Orotariko Euskal Hiztegia

kanabera - OEH - Orotariko Euskal Hiztegia

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
kanabera.
sense-1
1. (G, L, BN, S; SP, Ht VocGr 419, Arch VocGr , VocBN .(kh-)A, Gèze, Dv (kh-), H (+ kh-)), kañabera (kañ- V, G, AN, -iñ- V, G; Lar, , Lcq 171), gañabera (Izt C 125), kanabela (G-to; Lar), kanabel (G-bet), kanabe (S), kañabel, kañebera. Ref.: Alth Bot 5 y 21; A (kaiñabera, kanabe); Lrq; Etxba Eib (kañaberia); Iz ArOñ (kañabera); Elexp Berg (kaiñabera).
Caña, cañavera. "Adam, gizona edo lurrezkoa edo kanaberá" Decl Mm 3v. "Roseau" Gèze. "Canne de Provence, kanabea" Alth Bot 5. "Kaiñaberak onak die babaparratarako" Elexp Berg. v. kana, inge, seska. Tr. Documentado en todos los dialectos. Kaña- (sólo alguna vez -iñ- ) es la variante occidental; en los dialectos orientales hay k(h)ana-.
Kanabera zarthatua eztu xehaturen eta khea darión lihoa eztu iraungiren. Mt 12, 20 (TB, Dv (kh-), SalabBN (kh-), Ip, BiblE kanabera, Ur kañabera; Samper kaña, Echn kana, He, Leon, Ol seska). Kanabera bezala, malgu eta plega. Ax 456 (V 297). Bürün gañen ezari zerien elhorrizko khoroa bat eta kanabera bat eskian. Bp II 48. Beistegiko Gabriel, kañaberan kaskabel. Acto 333. Kanabera aize orotarat plegatzen den batetan etzitiala ez fida, ez berma. Mst II 7, 2 (SP kanabera; Ch, Ol seska). Beste zenbaitek ematen zizkidaten zaplada gogorrak eta beste guziak burutik bera nere eskuko kañaber berarekin zitzakeen golpeak. Mb IArg I 152. Kañebera batekin eta masallako edo belar ondoko gogorrakin eritua. Gco II 28. Gizon aldakor, kañabera bezala edozeñ aizerekin beñ batera, gero bestera dabillenen bat. AA III 481. Aixe guztietara jira egiten daben kañabera bat legez. fB Ic I 17. Leku batzuetan egiten dituzte zumeakin eta kanabelakin, abelgorriaren simaurrarekin igortzirik. ErleG 31. Aizea bezala dabiltzan kañaberak. LE Urt 317 (ms. 112v kanabérak). Azukrea da khanabera mota bati xehatu eta egosi ondoan khentzen zaioen gozoa. Dv Dial 40 (It, Ur kañabera, Ip kanabera). Eskuetan ere ezarri zioten kanaberazko makhila bat. Jnn SBi 29. Burtiña altxatzerakuan azaltzen da Marian etxeko sukaldea; kañabel batzuek pareta kontran daudela. Ill Testim 16. Uraren bi aldetatik aiñ zabal ta lodituak ikusten iya ta kanaberak. Lh Yol 3. Mantu zantarra soñean eta kañabera bat eskuan. Balad 238. Kañaber au ona dek. Y 1934, 24. Semea kañaberazko kaiola batean sartu zuten. JAIraz Bizia 79. Erruki gabe bakandu, gero kañabera antzeko piñu gerri-merik nai ez badezu. Munita 60. Lau bost aldiz jo zuan bere xixtua, kañaberazkoa. Berron Kijote 48.
v. tbn. Gç 84. AR 397. LE Kop 132. Dh 214. UskLiB 42. Arch Fab 91. JE Bur 9. Kañabera: Cb Eg III 288. VMg 79. Añ EL2 219. Lard 455. Altuna 10. Inza Azalp 124. Eguzk RIEV 1927, 435. Ir YKBiz 494. SMitx Aranz 203. Kainabera: Azc PB 86. Kaiñabera: Vill Jaink 120. Ibiñ Virgil 51.
sense-2
2. Vara de medir.
Enekin minzo zenak zuen urrhezko kanabera bat zibitatearen eta haren borthén eta haren murraillaren neurtzeko. Apoc 21, 15 (Dv khanabera bat neurritzat, Ur (G) kañaberazko neurri bat, Ip khanaberazko izari bat; Ol neurraga). Eta neurt zezan zibitatea urrhezko kanaberáz. Apoc 21, 16. Ondoren neurtzeko kanabera eman zidaten, makila baten antzekoa. BiblE Apoc 11, 1.
sense-3
3. kañabera, kañabela, kanabel. Caña de pescar.
Kanabel luze-luze / batekiñ arrantzan. Iraola Kontu 87. Itxasorako gauza eztiran aguratxoak kañabereagaz atxarrañ batzuk atara naian. Ag Kr 140. Kañabelakin dabiltzan oiek / badute naiko ixkira, / exkallua ta zorriya pranko. Inzag RIEV 1923, 502. Berrogei baño geiago atera nituan kanabel motx batekin. Anab Usauri 107. Batean karabineroak kañabela ederregia oartu Poliren eskuetan. Anab Poli 119. Hamua uretan sartuta eta kañaberea goruntz apuntetan. Osk Kurl 152. Antxoba txikia edo olako zer edo zer kañaberako apaxo puntan amua ipiñi ta arrantzan egin. Etxabu Kontu 122s.
sense-4
4. "Kanabera (Sc), maíz infructuoso" A. "Arto kañabera, maíz infructuoso" Asp Leiz.
sense-5
5. "Kañabera bat, caña (de mango de escoba)" Iz ArOñ.
azpisarrera-1
ESKU-KANABERA. v. esku.
azpisarrera-2
KAÑABERA BELTZ. Canela.
Kañabera-baltz apur bat jan biar dok orain. "Casia". Otx 165. Kañabera-baltza dok, txotxo; gozua bera baño gozuagua. Ib. 165.
azpisarrera-3
KAÑABERADUN (El) que pesca con caña.
Arrantzale kañaberadun batek eroapena eta patzientzia behar du gauza guztien gainetik. Osk Kurl 152.
azpisarrera-4
KAÑABERA-HESI. "Cañal, cerco de cañas para pescar, kañaberesia" Lar.
azpisarrera-5
KAÑABERAKIKO, KANABELKIKO. Embarcación provista de cañas (?).
Arraien izenak: [...] kanabelkikoan artzen dira: abixoia, albanua [...]. Elizdo EEs 1926, 34.
azpisarrera-6
KANABERAKO. Que pesca a caña.
Gero kaiñaberako gizonak datoz. [...] Kaiñaberakoak laguntzaille bana dauke. [...] Kaiñaberakoen erdian beste mariñeru bat egoten da. Ib. 390s.
azpisarrera-7
KAÑABERA-MAMI. "Cañafístola, fruta a modo de cañutos con tuétano, kañabermamia" Lar. "Caña fístula, kañaber-mamia" Lcq.
azpisarrera-8
KAÑABERA-MEHE. "Kañabera-mee (msLond), carrizo (bot.)" A.
azpisarrera-9
KANABERAN. A caña (pescar).
Beste au barruko zarrena da. Kaiñaberan lan egiten dau. Berriat Bermeo 388.
azpisarrera-10
KAÑABERA-SAIL. "Cañaveral. Ibai inguruan badie kaiñabera-saillak" Elexp Berg.
azpisarrera-11
KAÑABERA-XOTX. Caña.
Baiña edan-erazten asi ziranean, eziñ iñolaz ere, eta ezingo zuten, noski, baldin-ta bentariak kañabera-xotx bat zulatu ez balu. "Caña". Berron Kijote 48.
kanabera

Egoitza

  • B
  • BIZKAIA
  • Plaza Barria, 15.
    48005 BILBO
  • +34 944 15 81 55
  • info@euskaltzaindia.eus

Ikerketa Zentroa

  • V
  • LUIS VILLASANTE
  • Tolare baserria. Almortza bidea, 6.
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus

Ordezkaritzak

  • A
  • ARABA
  • Gaztelako Atea, 54
    01007 GASTEIZ
  • +34 945 23 36 48
  • gasteizordez@euskaltzaindia.eus
  • G
  • GIPUZKOA
  • Tolare baserria Almortza bidea, 6
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus
  • N
  • NAFARROA
  • Conde Oliveto, 2. 2. solairua
    31002 IRUÑEA
  • +34 948 22 34 71
  • nafarroaordez@euskaltzaindia.eus

Elkartea

  • I
  • IPAR EUSKAL HERRIA
  • Gaztelu Berria. 15, Paul Bert plaza.
    64100 BAIONA
  • +33 (0)559 25 64 26
  • +33 (0)559 59 45 59
  • baionaordez@euskaltzaindia.eus
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper