezte eŕiaren auŕean». Itun-kutxa aŕtuta, beraz eŕiaren auŕean yaŕi ziran.

Yardunerako aolkuak

Ta Yaube’k Yosue’ri esan zion: «Gaur asiko nalz zu goratzen Ixrael osoaren begietan, Moxe’rekin egoten nintzan bezela, zurekin ere egongo naizela dakiten.
Itun-Etsola daroaten apaizeri agindu au emayezu: Yordan’en ertzean saŕtutakoan Yordan’en berean geldi zaitezte».
Ta Yosue’k Ixrael’en semeei esan zien: «Eldu onara, ta entzun zure Yainko Yaube' ren itzak;
«Ara —esan zien Yosue'k — zertan ezagutuko duzuten Yainko bizia zuen erdian dagola, ta Kanaan’daŕ Et’etaŕ. Eu’etaŕ Perez’taŕ, Gerges’taŕ. Amoŕ’taŕ ta Yebus’taŕak zuen auŕetik oilduko ditula».
Begira: luŕbira osoko Yaunaren Itun-kutxa zuen auŕean Yordan igarotzeko da.
Orain, ba, aŕtu Ixrael’en leñuetatik amabi gizon, leñu bakoitzetik gizon bat.
Ta luŕ guziaren Yauna dan Yaube’ren kutxa daramaten apaizen oñak Yordan’en uretara orduko, Yordan’go urak erdibituko dira, goitik datozan urak mordotuta gelditurik».
Ta ara, Yordan igarotzeko, eŕia bere kapaŕetatik irten zanean, apaizek Itun-kutxa eŕiaren auŕean zeramaten.
Kutxaren eroaleak Yordan’a eldu ta kutxa zeramaten apaizen oñak ur egian busti ziranekoxe, uzta-egun guzi ayetan Yordan ertzetaraño aunditua izan aŕen, *
goitik yeixten zetozan urak mordo bat egiñik, gelditu ziran Sartan-aldean dagon Adomiritik uŕun-uŕunean; Itxaso-Gazi deritzan Araba’ko itxasora yeixten ziranak oso ebakiak izan ziran ta oŕela eŕia igaro zan Yeriko’ren auŕez-auŕe.
Ixrael osoa Yordan igarotzen zan bitartean, Yaube’ren Itun-kutxa zeroaten apaizak Yordan’en erdian gelditu ziran zingo legoŕean zutik, eŕi osoa igaroa izan zan arte.

4

Igarotzea oroitzeko Yordan’en eraikitako aŕiak

Eŕi osoak Yordan igaro orduko, Yaube’k Yosue’ri esan zion:
«Aŕtu eŕiarengandik amabi gizon; leñu bakoitzetik gizon bat,
eta agindu au egiezu; Emenditxek, Yordan’en erditik, apaizen oñak dauden tokitik amabi aŕi atera ta eramanik, ipin itzazute gaua emateko dukezuten tokian.
Yosue’k deitu zitun Ixrael’ en semeetatik bere aginduz aŕtutako amabi gizonak, bakoitza leñu bakoitzetik.
Ta esan zien: «Zoazte Yordan’en erdira zuen Yainko Yaube’ren auŕera ta leporatu beza bakoitzak aŕi bat, aŕiak leñuak aña daitezan,
eta zuen aŕtean oroigaŕitzat. Ta zuen semek galdezka esan dizueketenean: Aŕiok, zer ditugu?
zuek erantzungo diezute: Yordan’go urak ebaki ziran Yaube’ren kutxa auŕean; kutxak Yordan igarotzean, ango urak ebaki bait-ziran; ta aŕiok Ixrael’en semeontzat oroigaŕi dira».
Ixraeldaŕek Yosue’k agindu bezela egin zuten; Yordan’ en erditik amabi aŕi, Ixrael’daŕen leñuak aña, Yaube’k Yosue’ri esan zionez, yaso ta gau-tokira eraman ta an ipiñi zituten.
Yordan’en bertan ere, Itun-kutxa zeramaten apaizen oñak gelditu ziran tokian, beste amabi aŕi Yosue’k eraiki zitun, eta an egon dira guardaño.
Kutxa zeramaten apaizak Yordan’en erdian gelditu ziran Yaube’k eŕiari esateko Yosue’ri agindu, ta Moxe’k Yosue’ri esandako guzia amaitu zan arte; eŕia, beŕiz, leyaz igaro zan. *
Ta eŕi osoa igaro ondoren, kutxa ta apaizak ere igaro eta eŕiaren auŕean yaŕi ziran.
Eŕuben’daŕak, Gad’etaŕak eta Manase’ren leñu erdikoa berebat eŕiaren auŕean iskiľuekin yaŕi ziran, Moxe’k agindu izan zienez.
Beŕogei miľaren bat gizon igaro ziran iskiľuekin Yaube’ren auŕean Yeriko’ko zelayetara.
Egun artan Yaube’k Yosue goretsi zun Ixrael osoaren begietan; ta aŕezkero guziak aren belduŕ ziran bizi izan zaño, Moxe’ren belduŕ izanak ziran bezela.

Yordan’dik Galgal’a

Ta Yaube’k Yosue’ri itz egin eta esan zion:
«Itun-kutxa daramaten apaizei agindu ezaiezu Yordan’ dik igotzeko».
Eta Yosue’k agindu zien, esanez: «Igo Yordan’dik».
Ta ara, Yaube’ren kutxa zeramaten apaizak igo ta oñak legoŕean ipiñi zituteneko, Yordan’go urak beren tokira itzuli ziran eta arestian bezela ertz bietatik gañezka edatu ziran.
Eŕia lenbiziko iľaren amargaŕen egunean Yordan’dik aldendu ta Galgal'en, Yeriko’ ren saŕtaldeko guenean, kapaŕdiratu zan.
Yosue’k an, Galgal’en, eraiki zitun Yordan’dik ekaŕitako amabi aŕiak.
Ta Ixrael’en semeei itz egin ta esan zien: «Gerokoan zuen umeek zertarako aŕiok?» galdetu luketenean,
azaldu ta esango diezute: «Yordan ontan baŕna Ixrael oin legoŕez igaro zala oroitzeko.
Izan ere, zure Yainko Yaube’k zuen auŕetik Yordan’ en urak legoŕtu zitun igaro ziñaten arte, eta berebat Itxaso Goŕia Yaube’ren egitez legoŕtu zitzaigun artan baŕna igaro giñan arte;
luŕbirako eŕi guziek dazaguten Yaube’ren eskua sendoa dala; ta zuek Yainko Yaube’ren belduŕ beti izan zaitezten.

5

Kanaan’daren saŕakioa

Ixrael’go semeontzat Yordan’en ura, Yaube’k, igaro giñan arte, legoŕtu zula entzunda, Yordan’dik saŕtalderuntz bizi ziran amoŕtaŕen eŕege guziei, eta itxasaldeko Kanaan’ daŕen eŕege guziei biotza urtu zitzaien ta Ixrael’daŕen auŕean kemenik gabe gelditu ziran. *

Ixraeldaŕen erdainkuntza

Aldi artan Yaube’k Yosue’ri esan zion: «Egin aizto zoŕotz batzu, ta erdaindu bigaŕenez Ixrael’en semeak». *
Yosue’k, beraz, aizto zoŕotzak egin ta Aralot muñoan Ixrael’go semeak erdaindu zitun.
Ta au zan bigaŕen erdaintze ori Yosue’k burutu zezan zioa; Aigito’tik irtendako eŕiaren gizon guziak, gudariak oro, basoko ibilketan il ziran.
Irten zan eŕi guzia erdaindua zan, noski; bañan Aigito’tik irtendakoan, basoko ibilketan yayotako eŕi guzia erdaingabe zan.
Izan ere, Ixrael’en semeak beŕogei urtez ibiľi ziran basoan, Yaube’ren mintzoa entzun nai ez zuten gudarien gizaldi osoa il zan arte. Esne ta eztia darizkion luŕa, ayen arbasoei egindako ziñaŕen emango zigun luŕa, ikusten utziko ez ziela Yaube’k zin egin bait-zien.
Ayen ordez, berayen semeak yaŕi zitun; ta oriek izan ziran Yosue’k erdaindu zitunak, artean ez bait-ziran erdainduak.
Eŕi osoa erdaindua izan ondoren, sendatu arte kapaŕdian gelditu ziran.
Ta Yaube’k Yosue’ri esan zion: «Gaur erantzi dizuet Aigito’ko gerena». Ta ordutik gauŕdaño toki ua Galgal deritza. *
Ta an, Galgal’en Yeriko’ ren ordokian, Ixrael’go semeak kapaŕdia yaŕi eta iľaren amalaugaŕen eguneko aŕatsalde apalean Paska egin zuten.
Ta Paska biaramunean luŕeko zitutik otiľak eta ogi eŕea yan zituten.
Ta biaramun artan, luŕeko zitutik yaten asi ziranetik, manarik ez zan yetxi; eta, Ixrael'go semeek ez zuten gerokoan manarik izan: ta urte artan Kanaan'go luŕ-zitutik yan zuten.
Ta ara, Yeriko’n zegola, Yosue’k gizon bat ikusi zun auŕez-auŕe zutik, eskuan ezpata erantzia. Yosue’k arenganatuta esan zion: «Guretaŕa zera ala etsayetakoa?»
Ta gizonak erantzun zion: «Ez, Yaube’ren gudalburutzat natoŕkizu orain».
Ordun Yosue auzpeztu zan, ta guŕ egiñez esan zion: «Zer dio nere Yaunak bere yopu oni?»
Ta Yaube’ren gudalburuak erantzun zion: «Oñustu zaitez; zauden tokia deuna da-ta». Ta Yosue’k alan egin zun.

6

Yeriko’ren ausiabartza

Ixrael’go semeei buruz Yeriko itxia zan osorik, ta iñor ez zan irteten, ezta saŕtzen ere. *
Ta Yaube’k Yosue’ri esan zion: «Ots, Yeriko, ango eŕege ta guda-gizonekin eskura damaizut.
Sei egunez iri baranoan gudagizon guziok inguru bat egizute; egun bakoitzean inguru bat,
Turuta kutxaren auŕean yotzen zazpi apaiz biyoaz. Zazpigaŕen egunean zazpi inguru egitzizute apaizen turutotsez.
Ta adaŕez otsa luzexeago dagiketenean, turutotsa entzun ala, eŕi osoak deadaŕ egin beza ozenki; ta iriko aŕesia erori egingo da. Ordun igo beitez guziak nor bere auŕera».
Nun’en seme Yosue’k beraz, apaizak deiturik esan zien: «Artu Itun-kutxa; ta zazpi apaiz biyoaz ots-adaŕ banakin Yaube’ren kutxa auŕean».
Ta eŕiari esan zion; «Zoazte ta iri baranoan inguru egizute gudagizon guziok Yaube’ren auŕean».
Eŕiari Yosue’k itz egindakoan, zazpi apaiz ots-adaŕ banakin yaŕi ziran Yaube’ren kutxa auŕean turuta yotzen; ta aien ondoren Yaube’ren Itun-kutxa ziyoan.
Apaiz turutarien auŕean gudagizonak ziyoazan; kutxa ondoren, beŕiz, eŕi osoa turutotsez ibiľian.
Yosue’k agindu au egin izan zien: «Ez egin oyurik; ez bedi zuen mintzorik entzun; itzik ez bekizue aotik ilki, neronek zuei «oyu egizute» dasaizuedan eguneraño. Ordun, bai, oyuka ekin».
Iriaren baranoan inguru egindakoan guziak Yaube’ren kutxarekin kapaŕdira itzuli ta an gelditu ziran gauez.
Biaramoneko goizean Yosue yaiki zan, apaizek aŕtu zuten Yaube’ren kutxa,
ta zazpi apaiz, turuta bana ekaŕiz asi ziran Yaube’ ren kutxa auŕean yoaten ta turuta yotzen. Ayen auŕean gudagizonak ziyoazan; Yaube’ren kutxa ondoren, beŕiz, eŕi osoa turutotsez.
Bigaŕen egun artan ere, iriaren baranoan ingurua egindakoan, kapaŕdira itzuli ziran. Ta berebat egin zuten sei egunez.
Zazpigaŕen egunean, goiz-goizera orduko yaikirik, lengo egunetan bezela, ingurua egin zuten, zazpitan, ordea. Egun artan bakaŕik egin zan ingurua zazpitan.
Apaizek turutak zazpigaŕenean yo zitutenean, Yosue’k eŕiari esan zion: «Oyu egizute; Yaube’k iria eman dizue-ta.
Iria, bertan diran guziekin Yaube’ri herem izan bekio. Eŕaab ostalaria bakaŕik utzi beaŕa da berean dituken guziekin bizirik, bidali genitun ikeŕleak ostendu zitulako. *
Bañan ernai ibiľi herem’ari buruz; ez ikutu, ez aŕtu herem daitekenetik ezer, Ixrael’ en kapaŕdia herem biuŕtu ta naspildu ez dezazuten.
ziľar ta uŕe guzia, burni ta tupiki guzia, Yaube’ri eskeñi ta Yaube’ren altxoŕera eraman beaŕ da».
Ordun eŕia deadaŕez asi zan ta turutak otsez; ta ara, eŕiak turutotsa entzunda, oŕo aundia egin zun; eta aŕesia bapetan erori zan, ta eŕia igo zan irira, nor bere auŕez yoanez, ta artzaz yabetu zan.
Ta irian ziranak oro, gizon eta emakume,, gazte ta zaaŕ, bai eta idi, ardi ta astoak ere, ezpataz il zituten.
Ala ere, Yosue’k luŕaldea ikeŕi izan zuten gizon biei esan zien: «Zoazte emakume aŕoztariaren etxera, ta atera itzazute audik ua ta arenak diran guziak, zin egin zeniotenez».
Yoan ziran, beraz, ikeŕle gazte ayek, eta Eŕaab, aren aita, ama, senideak, eta arenak oro ta aide guziak atera ta Ixrael’en kapaŕditik alde yaŕi zituten. *
Iria, beŕiz, ango guziarekin surtan eŕe zuten; ziľaŕ, uŕe, burni ta tupikia bakaŕik Yaube’reu etxeko altxoŕetan ipiñirik.
Yosue’k bizirik utzi zitun Eŕaab aŕoztaria, aren aita, ama, senide ta arenak oro, Yeriko ikeŕtzera Yosue’k igoŕitako gizonak ostendu izan zitulako.
Garai artan Yosue’k birao au egin zun: «Biraogaŕia bego Yaube’ren auŕean, Yeriko iri au beŕeraikitzera yaiki liteken gizona. Bere lensemearen, lepotik orubeak atera ta bere azken semearen lepotik ateak yaŕiko dizkiote. *
Yaube Yosue’ren alde egon zan; ta onen ospea luŕalde osoan baŕeyatu zan.

7

Ai aŕtzeko ekiñaldia

Ixrael’go semeek uts bat egin zuten herem’i buruz. Akan Karmi’renak, Zare'ren seme Zabdi’ren seme ta Yuda’ ren leñukoak, herem’etik zerbait aŕtu zun, ta Yaube’ren aseŕea ixraeidaŕen auŕka irazeki zan. *
Yosue’k gizon batzu Ai’ra bidali zitun, ziotselarik: «Igo zaitezte luŕaldea ikeŕtzen». Ai, beŕiz, Bet-El’dik soŕtalderuntz zegon Bet-Aben’en ondoan. Gizonak igo ziran, ta Ai ikeŕi ondoren,
Yosue’rengana itzulirik, esan zioten: «Ez bedi igo eŕi osoa; bizpairu gizon ara ezkero, Ai poŕokatzeko aski dira. Oŕelako iriarengatik eŕi osoa ez nekarazi, gutxi dira-ta».
Igo ziran, beraz, iru miľa gizon edo; bañan, Ai’taŕen auŕetik iges egin zuten.
Ta Ai’taŕek ogei ta amasei lagun il zizkieten, ta, atetik Sabarin’año esetsi ta yeixtean abaŕikatu zituten. Oŕezkero eŕiari biotza urtu zitzayon belduŕez.
Orduan Yosue, bere soñekoa uŕaturik, auzpeztu zan luŕean aŕatsalderaño Yaube’ ren kutxa auŕean; ta arekin Ixrael’go zaaŕak ere, beren buruak autsez estalirik.
Eta Yosue’k esan zun: «Ene Yaube Yauna: Zergatik Yordan ibaya eŕi oni igaro erazi diozu, amortaŕen eskuetara etoŕi ta il gaitezan? Ai genu Yordan’ez aindi gelditu nai izan!!
Ene Yaube! Zer esan nezake, Ixrael’ek bere etsayen auŕetik iges egin dunez gero?
Kanaandaŕek eta luŕ ontako guziek adituko bait-dute, eta gure auŕka biuŕturik, gure izena luŕgañetik kaŕaskatuko dute; ta ordun zure Izen aundiaz zer izango da?»
Yaube’k Yosue’ri esan zion: «Yaiki!; zergatik zaude luŕean auzpeztuta?
Nik yaŕi nien ituna autsirik, Ixrael’ek ogen egin du; herem´etik aŕtu ta ostu dute, ta gezuŕ esanik, beren kutxan daukate.
Argatik Ixrael’en semeak etsayen auŕez ezin egon dira, eta ayengandik anka-yoko egin dute, herem biuŕtu dira-ta. Gerokoan ez nagoke zuekin, herem’a zuen artetik iraizten ez ba’duzute.
Yaiki!, garbitu eŕia, ta esayezu: «Garbi zaitezte biarko; zuen Yainko Yaube'k bait-dio: zure erdian herem da Ixrael; zuen artetik herem'a. iraitzi aŕte, etsayen auŕez ezin egondo zerate.
Zatozte biar leñuka; ta Yaube’k bereizi duken leñua betoŕ sendika, ta Yaube’k bereizi duken sendia betoŕ etxeka, ta Yaube’k bereizi duken etxea betoŕ buruka.
Herem’a idoro litzayokena, legozkioken guziekin surtan eŕea izango da, Yaube’ren ituna autsi eta Ixrael’en itsuskeri aundia egin bait-du.
Biaramon goizean Yosue’k, yaikirik, Ixrael leŕtuka bildu zun; ta Yuda’ren leñua bereizia izan zan.
Ta Yuda’ren leñua bildurik, Zare’taŕen sendia bereizia izan zan; ta Zare’taŕen sendia etxeka bildurik, Zabdi’rena bereizia izan zan.
Ta Zabdi’ren etxea buruka bildurik, Akan bereizia izan zan. Akan ori Yuda’ren leñukoa, Karmi’ren semea zan; Karmi, beŕiz, Zare’ren seme Zabdi’ren semea zan.
Yosue’k Akan’i esan zion: «Eman orain Ixrael’go Yainko Yaube’ri aintza ta aitoŕa; ta esaidazu, otoi, egin duzuna; ez niri estali». *
Akan’ek Yosue’ri erantzun ta esan zion: «Ogen egin dut, noski, Ixrael’go Yainko Yaube’ren auŕka; ola ta ola egin dut.
Erazkiñetan ikusi ditut Senaar’ko longain on-on bat, beŕeun sikel ziľaŕ, ta uŕe mokoŕ bat, beŕogei ta amar sikel astun; ta iŕitsaren eragitez niretzat aŕtu ditut; dana luŕpean ostenduta daukat nere kapaŕaren baŕnean, ta dirua azpian».
Yosuek geznariak bidali zitun, ta ayek kapaŕera leyatu ziran; ta, ara, dana aren kapaŕean ostenduta zegon, ta dirua azpian.
Ayek, beraz, kapaŕaren erditik dana aŕtu ta Yosue’ri ta Ixrael’go seme guziei eramanik, Yaube’ren auŕean ipiñi zuten.
Yosue’k eta arekin Ixrael osoak Akan, Zare’ren semea, ziľaŕa, uŕe-totxoa, Akan’en seme-alabak, idi, asto-ardiak, kapaŕa ta arenak oro aŕtu ta eraman zituten Akor aranera.*
Ta Yosue’k esan zion: «Zergatik artegatu gaituzu? Yaube’k artega zaitza gaurľ» Ordun ixraeldaŕ eŕi osoak aŕikatu ta surtan eŕe zitun,
eta aren gañean gaurdaño ikusten dan aŕimeta aundi bat eraiki zuten. Oŕezkero Yaube’ren aseŕea ibitu zan. Ta andik izan du toki ark Akor-aran izena gaurdaño.

8

Ai’ren ausiabaŕtza

Yaube’k Yosueri esan zion: «Ez belduŕtu, ez izutu. Aŕtu zurekin gudagizon guziak, eta yaiki ta igo Ai’ra. Begiral: zure eskuan utzi ditut Ai’ko eŕege, eŕi. iri ta luŕaldea.
Ai’ri ta aren eŕegeri egin beaŕ diezu, Yeriko’ri ta aren eŕegeri egin diezuna. Bañan, Ai’ko erazkin ta abereak zuentzat aŕ itzazute. Iri ostean baŕandariak yaŕ itzazu».
Yosue, beraz, yaiki zan gudagizon guziekin Ai’ren auŕka igotzeko; ta Yosue’k ogei ta amaŕ miľa gizon azkaŕ aukeratu gauez ara bidali zitun,
agindu au zegielarik: «Orizute! Baŕandan yaŕi zaitezte iri ostean, iritik asko asagotzeke, ta egon gertu!
Ni ta nirekin dan eŕi guzia, irira alderatuko gera; ta ayek gure auŕka irtetean, len bezela, iges egingo dugu ayen auŕetik.
Ayek, gure igesa ikusita, dioteke: «Oriek, len bezela, gure auŕetik igesi doaz», eta gure ondoren irtenik, gu esesten asagotuko dira iritik.
Orduan zuek, baŕandatik yaikirik, iritaŕak iraitziko dituzute; zuen Yainko Yaube’k iria eskuratuko bait-dizue.
Iria aŕtutakoan su emayozute, Yaube’ren agindua betetzeko. Ots, ba!! Ba-duzute nere agindua».
Yosuek igoŕita, beraz, baŕandara yoan ziran, ta Ai’ko oxexkiruntz yaŕi ziran Betel ta Ai’ren artean. Ta Yosue gau artan eŕiaren erdian gelditu zan.
Argi-asgoŕian Yosue yaiki zan, ta eŕia zenbatutakoan Ixrael’go zâŕekin eŕiaren auŕean Ai’ren auŕka igo zan.
Ta arekin zeuden gudagizon guziak igo ta iriaren auŕez-auŕe alderatu ziran; ta Ai’ko ipaŕaldean kapaŕdia yaŕi zuten, kapaŕdiaren ta Ai’ren artean arana zegolarik.
Ta bost miľa gizon aŕturik baŕandan yaŕi zitun Bet-E1 ta Ai’ren artean iriaren etzalderuntz. *
Eŕiak bere kapaŕdi osoa iriaren ipaŕaldean, ta bere baŕanda iriaren saŕtaldean yaŕitakoan, Yosue gau berean aranaren erdira auŕaratu zan.
Ori ikusita Ai’ko eŕege goiz-goizean yaiki ta iriko gizonekin ta eŕi guziarekin erabakitako tokira Ixrael’en auŕka leyaz irten zan, iriaren ostean baŕandariak aren auŕka yaŕiak zirala yakiteke.
Ayen auŕetik Yosue ta Ixrael osoa, eurt egiñez, basoruntz igesi yoan ziran.
Ta irian zegon eŕi guzia aldaŕika bildurik, Yosue poŕokatzera irten ta oŕela iritik asagotu ziran.
Ez zan Ai’n, ez Bet-El´en ere Ixrael’en auŕka irten ez leiteken gizonik bat ere. Iria zabalik utzita, Ixrael’en ondoren leyatu ziran guziak.
Orduan Yaube’k Yosue’ ri esan zion: «Yaso Ai’runtz, eskuan duzun azkona; eskuan yaŕiko bait-dizut». Yosue’k eskuan zeraman azkona iriruntz yasota bereala,
baŕandariak beren tokitik yaiki ziran ta antxintxika irira etoŕirik, aŕtu ta eŕe zuten.
Iritaŕak, atzera begirata, iriko kea ortzira igotzen ziyoala oaŕtu ziranean, norarik gabe gelditu ziran; ta basora igesi ziyoan eŕia yazaŕle zitunen auŕka biuŕtu zan.
Yosue ta Ixrael osoa, baŕandariek iria aŕtu zutela ta iriko kea goraka ikusita, biuŕtu ziran ta Ai’taŕai eraso zieten.
Besteak, beŕiz, ayengana iritik irten ziran; ta oŕela Ai’ taŕak Ixrael’en erdian gelditu ziran alde ta aldetik itxirik. Ta Ixraeldaŕek yo zituten, bat ere bizitzen edo itzurtzen uzteke.
Ai’ko eŕege ere bizirik atzeman zuten ta Yosue’ri ekaŕi zioten.
Ixrael’ek landan baŕna Ai’taŕak basoraño esetsi eta guziak abaŕikatu ta bat ere uzteke ezpataz il zitun; ixraeldaŕ guzi ayek, iria, itzulirik, ezpataz yo zuten.
Egun artan saŕaskituak, gizon eta emakume erabat, amabi miľa izan ziran; Ai’taŕak gero guziak.
Yosue’k azkonarekin gora zeukan eskua ez zun yaitxi; Ai’taŕ guziak herem’tzat suntsitu arte.
Ixrael’go semeek berentzat abereak eta iriko erazkiñak bakaŕik aŕtu zituten, Yaube’k Yosue’ri agindu zionez.
Ta Yosue’k Ai eŕe ta zakaŕtegi biuŕtu zun betirako, etze soil bat egiña gaurdaño.
Ai’ko eŕege, ordea, tantai batetik zintzil aŕatsalderaño ezaŕi zun; ta eguzkia etzan zanean, aren iľotza tantaitik kendu ta iriko atondora iraizteko agindu zun. Ta aren gañean, gaurdaño diraun aŕimeta aundi bat eraiki zuten.

Ituna beŕiro sendotuta

Orduan, Yosue’k Ixrael’ go Yainko Yaube’ri Ebalmendi’n opamai bat eraiki zion,
burniz ikutu eztako aŕi zakaŕez egiña, Moxe’ren idaztiak dionez, Yaube’k Moxe’ri oŕela agindu bait-zion; ta aren gañean Yaube’ri sutopa ta bake-opariak eskeiñi zizkion.*
Ta antxe Yosue’k aŕi batzuetan beŕidatzi zun, Moxe’k ixraeldaŕen auŕean len idatzitako legea.
Ixrael osoa bere zaaŕ, idazlari ta ebazleekin, aŕotzak eta eŕiko semeak, kutxaren alde ta alde zeuden, Yaube’ ren kutxa zeramaten apaiz lebitaŕen auŕez-auŕe; ayetako erdi bata Garizim-mendi aldean, ta bestea Ebalmendi aldean. Oŕela agindu izan bait-zun Yaube’ren moŕoi Moxe’k Ixrael’go eŕia onetsi baño len.*
Gero Yosue’k irakuŕi zitun legearen itz guziak, onespen ta biraoak, dana lege-idaztian dagonez.
Moxe’k agindutako itzik ere ez zan gelditu, Ixrael osoaren auŕean, emakume, auŕ ta ayen arteko aŕotzen auŕean, Yosue’k irakuŕi ez zunik.

9

Gabaon’daŕak

Guziok adituta, Yordan’ az aindiko eŕegeak oro, goyeŕi ta beteŕikoak, bai eta Liban auŕeko Itxaso Aundiaren ertzean ziranak ere, Et’etaŕak, Amor’taŕak, Kanaan’daŕak, Perez’taŕak, Eu’taŕak eta Yebus’taŕak *
elkaŕtuta, bat etoŕi ziran Yosue’ren ta Ixrael’en auŕka guda egiteko.
Gabaon’daŕek, beŕiz, Yeriko’ri ta Ai’ri Yosue’k egiña adituta,
amaŕu au asmatu zuten: geznari-apukoz bidea artu zuten, beren astoetan zoŕo zaaŕak eta ardo-zagi zaaŕ, arabakitu ta biŕyosiak,
oñetan oski zaaŕ, ta arabatuak, eta soñean yazki moŕoiztuak zituztela; biderako ogi guzia ere legoŕ ta lizuntsua zekaŕten.
Oŕela eldu ziran Yosue’rengana Galgal’eko aurkintzean, ta ari ta Ixraeldaŕei esan zieten, «Uŕundik gatozkizue: itundu zaitezte gurekin».
Ixraeldaŕek Eu’taŕ ayei erantzun zieten: «Apika zuek gure artean bizi zerate; gu zuekin nola itundu?»
Ayek Yosue’ri erantzun zioten: «Zure yopu gera».
Yosue’k esan zien: «Nor ta nondik zaituzt?» Ta ayek erantzun zioten: «Zure yopuok uŕun-uŕuneko luŕaldetik, zure Yainko Yaube’ren izenarengatik gatoz. Aren aiphua ta Aigito’n egin dun guzia entzunda bait-gaude.
Entzun ere dugu Yordan’ez aindi amortaŕen eŕege biei egin ziena: Seon’i, Esebon’go eŕegeri, ta Og’i, Basan’go eŕegeri, Astarot’en zanari.
Ta gure zaaŕek eta gure luŕaldeko seme guziek esan digute: «Biderako beaŕa aŕtu ta zoazte ayengana, ta esayezute: «yopu gaituzute, gurekin itundu zaitezte».
Artu genun, beraz, gure etxeetan biderako ogi eŕebeŕi au; ta oŕa, orain legoŕ ta lizuntsu.
Ardo-zaragiok ere beŕiak ziran bete genitunean; oŕa orain uŕatuak; eta, berebat gure oñetako ta yazkiak bide luzearen-luzez oso zaŕkituak dira».
Ixrael’go semeek, Yaube’ ri ezer galdetzeke, ayen bidari-yakitik aŕtu zuten,
eta Yosue’k onezkoak egin zitun ayekin, bizirik ayek uzteko ayekin itunduz. Ta eŕiaren nagusiek zin egin zieten.
Itun au ayekin eginda, iru egunen buruan ixraeldaŕek aditu zuten auzokoak eta bizi lagunak izango zitzazkiela.
Andik yoanda, Ixrael´go semeak irugaŕen egunean eldu ziran ayen irietara; Gabaon, Kapira, Berot eta Kariat-Yarin ziran iriok.
Eŕiaren nagusiek Ixrael’ en Yainko Yaube’ren izenez zin egin zieten ezkero, Yosue’k ez zien kalterik egin; ta eŕi osoa nagusien lepotik marmar yaŕi zan.
Bañan, nagusi guziek eŕi osoari yardetsi zioten: «Ixrael´en Yainko Yaube’rengatik zin egin diegunez gero, orain ezin ikutu ditzakegu. *
Oŕa zer egingo diegun: bizi izaten utziko ditugu; egin diegun ziñarengatik, Yaube’ren aseŕea gañera etoŕ ez dakigun.
«Bizi beitez, ba»; mintzo izan ziran nagusiek. Ta arean, nagusien itzei itsatsirik, eŕiarentzat eguŕ ta ura ekaŕtzeko euki zituten.
Yosue’k gabaondaŕei dei egin ta esan zien: «Zergatik guzuŕ egin diguzute «zuetatik oso uŕun bizi gera» esanez, gure artean bizi zeraten ezkero?
Biraoa gañean dukezute, beraz, gaurdanik, eta zuetan nere Yainkoaren etxerako yopu, eguŕgiľe ta urketaririk ez da peituko.
Ayek Yosue’ri yardetsi ta esan zioten: «Zuen Yainko Yaube’k bere moŕoi Moxe’ri egindako agindua eldu zitzaigun, alegia, luŕalde osoa ta ango seme guziak zuei emateko eta poŕokatzeko; ta zuen auŕean gure biziaz belduŕ goŕian sartuta, egin dugu ori.
Orain, beraz, zure eskuan gaituzu; gutzaz on ta zuzen deritzakezuna egizu».
Ta ala egin zun: ixraeldaŕen eskutik yaregin zitun, il ez zitzaten;
eta egun berean Yaube’k autu luken tokian eŕiarentzat eta Yaube’ren opaŕiarentzat eguŕ ta ura ekaŕtzeko moŕoi yaŕi zitun, gaurdaño diranez.

10

Gabaon’go guda

Yosu’ek Ai aŕtu ta txarotu zula, ta Yeriko ta aren eŕege bezela, Ai ta aren eŕege erabili zitula, ta gabaondaŕak, ixraeldaŕekin onezkoak eginda, ayen artean zeudela Yerusalem’go eŕege Adonisedek’ek aditu zunean,
oso belduŕtu zan; Gabaon iri aundia bait-zan, eŕege-irietako bat, Ai baño aundiagoa; ta ango gizonak oro azkaŕak ziran.
Beraz, Yerusalem’go eŕege Adonisedek’ek geznariak bidali zizkien Eboron’go eŕege Oan’i, Yerimot’eko eŕege Param’i, Lakis’ko eŕege Yapi’ri, ta Egolon’go eŕege Dabir’i esaten:
«Igo enegana; Gabaon’ daŕai erasotzeko lagun zatozkidate; Yosue’rekin ta Ixrael’ daŕekin onezkoak egin ditut-eta».
Bildu ziran, beraz, amortaŕen bost eŕege auek; Yerusalem’goa, Eboron’goa, Yerimot’ ekoa, Lakis’koa ta Egolon’goa; ta beren gudaloste guzlekin igorik, Gabaon’en ondoan kapaŕdia yaŕi ta iria ertsi zuten.
Gabaon’daŕek Yosue’ri geznariak bidali zizkioten Galgal’a esanez: «Zure yopuentzat eskua ez bekizu kakotu; igo azkaŕ guregana; yaregin gaitzazu; lagun zatozkigu; Goyeŕiko amortaŕen eŕege guziak gure auŕka bildu dira-ta».
Yosue, beraz, Galgal’dik igo zan, eta arekin gudagizon ta oste azkaŕ guziak.
Eta Yaube’k Yosue’ri esan zion: «Ez izan ayen belduŕ; eskura bait-daratozkizut, ta ayetako iñork ez dizu buru egin al izango».
Yosue ayen gañera sostean yausi zan;
ta Yaube’k izutu zitun Ixrael'en auŕean. Oŕela Ixrael’ ek Gabaon’en aldean saŕaski gogoŕa egin zien, Bet-Oron’ako bidetik Azeka ta Makeda’raño yoka zeŕazkielarik.
Eta Ixrael’en auŕetik Bet-Orin’dik Azeka’ra igesi ziyoazanean, ageta izugaŕi bat ortzitik gañera eratxi zien, ta asko, ixraeldaŕen ezpataz yoak baño ainitzago eŕuz izan ziran agetaz iľak.
Yaube’k Ixrael’go semeei amortaŕak eskuratu zizkien egun artan, Yosue’k Yaube’ri itz egiñik Ixrael’en begietan esan zun:

Eguzkil, itxoin Gabaon’en, eta ik iľargi, Ayalon’en.

Ta eguzkia ekuratu, ta iľargia gelditu egin zan, eŕiak etsayen lepotik apena aŕtu zun arte. * Ez al da ori Yasar idaztian idatzia? «Eguzkia ortziaren erdian gelditu zan, ta eguna amaitutakoan ere etzatera ez zan leyatu».
Bein ere ez da izan egun ua bezelakorik: ez len; ez gero. Oŕela Yaube, gizonaren esaneko izan zan, Ixrael’en alde Yaube’k guda egiñez.
Oŕezkero Yosue ta arekin Ixrael osoa ere Galgal’go kapaŕdira itzuli ziran.

Bost eŕege ayen amaya

Bost eŕege ayek iges eginda Makeda’ko obian kukutu ziran.
Norbaitek ori Yosue’ri yakiñerazi zion: «Bost eŕegeak Makeda’ko obian upatuak izan dira».
Yosue’k esan zun: «Biribilkatu itzazute aŕitzaŕ batzu obi-atakara, eta ondoan zaitzaiľeak yaŕi.
Zuek, beŕiz, ez zaitezte gelditu; zaŕaizkiete etsayei; yo izkiezute atzelariak, eta ez utzi beren irietan saŕtzen; Yaube’k zuen eskuetan yaŕi ditu-ta».
Saŕaski zakaŕ au Yosue’k eta ixraeldaŕek etsayen poŕokaldiz amaitu zutenean, bizirik gelditu ziran etsayetakoak iri sendoetan saŕtu ziran;
ta eŕi osoa kapaŕdira itzuli zan barerik Yosue’rengana Makeda’n; ta iñork ez zun mingaña igitu ixraeldaŕen auŕka.
Yosuek’ esan zun: «Obiaren aoa iriki ta atera izkidazute obitik bost eŕege oriek».
Ala egin zuten: bost eŕege oriek, Yerusalem’goa, Eboron’ goa, Yerimot’ekoa, Lakis’koa eta Egolon’goa obitik atera zituten.
Eŕegeok Yosue’rengana eramanak izan ziranean, Yosue’k Ixrael’go gizon guziak deiturik, arekin etoŕitako gudarien agintariei esan zien: «Eldu ta oñak eŕege orien lepogañean ipiñi itzazute». Ta ayek eldu ta oñak lepogañean ezaŕi zizkieten.
Ta Yosue’k esan zien: «Ez belduŕtu, ez izutu; izau azkaŕ eta zagai: oŕela egingo bait-die Yaube’k guda egiten dizueten etsai guziei».
Gero Yosue’k eŕegeak yo ta il zitun, ta bost abetik zintzil esegi zitun; ta aŕatseraño abeetan zintzil egon ziran.
Eguzkia etzaterakoan Yosue’ren aginduz abeetatik kendu ta ostenduak izan ziran ta obira yaurti zituten, ta obi-aoan gaurdaño dauden aŕitzaŕak ipiñi zituten.
Egun berean Yosue’k Makeda aŕtu ta ezpataz yo zun, ta ango eŕege ta eŕiko semeak eta bizidunak oro il zitun, bat ere utzi gabe; eta Yeriko’ko eŕegeri egin ziona, Makeda’ko eŕegeri egin zion.
Makeda’tik Yosue yoan zan Ixrael osoarekin Lebna’ra, ta guda egin zion.
Iri ua cre ta ango eŕege Yaube’k Ixrael’en eskuetara ekaŕi zitun; ta ua ta ango bizidunak oro ezpataz yo zitun bat ere utzi gabe; eta, Yeriko’ ko eŕegeri egin ziona egin zion ango eŕegeri.
Lebna’tik Yosue yoan zan Ixrael osoarekin Lakis’a, ta aren auŕez bere taldeak yaŕirik, guda egin zion.
Yaube’k Lakis, Ixrael’en eskuetan ipiñi zun; ta biaramunean Yosue’k artu ta ezpataz iria ta ango bizidunak oro yo zitun, Lebna’n bezela dana egiñez.
Orduan Geser’ko eŕege Oram Lakis’i laguntzeaŕen igo zan; baña Yosue’k ua ta aren eŕia poŕokatu zitun bat ere utzi gabe.
Yosue Lakis’tik Ixrael osoarekin Egolon’a yoan zan, ta aren auŕez bere taldeak yaŕirik, guda egin zion.
Ta egun berean iria aŕtu ta ezpataz yo zuten, ango bizidunak oro saŕaskituz, Lakis’en bezela.
Egolon’dik Yosue Ixrael guziarekin Eboron’a yoan zan, ta eraso,
aŕtu ta ezpataz yo zuten, ta orobat egin zieten ango eŕegeri ta aren iri guziei eta ayetako bizidun guziei, bat ere utzi gabe, Egolon’en bezela, iria ta ango bizidunak oro poŕokatuz.
Andik Yosue Ixrael osoarekin Debir’a biuŕtu zan, ta guda egin zion.
Ango ,eŕege ta aren iri guziak aŕtu ta ezpataz yo zituten, ango bizidunak oro saŕaskituz, bat ere utzi gabe. Eboron’i egin ziona, Debir’i ta ango eŕegeri egin zien, Lebna’ri ta ango eŕegeri egin zienez.
Yosue’k yo zun, beraz, luŕalde osoa; Goyeŕia, Negeb, Beteŕia, Asedot ta ango eŕege guziak; bat ere ez zun bizirik utzi; bizidunak oro il zitun, Ixrael'go Yainko Yaube’k agindu zunez.
Kadesbarne’tik Gaza’ raño ta Gosen’ko luŕalde osoa Gabaon’año gogoŕ erabiľi zun Yosue’k.
Eŕege guziok eta luŕalde osoa Yosue’k ostera batean beretu zitun. Ixrael’go Yainko Yaube Ixrael’en alde gudalari izan zalako.
Gero Yosue, Ixrael osoarekin Galgal’go kapaŕdietara itzuli zan.

11

Ipaŕaldeko eŕegeak

Ori adituta, Asor’ko eŕege Yabin’ek yakiñerazi zien Madon’go eŕege Yobab’i Aksap’eko eŕege Semeron’i,
ipaŕaldeko mendietan, Keneret’en egoaldeko Araba’n, Beteŕian ta Dor’en aldeko bazteŕetan ekalderuntz ziran eŕegeei,
bai eta soŕtaldeko ta etzaldeko kanaandaŕei, Goyeŕiko amortaŕei, pereztaŕei; ta yebustaŕei, ta Ermon azpiko Mispa’ren luŕaldean bizi ziran eutaŕei.
Ayek eta ayekin beren guladoste guziak, itxasertzeko ondaŕak bezain kopurutsuak, gurdi ta zaldi askorekin soŕtu ziran.
Ta eŕege guziok elkaŕtuta etoŕi, ta Merom’go ituŕaldean kapaŕdia yaŕi zuten, Ixrael’i guda egiteko.
Ta Yaube’k Yosue’ri esan zion; «Ez izan orlen belduŕ; biar, ordu ontan, guziak iľik utziko bait-ditut Ixrael’en auŕean, ta zuk ayen zaldien ankazañak ebakiko ta gurdiak eŕeko dituzu».
Bapetan Yosue ta arekin gudaloste osoa, ayen auŕka etoŕi ta gañera yausi zitzazkien.
Ta Yaube’k Ixrael’i eskura eman zizkielarik, Sidon aundiraño, Misperot’eko uretaraño, ta Mispa’ko araneraño ekalderuntz yo ta yo esetsi zituten, bat ere uzteke abaŕikatuz.
Yosue’k, Yaube’k agindu ziona egin zien: ayen zaldien ankazañak ebaki ta gurdiak eŕe zitun.
Garai artan, Yosue’k itzulirik Asor aŕtu ta aren eŕege ezpataz il zun; Asor bait-zan beñola yaureŕi guzi ayen burua.
Ango bizidun guziak ere ezpataz yo ta saŕaskitu zitun bat ere bizirik uzteke, ta Asor eŕe zun.
Eŕege ayen iriak eŕe, ta ayetako eŕege guziak Yosue’k aŕtu ta Yaube’ren moŕoi Moxe’ren aginduaren arauz ezpataz yo ta il zitun.
Baña, Yosue’k eŕetako Asor izan ezik, Ixrael’ek ez zun eŕe muñogañetan zegon iri bat ere.
Iri ayetako erazkin ta abere guziak, bai, Ixrael’go semeak berentzat aŕtu zituzten; gizonak oro, beŕiz, ezpataz yo zituten guziak suntsitu arte; ez zuten bat ere bizirik utzi.
Yaube’k bere moŕoi Moxe’ri agindu ziona Moxe’k Yosue’ri agindu zion, Moxe’ri Yaube’k agindutako ezer ere uzteke.
Oŕela Yosue’k luŕalde osoa beretu zun; Goyeŕia, Negeb osoa, Gosen’go bazteŕalde osoa, Beteŕia, Araba ta Ixrael’ go mendi ta ibaŕak,
Seir’untz yaikitzen dan Mendisoil’dik Baalgad’año, Liban’go ibaŕean, Ermon-mendi baŕenean; ta ango eŕege guziak atzeman, poŕokatu ta il zitun.
Eŕege ayekiko gudatan Yosue’k egun asko eman zitun.
Gabaon’go eutaŕak izan ezik, iri batek ere ez zitun Ixrael’go semeekin onezkoak egin; iskiľu-indaŕez dana aŕtu beaŕ izan zun.
Izan ere ayek abaŕikatzeko, Yaube’k biotza gogoŕtu nai izan zien, guda Ixrael’i egin zezayoten, ta Ixrael´ek eŕukirik gabe txarotu ta suntsi zitzan, Yaube’k Moxe’ri agindu izan zionez. *
Garai artako osteretan Yosue’k Enak’etaŕak Goyeŕitik, Eboron’dik, Dabir’dik, Anab’etik, Yuda’ko mendietatik eta Ixrael´go mendi guzietatik erauzi ta ayen iriekin batera abaŕikatu zitun. *
Enak’etaŕik bat ere ez zan ixraeldaŕen luŕean gelditu; Gaza’n, Get’en ta Azot’en bakaŕik gelditu ziran. *
Yaube’k Moxe’ri agindu izan zionez, Yosue’k luŕaldea aŕtu ta Ixrael´en semei yarauntsitzat eman zien, leñuka banatuz. Ta luŕaldeak guda ondoren atsaŕtu zun.

12

Moxe’k azpiratutako eŕegeak

Oŕa IxraeTgo semeak iraulitako ta beren luŕaz erantzitako eŕegeak Yordan’ez aindiko eguzkialdean, Arnon eŕekatik Ermon mendiraño ta egoaldeko Araba osoan:
Seon, amortaŕen eŕege, Esebon’en bizi zana. Bere mendean zeuzkan Arnon eŕeka dagon Aroer’tik Galaad’en erdi bata, amortaŕen muga zan Yabok eŕekaraño;
soŕtalderuntz, Araba Keneret’eko itxasoraño ta Itxaso Gazia deritzan Araba'ko itxasoa Betsimo’rako bidetik; eta egoalderuntz Pasga mendi baŕeneraño.
Og, Basan’go eŕege, Eŕepa’ren azkena, Astarot’en ta Edarain’en bizi zana. Ari zegozkion.
Erno-mendia, Saleka, Basan osoa Gesur’taŕen ta Maat’ etaŕen mugaraño ta Galaad’en beste erdia, Esebon’go eŕege Seon’enaren uŕena.
Yaube’ren moŕoi Moxe’k eta Ixrael’go semeek poŕokatu zituten; ta Yaube’ren moŕoi Moxe’k luŕalde ua Eŕuben’ daŕei, Gad’etaŕei ta Manase’ ren leñu erdiari eman zien yarauntsitzat.
Oŕa, beŕiz, Yordan’ez onaindi etzalderuntz iraulitako eŕegeak, Liban aranean dagon Baal-Gad’etik, Seir’eruntz yaikitzen dan Alak-mendiraño; ta auek Yosue’k Ixrael’go leñuei sendika yarauntsitzat banatu zizkien luŕaldeak.
Goyeŕin, Beteŕin, Araba’n, Asedot’en, Medeba’n ta Negeb’en amortaŕei, kanaandaŕei, pereztaŕei, eutetaŕei ta yebustaŕei len zegozkienak:
Yeriko’ko eŕege; ta Betel ondoko Air’go eŕege;
Yerusalem’go eŕege; Eboron’go eŕege;
Yarmut'eko eŕege; Lakis’ko eŕege;
Egolongo eŕege; Gazer’go eŕege;
Dabir’go eŕege; Gader’go eŕege;
Erma’ko eŕege; Ered’ eko eŕege;
Lebna’ko eŕege; Odolan’ go eŕege;
Makeda’ko eŕege; Betel’ go eŕege;
Tapna’ko eŕege; Oper’go eŕege;
Apek’eko eŕege; Lasaron’ go eŕege;
Madon’go eŕege; Asor’go eŕege;
Semeron’go eŕege; Aksap’eko eŕege;
Tanak’eko eŕege; Magedo’ko eŕege;
Kades’ko eŕege; Karmel’ go Yakan’en eŕege;
Napot-Dor’eko Dor’en eŕege; Galgal-Goim'go eŕege;
Tersa’ko eŕege; ogei ta amaika eŕege beraz.

13

Bazteŕalde gayago menderatu beaŕ

Yosue’ri, aguretu ta ur tez elduxegia zalarik, Yaube’k esan zion: «Aguretu ta urtez elduxegia zera, ta ba-dago oraindik menderatu beaŕ dan luŕalde zabal bat.
Oŕa menderatu beaŕ dan luŕaldea: Pilisti’aŕen bazteŕak oro ta Gesuri osoa,
Aigito´ren ekaldeko Sior ibaitik Akaron’go mugaraño ipaŕalderuntz Kanaan’i bait-dagozkio luŕalde onen bost zertanok: Gaza, Azot, Askalon, Get eta Akaron; Eu’taŕak egoaldean;
Kanaan’daŕen luŕ osoa, ta Sidon’daŕen Maara, Apek’ año ta Amor’taŕen mugaraño;
Gebal’daŕen luŕaldea ta Liban osoa ekalderuntz, Ermon baŕenean dagon Baal-Gad’etik Amat’eko ateraño.*
Liban’dik Misperot’eko uretaraño bizi diranak oro ta Sidon’daŕ guziak Nik iraitziko ditut Ixrael’en auŕeandik. Zuk, beŕiz, orain luŕ au Ixrael’en yarauntsitzat zotzean banatu ezazu.
Bederatzi leñuei ta Manase’ren leñu erdiari luŕ au yarauntsitzat banatu ezayezu, agindu dizudanez.
Beste erdiarekin Eŕuben’ daŕek eta Gad’etaŕek ba-zeuzkaten auŕenik Yordan’en ekaldean Yaube’ren moŕoi Moxe’k eman zizkien arloak;
Arnon ibai egian dagon Aroer’tik, eta aranaren erdiko iritik Dibon’añoko Medaba ordoki osoa;
eta Esebon’en bizi zan amortaŕen eŕege Seon’en iri guziak Amon’daŕen mugetaraño;
Galaad, Gesuri’taŕen ta Maka’etaŕen mugapea, Ermon mendi guzia, ta Basan osoa Saleka’raño;
Astarot’en ta Edarai’ren eŕegetzat Esebon’en bizi zan Og’en yaureŕi osoa, beraz. Og ori Eŕepa’ŕen azkeneko ondakiña zan Moxe’k angoak poŕokatu ta iraitzi zitunean.
Ixrael’go semeek, beŕiz, ez zituten Gesur’taŕak eta Makat’etaŕak iraitzi; ostera ere, Gesur’taŕak eta Makat’etaŕak ixraeldaŕen tartean bizi dira gaurdaño.
Lebi’ren leñuari, beŕiz, ez zion Moxe’k yarauntsirik eman; aren yarauntsia Ixrael’ en Yainko Yaube’ren opariak bait-dira, ari esan zionez.
Moxe’k, beraz, Eŕuben’ daŕen leñuari, yarauntsia eman zion, ayen sendiei zegokienez.
Au izan zan ayen mugapea: Arnon ibai-egian dagon Aroer’tik eta aranaren erdiko iritik Medaba ondoko ordoki osoa;
Esebon ta ordokian zegozkion iri guziak; Dibon, Bamot-Baal, Bet-Baal-Maon;
Yasa, Kedimot, Mepaat;
Kariatain, Sabama, Sara-Asar, ibaŕeko mendian:
Bet-Pogor, Pasga’ko mazelak, Bet-Yesimot;
ordokiko beste iri guziak, eta amortaŕen eŕege Seon’ en yaureŕi osoa. Seon ori Esebon’en bizi zan; ta Moxe’k ua eta luŕalde artako Madian. Ebi, Eŕekem, Sur, Ur ta Eŕebe’ren nagusiak, Seon’en zergapekoak, irauli zitun.
Balaam aztia ere. Beor’ en semea, beste asko bezela. Ixrael’go semeek ezpataz il zuten.
Oŕezkero, Eŕuben’daŕen beste muga Yordan izan zan. Mugape au, iri ta eŕixkak dira, Eŕuben’daŕen sendiei banatutako yarauntsia.
Gad’en leñuko semeek ere ba-zeukaten auŕenik sendika Moxe’k eman zien luŕaldea.
Oŕa ayen mugapea: Yeser, Galaad’eko iri guziak, Amon’daŕen luŕ erdi bat Eŕaba’ren auŕez dagon Aroer’año;
Esebon’dik Eŕabot-Mispe ta Betonin’año; ta Manain’dik Debir’en mugaraño;
ta Beteŕian, Bet-Aran, Bet-Nemra, Sokot, eta Sapon, Esebon eŕege Seon’en yaureŕiaren uzkiña; ta Yordan, dagokion luŕarekin, Keneret itxasoaren azken bururaño, Yordan aindiko soŕtaldean.
Au da Gad’etaŕen ta ayen sendien mugapea, iri ta eŕixkak.
Manase'ren leñu erdi batek ere ba-zeukan auŕenik Moxe’k aren semeei sendika emandako yarauntsia.
Oŕa ayen mugapea: Basan osoa, Basan’go eŕege Og’en yaureŕi osoa, ta Basan’go iri-eŕixkak oro; irurogei, erabat.
Galaad erdi bat, eta Astarot, eta Edarai, Basan’go eŕegearen iriak, Manase’ren seme Maki’taŕei auŕenik emanak zitzazkien sendika.
Auek dira Moab’eko ordokian, Yordan’ez aindi, Yeriko’ri auŕez soŕtaideruntz, Moxe’k banatutako yarauntsiak.
Lebi’ren leñuari, beŕiz, ez zion Moxe’k yarauntsirik eman; Ixrael’go Yainko Yaube bait-zaye yarauntsia, Ark esan zienez.

14

Yordan onuzkoko luŕ-banaketa

Au da Kanaan luŕean Ixrael’go semeek aŕtu zuten yarauntsia, Eleazar apaizak, Nun’en seme Yosue’k eta Ixrael’aŕen leñuetako sendiburuak egin zieten banaketan.
Yaube’k Moxe’ri agindu zionez, banaketa ori zotzean egin zieten.
Beste bi ta erdi leñuei Yordan’dik aruzkoan yarauntsia Moxe’k eman zien, ayen artean lebiraŕei yarauntsirik eman gabe.
Izan ere, Yose’taŕen leñua erdibitu zan, ta Lebi’taŕek ez zuten Kanaan luŕaldean iririk beren egoitzarako, beren abere ta artaldeentzako aldiriak baizik.
Yaube’k Moxe’ri egindako agindua beterik, beraz, Ixrael’go semeek luŕaldea banatu zuten.

Kaleb’i emandakoa

Yuda’ren semeek Yosue’ rengana yo zuten Galgal’ara; ta Yepone’ren seme Kaleb Kenez’taŕak esan zion: «Ba-dakizu Moxe’ri, Yainkoaren moŕoyari, nitzaz ta zutzaz Kadesbarne’n Yaube’k esan ziona. *
Beŕogei urtekoa nintzan ni, Yainkoaren moŕoi Moxe’k luŕaldea ikeŕtzera Kades-Barne’tik bidali niñunean; ta txostena eman nion nere biotzean zanez.
Nirekin igotako anayek eŕiaren biotza auldu zuten; ni, beŕiz, Yaube’ri yaŕai nintzayon zearo.
Ta egun artan Moxe’k zin au egin zidan: «Nere Yainko Yaube’ri zearo yaŕai zatzazkionez gero, oinpean izan duzun luŕaldea zuretzat eta zure aziarentzat izango da betiko yarauntsia».
Or, ba, Yaube’k itz au Moxe´ri egin ondoren, eŕia basoan ibiľi dan beŕogei ta bost urteotan, Ark esan zunez, bizirik euki nau; eta ona emen ni, gaur larogei ta bost urtekoa.
Oraindik, ordea, Moxe’k bidali niñunean bezain azkaŕ nago; gudarako ta edozertarako ere orduan bezain indaŕtsu. *
Emaidazu, beraz, orain mendi au egun artan Yaube’k esan zunez; zeroŕek egun artan entzun zenunez, an bait-daude Anak’etaŕak iri aundi ta azkaŕetan; ta Yaube nirekin ba’ lego, iraitziko ditut, Yaube’k esan dunez».
Yosue’k Kaleb, Yepone’ ren semea onetsi zun, ta Eboron eman zion yarauntsitzat.
Argatik Eboron gaurdaño Yepone’ren seme Kaleb Kenez’taŕari dagokio, Ixrael’en Yaube’ri zearo yaŕai zitzayolako.
Eboron, beŕiz, Anak’ etaŕen gizonik aundienaren izenez Kariat-Arba zeritzan len. Eta luŕaldean guda amaitu zan.

15

Yuda’ren mugapea

Yuda’ri ta aren sendiei zotzean banatutako mugapea egoaldean Edom’en mugakidea Tsin’año zan egoaideruntz.
Egoaldeko aren muga Itxaso Gaziaren egoaldeko mutuŕetik asita,
Akarabin aldaparen egoaldean baŕna Tsin’a ta Kadesbarne’ren egoalderuntz doa, ta andik Esron’a ta Adar’a elduta, Karkaa’runtz biuŕturik,
Asmon’a igo ta Aigito’koeŕekara daŕai, itxasoan amaitzeko. «Ori izango zaizue egoaldeko muga». *
Soŕtaldeko muga Itxaso Gazia Yordan’en aoraño dukezute.
Ipaŕaldeko muga Yordan ta Itxaso Gazia biltzen diran ao ontatik asita, Bet-Agala’ra doa; ta andik Bet-Araba’ra ta Eŕuben’en seme Boen’en aŕira.
Gero Akor aranetik Debir’ untz daŕai, ta Adomin aldaparen auŕez-auŕe eŕekaren aldean dagon Galgal’aren ipaŕalderuntz auŕeratzen da; ta EnSeme’ko uretatik En-Eŕogel’a datoŕ.
Andik muga Ben-Enon aranean baŕna orain Yerusalem dan Yebus’taŕen mendi mazeleraño egoalderuntz igotzen da; ta andik gora doa Eŕepain ordokiaren guenean ipaŕalderuntz ta Enon aranaren auŕez dagon mendi tontoŕera.
Mendi tontoŕ ontatik, mugak Neptoa'ko uretaraño daŕai, ta Eporon mendiko irietara elduta, Baala, edo berdin dana, Kariat-Yarin’untz auŕeratzen da.
Baala’tik muga, Seirmendiruntz biuŕturik, Yarinmendi baŕenean igaro da ipaŕ-alderuntz Keslon’año, andik Bet-Sames’a yeitxi ta Tamara’ ra eltzeko.
Andik Akaron’en ipaŕalderuntz etoŕirik, yeixten da Sekorona’ra, ta Baala-mendia igarota yaŕaitzen da Yebneel’a, itxasoan amaitzeko.
Itxaso au, Itxaso Aundia, da gero saŕtaldeko muga. Auek dira Yuda luŕaldearen ta ango sendien mugak inguru guzian.

Kaleb’en mugapekoa

Yaube’k agindu zionez, Yosue’k Yepone’ren seme Kaleb’i yarauntsitzat eman zion Yuda’ren semetartean Anak’en aita Arbe’ren iria, Eboron iria.
Kaleb’ek artatik Anak’en iru semeak, Sesai, Aiman ta Tolmai Anak’etaŕak iraitzi zitun.
Ta andik yoan zan beñola Kariat-Seper zeritzan Debir’ko iritaŕen auŕka.
Kaleb’ek esan zun: «Kariat-Seper yo ta aŕtu dukenari Aksa, nere alaba, emaztetzat emango diot».
Kenez’en seme ta Kaleb’en anaia zan Otoniel’ek iria aŕtu zun; ta Kaleb’ek Aksa, bere alaba, emaztetzat eman zion.
Aksa etoŕi zanean, Otoniel’ek zirikatu zun landa bat aitari eskatzeko. Aksa astotik yeitxi zan, ta Kaleb’ek esan zion: «Zer duzu?»
Aksa’k erantzun zion: «Idazu onespena; luŕ agoŕa eman didazu; idazu urtsua ere». Ta Kaleb’ek eman zion goyan ta baŕenean ura zeukan alderdi bat.
Au da, beraz, Yuda’ren yarauntsia ayen sendiei banatua.
Yuda’ren mugapeko iriak; Edon’en alderuntz Yuda’ren leñuari zegokion azken alderdian, Negeb’en, auek ziran: Kapseel, Eder, Yagur,
Kina-Dimona, Adaba,
Kades, Asor, Yetuan,
Zip, Telem, Balot,
Asor-adata, Kariot-Esron, edo beste izenez Asor,
Aman, Sama, Molada,
Asergada, Asemon, Bet-Pelet,
. Aser-Sual, Bersabea, Baziotia,
Baala, Yim, Esem,
Eltolad, Kesil, Arma,
Sikeleg, Medemena, Sensena,
Lebaot, Selim, Aen, ta Eŕamon. Guziak ogeita bederatzi iri, zegozkien aldeŕiekin.
Sepela’n: Estol, Sarea, Asena
Zanoe, Aen-Ganim, Tapua, Enaim,
Yerimot, Odolan, Soko, Azeka,
Saarain, Aditain, Gedera, ta Gederotain. Guziak amalau iri zegozkien aldeŕiekin;
Sanan, Adasa, Magdal-Gad,
Delean, Ham-Mispa, Yektel,
Lakis, Baskat, Egolon,
Kebon, Leeman, Kitilis,
Gederot, Bet-Dagon, Naama, ta Makeda. Guziak amasei iri, zegozkien aldeŕiekin.
Labana, Eter, Asan,
Yepta, Esna. Nesib,
Keila, Akzib, eta Maresa. Guziak: bederatzi iri;
Akaron zegozkion iri ta aldeŕiekin.
Akaron’dik itxasoraño, Azot aldeko iri guziak ayen aldeŕiekin.
Azot, bere menpeko iri ta aldeŕiekin; Gaza, zegozkion iri ta aldeŕiekin Aigito’ko eŕekaraño ta muga dan Itxaso Aundiraño.
Goyeŕian: Samir. Yeter, Sokot,
Dana, Kariat-Sena, beste izenez Dabir,
Anab, Istemo, Anim,
Gosen, Olon ta Gilo: amaika iri beren aldeŕiekin.
Arab, Duma, Esaan,
Yanum, Bet-Tapua, Apeka,
Atmata, Kariat-Arbe, beste izenez Aboron, ta Sidor: bederatzi iri beren aldeŕiekin;
Maon, Karmel, Zip, Yota,
Yezrael, Yukadam, Zanoe,
Akain, Gabaa, ta Tamna: amaŕ iri beren aldeŕiekin;
Alul, Besur, Gedor,
Maaret, Bet-Anot eta Eltekon: sei iri beren aldeŕiekin.
Kariat-Baal, beste izenez Kariat-Yearim, ta Eŕaaba: bi iri beren aldeŕiekin;
Basoan: Bet-Araba, Medin, Sakaka,
Nebsan, Ir-Amelak eta Engadi: sei iri beren aldeŕiekin.
Yuda’ren semeek ezin iraitzi zituten Yerusalem’go iritaŕak ziran yebustaŕak; eta yebustaŕak Yerusalem’en bizi izan dira gaurdaño Ixrael’go semeekin.

16

Yose’taŕen yauntsia

Yose’ren semeei zotzean emandako luŕaldea Yordan ta Yeriko’ren uretan asita, basoan baŕna Betel’a igotzen da.
Betel’dik muga Luza’ra doa, ta andik Arki’taŕen muga zeaŕ Atarot’a.
Gero etzalderuntz Yepeletiel’daŕen mugaruntz Beko Bet-Oron ta Gazer’año yeitxirik, itxasora eltzen da.
Au da Yose’ren seme Manase’k eta Eparain’ek aŕtutako yarauntsia.
Ta au da Eparain’daŕen sendientzako mugapea. Soŕtaldean ayen muga Atarot-Adar’ tik Goiko Bet-Oron’año da.
Etzaldean muga ipaŕalderuntz Makmet’año doa; ta soŕtalderuntz biuŕturik, Yanoe’ren soŕtaldera saŕtzen da.
Yanoe’tik yeixten da Atarot’a ta Maarata’ra, ta Yeriko ikutuz Yordan’a datoŕ.
Tapua’tik saŕtalderuntz doa Kana’ko eŕekara, itxasora saŕtzeko. Au zan Eparain’ daŕen sendiei emandako yarauntsia.
Manase’taŕen yarauntsian ere iri batzu beren aldeŕiekin Eparain’daŕentzat bereiziak izan ziran.
Eparain’daŕek ez zituten Gazer’en bizi ziran kanaandaŕak iraitzi; ta gaurdaño Eparain’daŕen artean bizi dira kanaandaŕak, zergapean ezik.

17

Manase’taŕen yarauntsia

Manase’taŕentzat ere zotza izan zan: Makir’ek, Galaad’en aita ta gudari azkaŕak, Manase’ren lenseme zanez Galaad eta Basan aŕtu zitun.
Manase’ren beste semeek beren sendiei zegokienez yarauntsia aŕtu zuten ta berebat ayen sendiei zegokienez, Manase’ren beste semeek: Abiezer’taŕek, Elek’etaŕek, Esriel’ daŕek, Seken’daŕek, Eper’taŕek eta Semida’ŕek. Auek bait-dira sendika Yose’ren seme Manase’ren aŕak.
Eper Galaad’en seme zan; Galaad, beŕiz, Makir’ena ta au Manase´rena. Or ba, Eper’ en seme Salpaad’ek semerik ez, alabak ordea, bai izan zitun; ta oŕa ayen izenak: Maala, Noa, Egala, Melka ta Tersa.
Auek, ba, Eleazar apaizari, Nun’en seme YosueTi ta negusiei auŕkezturik, esan zioten: Yaube’k Moxe’ri agindu zion guretaŕen artean yarauntsia guretzat yaŕtzeko». Ta Yaube’k agindu bezela, yarauntsia emana izan zitzayen, bere aitaren anaitartean.
Oŕela Manase’taŕek, Yordan’en aindi zeuzkan Galaad’ eko ta Basa’ko luŕen gañera, amaŕ arlo iritsi zituten;
Manase’ren alabaek Manase’taŕen artean yarauntsia aŕtu bait-zuten, ta Galaad luŕaldea beste Manase’taŕentzat gelditu zan.
Manase’taŕen muga Aser’ tik Siken’en auŕez-auŕe dagon Makmetak’a elduta, egoalderuntz doa Tapua’koen ituŕiraño.
Tapua’ko aldeŕia Manase’ ri dagokio; baña Tapua bera, Manase’ren muga ondoan dagola ere Eparain’daŕena da.
Andik muga Kana eŕekaren egoalderuntz yeixten da. An Manase’ren iritartean ba -dira Eparain’daŕei emandako iri batzu. Manase’ren muga eŕekaren ipaŕaldean dago, ta itxasoraño doa.
Egoaldeko aldeŕia, beraz, Eparain’daŕei dagokio; ta ipaŕaldekoa Manase’ri; muga, beŕiz, itxasoa. Ipaŕaldean, Aser’taŕak mugakide; soŕtaldean, Ixakar’ taŕak.
Ixakar’taŕen ta Aser’ taŕen bazteŕetan ere Manase’ taŕei iriek dagozkie: Yebalaan bere aldeŕiekin, Dor’ko biztanleak beren aideŕiekin, Endor’koak beren aldeŕiekin, Tenak’ekoak beren aldeŕiekin, Magedo’koak beren aldeŕiekin.
Manase’taŕek ezin iraitzi zituten irietan bizi ziranak, eta kanaandaŕak gelditu ziran beren luŕean bizitzen.
Ixrael’go semeak sendoagotu ziranean, kanaandaŕa zergapeko egin zuten, iraitzi, ordea, ez.
Yose’taŕek Yosue’ri itz egin ta esan zioten: «Zergatik ez didazu zotz-luŕ bat baizik eman, Yaube’k gaurdaño onetsi naula-ta, ain kopurutsu naizanez gero?»
Yosue’k yardetsi zien: «Eŕi kopurutsu ba’zera, igo mendira; ta an, Perez’taren eta Eŕepa’ŕen luŕaldean ebaki zuretzat, Eparain mendia txikia zaizun ezkero.
Yose’ren semeek esan zioten: «Mendia ez dugu aski; ta ordokian bizi diran kanaandaŕ guziek Bet-San ta aren menpeko irietan, ta Yezrael-aranean, diranek, burnizko gurdiak dituzte».
Yosue’k Eparain’daŕei ta Manase’taŕei, Yose’ren etxekoei yardetsi ta esan zien: «Eŕi kopurutsu ta indaŕ aundikoa zera zu; ez duzu arlo bat bakaŕik izango.
Zuretzat izango bait-dira mendiak; oyantsuak dira; ebaki itzazu; ta aruntzago saŕtu al izango zaitezke; kanaandaŕak iraitziko bait-dituzu ayen burnizko gurdiak eta berayen azkaŕtasuna gorabera.

18

Luŕ-banaketa beŕiro

Luŕaldeaz yabetu on doren, Ixrael’go seme guziak Itun-Kutxa an yaŕirik, Silo’n bildu ziran.
Ba-ziran, ordea, oraindik yarauntsirik aŕtu ez zuten zazpi leñu.
Ta Yosue’k Ixrael’go semeei esan zien: «Noiz arte uzten duzute zuen Yainko Yaube’k damaizuen luŕaldeaz yabetzeko saŕtzea?
Autu itzazute leñu bakoitzeko iru gizon, nik bidalita luŕaldea arakatzen yoan daitezan, eta leñu orien yarauntsirako montioa zedaŕitutakoan, niregana itzul daitezan.
Zazpi alderditan luŕalde ori uzitu beaŕa da; ta aren egoaldean Yuda, eta ipaŕaldean Yose’ren etxea, nor berc mugapean gelditurik,
bien arteko zazpi alderditan uzitu ta montioa maŕaztuta onara ekaŕkidazute, zotzak emen, zuen Yainko Yaube’ren auŕean, zuentzat atera ditzadan.
Lebitaŕentzat ez bait-da zuen artean alderdirik izango; ayen yarauntsia Yaube’ren apaizkuntza da-ta. Gad’etaŕek, beŕiz, Eŕuben’daŕek eta Manase’ren leñu erdi batek zegokien yarauntsia aŕtu dute Yordan’ez aindi ekaldean, Yaube’ ren moŕoi Moxe’k emanda».
Gizon ayek, beraz, yaiki ta yoan ziran; ta luŕa zedaŕitzera ziyoazanean, Yosue’k agindu au egin zien: «Zoazte; luŕaldea arakatu ta zedaŕitu ezazute, ta itzul zaitezte niregana, emen, Silo’n, Yaube’ren auŕean, zuentzat zotzak atera ditzadan».
Gizon ayck yoanda, beraz, luŕaldea arakatu ta idazti batean zazpi alderdiak bakoitzaren iriekin zedaŕitu ondoren, Silo’ko kapaŕdira itzuli ziran Yosue’rengana.
Yosue’k zotzak Silo’n Yaube’ren auŕean ayentzat atera zitun, ta alderdiak Ixrael’ en semeei banatu zizkien.

Benyamindaŕen alderdia

Zotza Benyamin’daŕen leñuarentzat eta aren sendiarentzat atera zan; ta zemayen alderdia Yuda’ren ta Yose’ ren semeen bitartean zegon.
Ipaŕaldean aren muga Yordan’dik asita ipaŕalderuntz Yeriko’ren aldean doa, ta Goyeŕira saŕtalderuntz igorik, Bet-Aben’go basora saŕtzen da.
Andik daŕai egoalderuntz Luza’ren ondoko Betel-Luza’ raño; ta Beko-Betoron’en egoaldean dagon mendiaren zeaŕ Atarot-Adar’a yeisten da.
Saŕtaldean muga egoalderuntz biuŕtzen da Betoron’ en auŕez egoaldean dagon mendiraño, ta Kariat-Baal ere deritzan Kariat-Yarin’a, yudaŕen irira, saŕtzen da.
Egoaldean muga Kariat-Yarim’en azkenetik saŕtalderuntz doa Neptoa’ko ituŕira;
Andik yeixten da Eŕapa’ ren ordokiaren ipaŕaldean Ben-Enon aranaren auŕez dagon mendi guenera; ta Ben-Enon aranean baŕna daŕai Yebus’ taŕen egoalderuntz Eŕogel ituŕiraño;
gero ipaŕalderuntz En-Semes’año auŕeratzen da, ta andik Adomin mendien auŕez dagon Gelilot’a irtenik Eŕuben’en seme Boen’en arkaitzeraño yeixten da.
Ta mendiaren ipaŕaldean baŕna Araba’ren auŕez igarota, Araba’ra yeixten da.
Andik mugak Bet-Agala’ ren ondoan ipaŕalderuntz daŕai, Itxaso Gaziaren ipaŕaldeko mutuŕean, Yordan’en aoan, amaitzeko. Au da egoaldeko muga.
Soŕkaldeko muga, beŕiz, Yordan da. Au da Benyamin’ daŕen yarauntsia bere inguruko mugaekin, aren sendiei zegokienez.

Benyamindaŕen iriak

Oŕa orain Benyamin’en leñuko sendien iriak: Yeriko, Bet-Agala, Emek-Kasis,
Bet-Araba, Samarain, Bet-El,
Abin, Apara, Opera,
Kepar-Emona, Opni, Gabee; amabi iri erabat, beren eŕixkaekin.
Gabaon, Eŕama, Berot,
Mespe, Kapara, Amosa,
Eŕeken, Yarepel, Tarela,
Sela, Elep, Yebus edo beste izenez Yerusalem, Gabat eta Kariat: amalau iri beren eŕixkaekin. Au da Benyamin’ daŕen yarauntsia ayen sendietan banatua.

19

Simeon’en alderdia (As. 49, 5; 1 Eg. 4, 28-33)

Bigaŕen zotza Simeon’ daŕen leñuarentzat eta aren sendientzat atera zan: ta ayen yarauntsia Yuda’renaren erdian zegon.
Yarauntsi artakoak ziran: Ber-Sabee, Sabee, Molada,
Aser-Suab, Bala, Asen,
Eltolad, Betul, Arma,
Sikeleg, Bet-Markabot, Aser-Susa,
Bet-Labaot, eta Saroen: amairu iri beren eŕixkaekin.
Ain, Eŕemon, Eter eta Asa: lau iri beren eŕixkaekin.
Ta iri auen inguruko eŕixka guziak, egoaldeko Eŕamat ere deritzan Balaat-Beer’año. Au zan Simeon’daŕen leñuari bere sendientzat emandako yarauntsia.
Simeon’daŕen yarauntsi au Yuda’rei zegokienetik aŕtua izan zan; Yuda’ren semeen alderdia aundiegia zan ayentzat; eta ayen yarauntsiaren erdian Simeon’daŕek aŕtu zuten beren yarauntsia.

Zabulon’en yarauntsia (As. 49, 13; It. 33, 18; Eb. 1, 30)

Irugaŕen zotza Zabulon’ daŕentzat eta ayen sendiarentzat atera zan; ta ayen yarauntsiaren muga Sarid’año doa.
Etzaldean muga ori Marala’runtz igo ta Debaset ikuturik, Yekonan’en auŕez dagon ibairaño eltzen da.
Sarid’etik biuŕtzen da ekalderuntz, eguzki beŕiruntz, Keselet-Tabor’en mugara, ta Dabaret’a saŕturik Yapie’ra igotzen da.
Andik ekalderuntz, eguzki beŕiruntz Get-Eper’a ta Takasin’a igarota, Eŕamon’a irteten da Noa’ren mugan.
Ipaŕaldean muga Anaton’untz biuŕturik, Yeptael aranera irteten da.
Mugape ontan daude Katet, Maalot, Semeron, Yedala ta Bet-Leem: amabi iri beren eŕixkaekin.
Au da Zabulon’daŕei beren sendientzat emandako yarauntsia; ta auek ayen iri ta eŕixkak.

Ixakar’en yarauntsia (As. 49, 14-15; It. 33, 18)

Laugaŕen zotza Ixakar’ entzat, eta aren seme ta sendientzat izan zan.
Ayen mugapean zeuden:
Yezrael, Kasalo, Sunen,
Eŕabot, Kesion, Abes,
Eŕamet, En-Ganin, En-Ada ta Bet-Peses.
Muga Tabor, Seesima ta Bet-Sames ikuťurik, Yordan’a soŕtzen da. Beraz, amasei iri beren eŕixkaekin.
Au zan Ixakar’taŕen leñuari bere sendiarentzat emandako yarauntsia; ta auek aren iri ta eŕixkak.

Aser’en yarauntsia (As. 49, 20; It. 33, 24; Eb. 1, 31-32)

Boskaŕen zotza Aser’ taŕen leñuarentzat eta aren sendientzat izan zan.
Aren mugapean zeuden: Alkat, Hali, Beten, Aksap,
Elmelek, Amaad, eta Mesal. Muga etzalderuntz Karmel ta Sior-Labanat’año doa;
ta ekalderuntz Bet-Dagon’a biuŕturik eta Zabulon’ dik eta Yeptael aranaren ipaŕaldetik Bet-Emek eta Nehiel’a eldurik, irteten da Kabul’a;
ta Abaran, Eŕoob, Amon, ta Kana’ra igarota Sidon aundiraño doa.
Andik muga Eŕama’runtz biuŕtzen da Tir iri sendoraño; ta Osa’runtz makuŕturik, itxasora eltzen da Akziba aldean.
Ama, Apek eta Eŕoob’ ekin; ogei ta bi iri ziran beren eŕixkaekin.
Au zan Aser’taŕen leñuari bere sendientzat emandako yarauntsia; ta auek aren iri ta eŕixkak.

Neptali’ren yarauntsia (As. 49, 21; It. 33, 23; Eb. 1, 33)

Seigaŕen zotza Neptali’ taŕentzat eta ayen sendientzat soŕtu zan;
Ayen muga Elep’etik eta Elon’dik asita, Saananin, Adami-Nekeb, eta Yebnael’en baŕna Lekun’año doa, Yordan’a irteteko;
ta etzalderuntz biuŕturik, Azanot-Tabor’a daŕai, ta andik Ukuka’ra, Zabulon’en egoaldean, Aser’en etzaldean, ta Yuda'ren ekaldean Yordan ondoan ikutuz.
Aren iri azkaŕak auek dira: Asedin, Ser, Emat, Eŕekat, Keneret;
Adama, Eŕama, Atsor,
Kedes, Edarai, En-Asor,
Yeron, Magdal-el, Aram, Bet-Anat, eta Bet-Sames: emeretzi iri beren eŕixkaekin.
Au zan Neptali’taŕen leñuari bere sendientzat yarauntsia; ta auek aren iriak beren eŕixkaekin.

Dan’en yarauntsia (As. 49, 16-17; It. 33, 22)

Zazpigaŕen zotza Dan’ daŕen leñuarentzat eta aren sendientzat izan zan.
Ayen yarauntsiaren mugapean iriok zeuden: Saraa, Estaol, Ir-Semer,
Selebin, Ayalon, Yetela,
Elon, Temna, Akoron,
Elteke, Gebeton, Baalat,
Yud, Bene-Barat, Get-Eŕemon.
Meyarkon eta Arekon, Yope’ren auŕez datzan alderdiarekin.
Baña Dan’daŕen mugapea aruntzago edatu zan; izan ere Dan’daŕek Lesen’en auŕka igorik eraso, aŕtu ta ezpataz saŕaskitu zuten ua: ta aren yabe egiñak, artan bizi izan ziran, ta Dan izena, beren aitaren izena ezaŕi zioten.
Au zan Dan’daŕen leñuari bere sendientzat emandako yarauntsia; ta auek aren iriak beren eŕixkaekin.

Yosue’ren yarauntsia

Nork bere alderdia euki zezan, luŕaldea uzitu ondoren, Ixrael’go semeek Nun’en seme Yosue’ri yarauntsia beren artean eman zioten.
Yaube’ren aginduz, Yosue’k eskatutako iria, Tamnat-Sare, Eparain mendietan dagona, eman zioten. Ta berak iri ua beŕeraiki zun, eta an bizi izan zan.
Auek dira Eleazar apaizak eta Nun’en seme Yosue’k Ixrael’daŕen etxeko yaun nagusiekin Silo’n, Yaube’ren auŕean, Itun-Etxolako atauŕean zotz eginda banatutako yarauntsiak. Oŕela amaitu zan luŕ-banaketa.

20

Iges-iriak (Ir. 21, 13; Ze. 35, 9-34; It. 19, 1-13)

Yaube’k Yosue’ri itz egin ta esan zion: «Ixrael’ go semeei itz egin ta esayezu:
Moxe’ren aoz agindu nizkizuen iriak bereiz itzazute, *
ayetara iges egin dezan artarako asmorik eta ezaguerarik gabe iñor il luken gizeraiľeak, eta odol-apentzaleari buruz gorku dakizkizuen.
Iri ayetako edozeintara igesi letoŕkenak, iriko atean auŕkezturik, bere arazoa iriko zaaŕei azaldu bezaye; eta, ayek irian aŕtuko dute, ta ayekin egoteko tokia emango diote.
Odol-apentzaľeak esesten ba’du, ez diote eskuan gizeraiľea utziko, ezaguerarik gabe ta len goŕotorik izateke uŕkoa il du-ta.
Eraiľea bego iri artan auzitara auŕkeztu arte, garai artako apaiz nagusiaren eriotzaraño. Aŕezkero itzuli ta saŕtu daiteke bere irira ta an zeukan etxera».
Ortarako, Kades gertu zuten Galilai’n, Neptali’ren mendian: Siken, Eparain’en mendian; eta Kariat-Arbe, edo beste izenez Eboron, Yuda’ren mendian.
Yordan’ez aindi, Yeriko’ re.n auŕez. soŕtalderuntz, Bosor bereizi zuten Eŕuben’daŕen ordokiko basoan: Eŕamot Gad’ etaŕen leñuko Galaad’en; ta Gaulon, Manase’taŕen leñuko Basan’en.
Auek ziran Ixrael’en seme guzientzat eta ayen arteko aŕotzentzat bereizitako iriak, ezaguerarik gabe iñor il lukenak ayetara iges egin zezan, ta batzaŕari auŕkeztu arte odol-apentzaľearen eskuetan il ez zedin.

21

Lebitaŕen iriak (Ze. 35, 1-8; 1 Eg. 6, 39-66).

Labitaŕen sendiburuek, Eleazar apaizari, Nun’en seme Yosue’ri, ta Ixrael’daŕen leñuetako sendiburuei auŕkezturik,
Kanaan luŕaldeko Silo’n, itz egin ta esan zioten: Yaube’k Moxe’ren bitartez agindu zun, iriak guri emateko, egoitzarako; eta aldiriak gure abereentzako».
Yaube’ren aginduz. Ixrael’ go semeek uŕengo iri ta aideŕiak Lebi’taŕei eman zizkien.
Lenbiziko zotza Kaat’ etaŕentzat eta ayen sendientzat atera zan; ta lebitaŕetan Aaron apaizaren semeak zotzean Yuda’ren, Simeon’en ta Benyamin’en leñuetatik amairu iri aŕtu zituten.
Beste Kaat’etaŕek amaŕ iri zotzean aŕtu zituten Eparain’ en, Dan’en eta Manase’ren leñu erdiko sendietatik.
Zotzean ere Gerson’daŕek amairu iri aŕtu zituten Ixakar’ en, Aser’en ta Manase’ren leñu erdiko sendietatik Basan’en.
Merari’taŕek beren sendientzat amabi iri aŕtu zituten Eŕuben’en, Gad’en ta Zabulon’en leñuetatik.
Ixrael’en semeek, beraz, Yaube’k Moxe’ren aoz agindu bezela, iriok zegozkien aldiriekin lebitaŕei zotzean eman zizkieten.
Oŕa beren izenekin Yuda’ ren eta Simeon’en leñuetan ayei emandako iriak:
Lenbiziko zotza Aaron’ en semeentzat, Kaat’en belauneko lebitaŕentzat, izan zan.
Yuda’renmendian, Kariat-Arbe, Anak’en aitaren iria, Eboron ere zeritzana, bere aldiriekin.
Aren landa ta eŕixkak Yepone’ren seme Kaleb’i yarauntsitzat emanak bait-ziran.
Beraz, Aaron’en semeei Eboron bere aldiriekin gizeraiľên iges-iritzat eman zieten; ta gañera Lebna, bere aldiriekin,
Yeter bere aldiriekin, Estemo bere aldiriekin,
Olon bere aldiriekin, Debir bere aldiriekin,
Ain bere aldiriekin, Yeta bere aldiriekin, eta Bet-Sames bere aldiriekin: bi leñu ayetan, bederatzi iri.
Ta Benyamin’en leñuan: Gabaon bere aldiriekin, Gabaa bere aldiriekin,
Anatot bere aldiriekin, ta Almon bere aldiriekin; lau iri.
Aaron’en seme apaizen iri guziak, amairu iri beren aldiriekin.
Kaat’en beste sendietako lebitaŕei zotzean emandako iriak Eparain’en leñuan zeuden.
Siken iges-iri gizeraiľeentzat bere aldiriekin Eparain’en mendian, Gazer bere aldiriekin,
Kibsain bere aldiriekin, ta Bet-Oron bere aldiriekin: lau iri.
Dan’en leñuan; Eltek bere aldiriekin, Gabaton bere aldiriekin,
Ayalon bere aldiriekin, ta Get-Eŕemon bere aldiriekin: lau iri.
Manase’ren leñu erdian: Tanak bere aldiriekin, ta Yebalaa bere aldiriekin; bi iri.
Amaŕ iri, beren aldiriekin, beraz, beste Kaat’etaŕ auen sendientzat.
Gerson’en seme lebitaŕei Manase’ren beste leñu erdi, beste senditartean, iri bi: Gaulon iges-iria Basan’en ta Bosrai beren aldiriekin.
Ixakar’en leñuan: Kesion bere aldiriekin, Daberet bere aldiriekin,
Yaramot bere aldiriekin, ta En-Ganin bere aldiriekin: lau iri.
Aser’en leñuan: Masal bere aldiriekin, Abdon bere aldiriekin,
Elkat bere aldiriekin, ta Erkob bere aldiriekin: lau iri.
Neptali’ren leñuan: Galilai’ko Kedes iges-iria bere aldiriekin, ta gañera Amot-Dor bere aldiriekin, ta Kartan bere aldiriekin: iru iri.
Gerson’daŕen sendientzako, beraz, amairu iri beren aldiriekin erabat.
Beste lebitaŕei, arean, Merari’taŕen sendiei, Zabulon’ en leñuan: Yeknan bere aldiriekin, Karta bere aldiriekin.
Damna bere aldiriekin, ta Nalol bere aldiriekin: lau iri.
Eŕuben’en leñuan: Bosor bere aldiriekin, Yasa bere aldiriekin,
Kedemot bere aldiriekin, ta Mepaat bere aldiriekin: lau iri.
Gad’en leñuan: Galaad’ eko Eŕamot gizeraiľentzat iges-iria bere aldiriekin, ta gañera Manain bere aldiriekin,
Esebon bere aldiriekin eta Yaser bere aldiriekin: lau iri.
Azken lebitaŕ auei, Merari’taŕen sendietakoei zotzean emandako iri guziak, beraz, amabi.
Ta Ixraeldaŕen luŕetan lebitaŕen iri guziak, beŕogei ta zortzi iri bere aldiriekin.
Iri ayetako bakoitza inguruko aldiriekin; oŕela guziok.
Yaube’k Ixrael’i eman zion, beraz, luŕalde guzi ua aren arbasoei emango ziola zin egin zienez; ta ixraeldaŕek artzaz yabetu ta artan bizi izan ziran.
Atsedena ere inguru guzian Yaube’k eman zien, ayen arbasoei egindako ziñaren arauz; ta ayen etsai guzietan ez zan gogoŕ legiekenik bat ere izan: guziak Yaube’k eskuetara ekaŕi bait-zizkien.
Ixrael’en etxeari Yaube’k egindako itzik ere ez zan usteldu; guziak bete ziran.

22

Yordan’ez aindiko leñuak beren alderdietara

Orduan Yosue’k Eŕu ben’en eta Gad’en leñuak, eta Manase´ren leñu erdia deiturik,
esan zien: «Egin duzute Yaube’ren moŕoi Moxe’k agindu zizuen guzia, ta esaneko izan zaituzt agindu dizuedan edozertarako.
Ta zuen Yainko Yaube’ ren aginduak zintzo beterik, ez dituzute gaurdaño aspaldi ontan zuen anayak utzi.
Orain, ba, zuen Yainko Yaube’k zuen anayei atsedena bere agintzaren arauz eman dienez gero, itzul ta yoan zaitezte zuen kapaŕetara, Yordan’ez aindi Yaube’ren moŕoi Moxe’k emanda dagokizuen luŕera.
Ernai ibiľi, ordea, Yaube’ ren moŕoi Moxe’k zuei aldaŕikatutako agindu ta legea zintzo yagoteko, zuen Yainko Yaube maite izaten, Aren bide guzietan ibiltzen, Aren aginduak betetzen, Ari atxikitzen, ta biotz-biotzez ta gogo-gogoz Ua yauresten.
Yosue’k onetsi ta yaregin zitun, ta beren kapaŕetara itzuli ziran.
Moxe’k ari emanda, Manase’ren leñu erdi batek yarauntsia ba-zeukan Basan’en. Beste erdiari zegokiona Yordan’en onuzko aldean Yosue’k eman zion ayen anaitartean. Ta beren kapaŕetara ayek igoŕtzeko onetsi zitunean,
itz egin ta esan zien: «Ontasunez okituta zuen kapaŕetara itzultzeko zerate, abere, ziľar, uŕe, tupiki, burni ta soñekoak eŕuz daramazkizutela. Etsayen erazkiñok zuen senidetartean banatu itzazute.»
Eŕuben’daŕ, Gad’etaŕ ta Manase’ren leñu erdikoak Kanaan’go Silo’n aldendu ziran Ixrael’go semeengandik Galaad’a yoateko, ua bait-zan, Moxe’ren itzez Yaube’k agindu bezela, berek yarauntsitako luŕaldea.
Ta Kanaan’go luŕean Yordan’en zertanetara eldu ziranean, Eŕuben’daŕ, Gad’etaŕ ta Manase’ren leñu erdikoek Yordan’en ondoan opamai bat, opamai aundi ta ikustekoa gero, eraiki zuten.
Eŕuben’daŕ, Gad’etaŕ ta Manase’ren leñu erdikoak egin zutena Ixrael’go semeek aditu ala,
Ixraeldaŕen eŕi osoa Silo’n bildu zan, ayen auŕka igo ta guda egiteko,
ta Eŕuben’daŕ, Gad’etaŕ ta Manase’ren leñu erdikoei Pinees, Eleazar apaizaren semea, Galaad’a biali zieten,
ta arekin amaŕ nagusi, leñu bakoitzetik bat; guziak belaun-etxeko yaun Ixraeldaŕen artean.
Ta auek Galaad’a Eŕuben ta Gad’en semeetara, ta Manase’ren leñu erdikoetara yoanda esan zieten:
«Ara zer dion Yaube’ren batzaŕ osoak: Zer da Yaube’ rengandik sayestuz ta Aren auŕka opamai bat eraikiz, Ixrael’ go Yainko Yaube’ren auŕka burutu duzuten zitalkeri ori?
Naiko ez al da zuentzat Yaube’ren eŕiari ain kaltegaŕi izan zayon, ta gaurdaño garbitzeke gañean daramagun Pogor’ko ogena; *
eta, beŕiro gaur Yaube’ rengandik sayesten al zerate? Gaur zuek Yaube’ren auŕka yaikitzen zerate; biar Yaube Ixrael eŕi osoari aseŕetuko zayo.
Yarauntsi duzuten luŕa, luŕ loi ba’deritzazute; zoazte Yaube´ren yarauntsia dan ta YaubeTen Etxola dun luŕera, ta aŕtu yarauntsia gure artean. Ez yaiki, ordea, Yaube’ren auŕka; ez yaiki gure auŕka; gure Yainko Yaube’ren opamaiari aitzika opamairik eraikiz.
Herem aldian ogenduna Zare’ren semea zan; ta Yaube’ ren aseŕea Ixrael osoak yasan beaŕ izan zun; bere doľoŕkeriarengatik ez bait-zan gizon ua, saŕaskitutako bakaŕa.» *
Eŕuben ta Gad’en semeek eta Manase’ren leñu erdikoek Ixrael eŕiko nagusiei yardetsi ta esan zieten:
«Yainko altsuak, Yainko Yaube altsuak ba-daki, ta yakin beza Ixrael’ek erel Ez da Yaube’rekiko biuŕikeririk, ez lege-austerik ortan izan. Izan ba’da, ez gaitzazu gaurdanik yagon!
Eraiki dugun opamaia ez dugu Yaube’rengandik sayesteko, ezta eŕopak, minhak eta bake-opariak artan eskeintzeko eraiki. Ua bekigu ebazle!!
Artegatzen giñun, ordea, goganbeaŕ onek: «Biar edo gure semeei zuenek desayekete: «Zelako elkaŕpiderik duzute Ixrael’en Yainko Yaube’rekin?»
Eŕuben ta Gad’en semeok! Yaube’k gure ta zuen artean Yordan yaŕi du mugatzat. Ez duzute erkidetzarik Yaube’rekin. Ta oŕela zuen semeek Yaube’ren belduŕetik gureak oilduko lituteke.
Esan dugu, beraz: Ots!! Opamai bat eraiki dezagun; ez, ordea, eŕopa ta beste oparietarako;
gure moŕoitza Yaube’ri gure eŕopaz, abelodolez ta bake-opariz agertzen diogula aitoŕtu dezan baño; ta gure semeei zuenek biar-edo esan ez dezayeten: «Zuek ez duzute erkidetzarik Yaube’rekin.»
Esan dugu, beraz, «Biar-edo, guri edo gure ondorengoei oŕela ba’lerauskigute, guk generantzuyeke: «Begira Yaube’ ren opamai onen tankera. Gure arbasoek eraiki zuten, ez opariak artan eŕe edo iltzeko, gure ta zuen artean aitoŕtzat egoteko baño.»
Utikan! guregandik Yaube’ri yarkitzea, edo Yaube’ren ondotik sayestea, eŕopak, minhak eta odol-opariak eskeintzeko, Yaube’k bere Etxolaren auŕean dun opamaya izan ezik, opamai bat eraikitzea.»
Eŕuben’en, Gad’en eta Manase’ren semeen itzok entzunda, Eleazar apaizaren seme Pinee’k, eta arekin ziran eŕiaren nagusi ta Ixrael’daŕen talde-buruek onaŕtu zituten;
eta Eleazar apaizaren seme Pinee’k Eŕuben’en, Gad’en ta Manase’ren semeei esan zien: «Gaur ikusi dugu Yaube gurekin dagola: ez bait-zerate Yaube’ren auŕka okeŕtu: eta oŕela Yaube’ren eskutik Ixrael’go semeak yarein dituzute.»
Orduan Eleazar apaizaren seme Pinee ta nagusiak, Eŕuben, Gad eta Manase’ren semeei aguŕ eginda, Galaad’ etik Kanaan’a itzuli ziran Ixrael’go semeetara; eta ayei, egiña azaldu zieten.
Ta Ixrael’daŕek guzia onaŕtu ta Yainkoa onetsi zuten; Eŕuben’daŕen ta Gad’etaŕen luŕa txarotzeko igotzeaz itzik esan gabe.
Eŕuben’daŕ ta Gad’etaŕek, beŕiz, opamai ari Ed izena ezaŕi zioten, esanez: Aitoŕ bait-da gure artean Yaube dugula Yainko.

23

Yosue’ren itzaldia (Eb. 2, 6 eta uŕ).

Inguruko etsai guziei buruz atsaldia Yaube’k ixraeldaŕei eman zienetik egun askoren buruan, Yosue’k, agure zaar-zaaŕa zalarik,
Ixrael osoa, zaaŕ, nagusi, ebazle ta arduradunak deitu ta esan zien: «Agure zaar-zaaŕa nauzute.
Ikusi duzute eŕi guzi oriei zuen begietan Yaube’k egin dien guzia; zuen Yainko Yaube zuen alde gudukatzen ari izan da-ta.
Begira!, Yordan’dik etzaldeko Itxaso Aundiraño poŕokatu ditudan ta zuen leñuei zotzean banatu dizkiedan eŕi guzien ondakin oriek,
zuen Yainko Yaube’k yaurti ta iraitziko ditu zuen auŕetik, eta zuek luŕaldeaz yabetuko zerate, zuen Yainko Yaube’k esan dizuenez.
Zaiñak egin, beraz, Moxe’ ren lege-idaztian esandako guzia yagon ta egiteko, eskui-ezkeŕtara sayesteke.
Ta ez zaitezte naasi zuen artean gelditutako eŕiekin; ez aŕtu aoan ayen yainkoen izenik zin egiteko, ta ez ayei menderatu, ayek ez yauretsi.
Atxiki zakizkiote, ordea, zuen Yainko Yaube’ri, gaurdaño bezela.
Ta Yaube’k iraitziko ditu zuen auŕetik eŕi aundi ta azkaŕak, eta gaurdanik iñork ezin buru damaizueke.
Zuetako batek miľa gizon ezetsiko ditu; zuen Yainko Yaube zuen alde buŕukatzen bait-da. Ark esan zizuenez.
Bego, ordea, zuen ardurarik beñena zuen Yainko Yaube maite izatekoa.
Bestela sayestuko ba’ ziñate, ta zuen artean gelditutako eŕi oriei itsatsi ta ezkontzaz loturik, ayek zuekin ta zuek ayekin nastuko ba’ zlñate, *
yakizute gaurdanik: Yaube’k ez ditu gerokoan eŕi oriek zuen artetik yaurtiko; ostera ere, xedeba, zoztoŕ, bizkaŕeko zigoŕ ta begietako arantzak izango zazkizue, zuen Yainko Yaube’k eman dizuen luŕalde edeŕ ontatik itzaliak zaitezketeño.
Oŕa, luŕeko guzien bidean saŕtzeko naiz. Biotz-biotzez eta gogo-gogoz ezaguzute usteldu ez dala zuen Yainko Yaube’k zuei eskeñitako onik bat ere; dana gertatu zaizue, ta izpirik ez da peitu.
Beraz, zuen Yainko Yaube’k zuei egindako agintza on guziak bete diran bezelaxe, Ark zuei egindako zema guziak ere zuen lepotik burutuko ditu, zuen Yainko Yaube’k eman dizuen luŕ edeŕ ontatik zuek erauzi arte,
yainko aŕotzei aguŕ ta makuŕ egitera yoanik, zuen Yainko Yaube’k ezaŕi dizuen ituna austen ba’duzute. Ta Yaube’ren aseŕea zuen auŕka irazekiko da; eta, Ark eman dizuen luŕ edeŕetik laisteŕ itzaliko zerate.»

24

Yosue’ren beste itzaldia

Yosue’k ixraeldaŕen leñu guziak Siken’en bildu, ta Ixrael’go zaaŕ, nagusi, ebazle ta arduradunak oro deitu zitun. Ayek Yaube’ren auŕean auŕkeztu ziranean,
Yosue’k eŕi osoari esan zion: «Oŕa zer dion Ixrael’en Yainko Yaube’k: «Tare, zuen arbasoa, Abraham ta Naor’en aita, ibaiz aindiko alde ortan bizi zan beñola yainko aŕotzak yauresten. *
Ta Nik zuen aita Abraham ibaiz ainditik aŕtu ta ekaŕi nun Kanaan’go luŕaldera; kopuratu nun aren ondorengoa ta Ixaak eman nion.
Ixaak’i berebat Yakob eta Esau eman nizklon; Esau egin nun Seir-mendiaren yabe; ta Yakob bere semeekin Aigito’ra yeitxi zan.
Gero bidali nitun Moxe ta Aaron, ta Aigito’n burutu nun ausiabaŕtzaz andik atera ziñuztan.
Zuen arbasoak Aigito’tik atera nitun, ta itxasora eldu ziñaten; ta aigitoaŕak gurdiz ta zaldiz zuen arbasoak ezetsi zituten Itxaso Goŕi’raño.
Zuen arbasoak orduan Yaube’rengana oyuka yo zuten, ta Yaube’k iľunbea yaŕi zun zuen ta aigitoaŕen artean, ta itxasoak, ayen gañera erauntsirik, irentsi zitun, Aigito’n egin nuna zeron begiok zekustelarik. Gero baso iľean bizi izan ziñaten luzaro.
Andik Amor’taŕen luŕera ekaŕi ziñuztan, Yordan’ez aindi, ta guda egin zizueten. Baña, yaŕi nizkizuen eskuetan, ta yabetu ziñaten ayen luŕaz, ta zuen auŕean poŕokatu nitun.
Moab’eko eŕege Balak’ ek, Sepor’en semeak yaikirik, Ixrael’i eraso ta Balaam’eri dei egin zion biraokatu ziñietzan.
Bañan ez nion aditu nai izan, ta bein ta beŕiz onetsi ziñuezan, aren eskutik yarei ziñuztalarik.
Yordan igarota Yariko’ra etoŕi ziñaten, ta yerikotaŕek guda egin zizueten, ta bai amortaŕ, pereztaŕ, kanaandaŕ, etetaŕ, gergestaŕ, eutaŕ ta yebustaŕek ere; ta Nik eskuetan yaŕi nizkizuen.
Nik zuen auŕean bidalitako listoŕek, amortaŕen eŕege bi, zuen auŕean oildu zituten, ez zuen ezpataek, ez zuen geziek. .
Eman dizkizuet zuek landu eztako aloŕak eta zuek eraiki eztako iriak, eta ayetan bizi zerate, zuek landatu eztako maasti ta oliondoetatik yaten.
Yaube’ren belduŕ izan zaitezte, beraz: zintzo ta egitan yauretsazute: ta zuen arbasoek Yordan’ez aindi ta Aigito’n yauretsitako yainkoak iraitzirik, Yaube yauretsazute.
Ta Yaube’rekiko moŕoitza aspergaŕi ba’zaizue, autu itzazute gaurdanik yauretsi nai zenituketen yainkoak; naiz zuen arbasoek Yordan’ez aindi yauretsitako yainkotzakoak, naiz, amortaŕen luŕean zaudeten ezkero, amortaŕen yainkoak: nik, beŕiz, ta nere etxekoek Yaube yauretsiko dugu.»
Eŕiak erantzun ta esan zun: «Utikan! guregandik Yaube uztea, beste yainkotzakoengana yotzeko.
Gure Yainko Yaube bait-da Aigito’tik, yopu-etxetik, gu ta gure arbasoak atera giñuzana gure begietan alatz izugaŕiak egiñez, ta ibiľi geran bide guzietan, ta igaro ditugun eŕi guzietan gu yagonez.
Yaube gure auŕetik eŕi guziak eta gauden luŕean bizi zan amortaŕa iraitzi dituna. Aren moŕoyak izango gera, beraz; Ua bait-da gure Yainkoa.»
Ta Yosue’k eŕiari esan zion: «Zuek ezin zaitezkete Yaube’ren moŕoi izan; Yainko deun, altsu ta tukutsu dalako. Ez ditu zuen gaiztakeri ta ogenak yasango. *
Yaube utzita, yainko aŕotzengana yotzen ba’duzute, Ark gogoa aldaturik zuei on egin ondoren, gaitz egingo dizue ta suntsituko zaituz.»
Eŕiak erantzun zion Yosue’ri: «Iñola ere ez! Yaube bakaŕik yauretsiko dugu.»
Ta Yosue’k eŕiari: «Bego zuen auŕka, Aren moŕoyek izateko Yaube autu duzutela zerok egindako aitoŕa.» —«Bego, bai!!» —erantzun zioten.
Yosue’k ayei: «Kendu, beraz, zuen artetik yainko aŕotzak, eta itzul biotzok Ixrael’ en Yainko Yaube’rengana.»
Ta eŕiak Yosue’ri erantzun zion: «Yaube’ren moŕoi izango gera, ta Aren mintzoa entzungo dugu.»
Egun artan, beraz, Yosue’k, bere eŕiarekin Ituna beŕitu zun; eta, lege eta arauak ezaŕi zizkien Siken’en.
Yosue’k Yainkoaren lege-idaztian itzok idatzi zitun, ta aŕi aundi bat aŕturik Yaube’ ren Etxola-ondoan zegon arte baten azpian eraiki zun. *
Ta eŕi osoari esan zion: «Oŕa!; aŕi au zuenean aitoŕtzat dagoke; Yaube’k esan dizkigun itzak oro entzun ditu-ta. Oŕek zuen auŕka aitoŕ dagike, zuen Yainkoari uko egingo ba’zeniote.»
Orduan Yosue’k eŕia nor bere etxera igoŕi zun.

Yosue ta Eleazaŕ’en eriotza

Gero Yosue, Nun’en seme ta Yaube’ren moŕoya, il zan, eun ta amaŕ urte zitula. *
Obiratu zuten Tamnat-Sare’n; au bait-zan aren yarauntsiko luŕa Eparain’go mendietan, Gaas-mendiaren ipaŕaldean.
Yosue’ren egun guzietan, ta Yosue ildakoan bizirik gelditu ta Yaube’k Ixrael´i egindako guziaz yakitun ziran zaaŕen egun guzietan Ixrael Yaube’ ri atxikirik blzi izan zan.
Aigito’tik ixraeldaŕek ekaŕitako Yose’ren ezuŕek ere Siken’en eortzi zituten; Siken’ en aita Emor’en semeei Yakob’ ek eun kesil'etan erositako ta Yose’taŕei yarauntsitzat emandako landaren arloan. *
Eleazar, Aaron’en semea ere il zan; ta eortzi zuten Gabaa’n. Gabaa, beŕiz, Eleazar’en seme Pinee’rena zan, Eparain’ go mendietan ari emana.

Egoitza

B
BIZKAIA
Plaza Barria, 15.
48005 BILBO
+34 944 15 81 55
info@euskaltzaindia.eus

Ikerketa Zentroa

V
LUIS VILLASANTE
Tolare baserria. Almortza bidea, 6.
20018 DONOSTIA
+34 943 42 80 50
donostiaordez@euskaltzaindia.eus

Ordezkaritzak

A
ARABA
Gaztelako atea, 54
01007 GASTEIZ
+34 945 23 36 48
gasteizordez@euskaltzaindia.eus

G
GIPUZKOA
Tolare baserria. Almortza bidea, 6
20018 DONOSTIA
+34 943 42 80 50
donostiaordez@euskaltzaindia.eus

N
NAFARROA
Oliveto Kondea, 2, 2. solairua
31002 IRUÑEA
+34 948 22 34 71
nafarroaordez@euskaltzaindia.eus

Elkartea

I
IPAR EUSKAL HERRIA
Gaztelu Berria. 15, Paul Bert plaza.
64100 BAIONA
+33 (0)559 25 64 26
+33 (0)559 59 45 59
baionaordez@euskaltzaindia.eus

KOMUNIKAZIOA

ERAKUNDEA

EUSKALTZAINAK

ANTOLAKUNTZA

EGITASMOAK, BATZORDEAK ETA LANTALDEAK

HIZTEGI OROKORRAK

HIZTEGI ESPEZIALIZATUAK

HIZTEGI HISTORIKOAK

ZALANTZEN TXOKOA

ONOMASTIKA

TOKIKO ONOMASTIKA BILDUMAK

ARAUAK

GRAMATIKA

CORPUSAK

HEZKUNTZA-BALIABIDEAK

DIALEKTOLOGIA

MORFOLOGIA

SUSTAPENA

EUSKARAREN HISTORIA SOZIALA

AZKUE BIBLIOTEKA ETA ARTXIBOA

ERAKUSKETA BIRTUALAK

FUNTS BEREZI BATZUK

BBK-Euskaltzaindia Literatura Ataria

ZER BERRI

KATALOGOA

GAIAK

EUSKERA IKERKETA ALDIZKARIA

EUSKALTZAINDIAREN BULETINA