Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

21 emaitza zentzugabe bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
zentzugabe.
sense-1
I . (Adj.).
azpiadiera-1.1
1. (gral.; Urt I 64, Chaho, Dv, H), zentzubage, zentzagabe. Ref.: A; Izeta BHizt2.
Insensato, irreflexivo, poco juicioso. " Orren itateak ikusi ta norknai errain du zentzugabea dela (B)" A.
Ha galatar zentzu gabeak, nork erhotu eta liluratu zaituzte? Ax 276 (V 184). O gizon zoro ta zentzugabea. ES 171. Zunbat ere zentzü gaben begietan ezpeita xüxen üdüri. Mst III 46, 4. Oraindañoko guzian ni zein zenzubagea! Mb IArg I 97. Bere aitaren esanak ez egin naizik, joan zen mutil zenzagabe hau. Ib. 161. Konsórtea barinbadá ain zenzugábea, moldegaitza ta erruina. LE Matr4 534. Mutil zentzugabez eta emakume txorazkaz bete da mundua. AA II 75. Nihor ez ahal da hoin zentzu-gaberik, ta bere buruaren hoin etsai denik. Dh 199. Batak indarrik gabe, bestiak zentzü gabe. Etch 234. Ez naiz zenzugabea, orrenbeste uste izateko aiña. Aran SIgn 102. Badijoaz zentzu bagen gisa beren guraso, aide eta lur gozoak utzita. Zab Gabon 66. Guziz zentzugabea naiz grazi añ maitagarriaz probetxatzen ezpanaiz. Arr May 100. Apostoluak erroak eta zentzu gabeak zirela. Lap 307 (V 140). Zentzu gabeak, zer nai dezute / Jaunaren kontra asi-ta? Auspoa 97, 55. Utzi dezagun orain gure mutil zentzugabea. Ag G 219. Olakoen [edari zalegien] umeak indargeak, aulak, kelmenak, eta askotan zentzugabeak eta burutik nasteko griña dakartenak izan oi dira. Ayerb EEs 1916, 32. Doakabe zentzubagea! Or Mi 107. Eraille gaizto ta zentzugabe bat besterik ez aiz. Etxde JJ 197. Edozein txotxolo zentzugabek bezela jokatu dut. Txill Let 81. Biotz zentzu gabeak / ez dau gura pozik. Gand Elorri 162. [Neskatxa] zentzugabeek krisailuak hartu zituzten, baina oliorik ez berekin. IBk Mt 25, 3 (IBe zentzugabe; Lç, He, TB, Dv, Ur, Ip, SalabBN er(h)o, Echn, Ol, Leon, Or ergel, Samper nezia, Hual talentubagedun, Ker buruarin). Gure artean bakarrik, eta zenbaiten jokabide zentzugabea dela medio, sortu da bitasuna, batasunaren truk. MEIG VIII 46. En DFrec hay 5 ejs. de zentzugabe.
v. tbn. MendaroTx 127. Yanzi 221.
azpiadiera-1.1.1
(No ref. a personas o animales).
Au da uste edo esperanza zenzugabea. AA II 19. Geure iakite zentzugabearekin. Or Aitork 199. Zentzugabe deritzat jokaera orri. Txill Let 86. Belarrian dantzut oraindik lelo zentzugabea. Ib. 55. Horrelako zerbait dirudi Luisen heriotzak ere: kanpo aldetik, xinurrien usteak eta biziak zapalduz datorren ostiko zentzugabea. MIH 50.
azpiadiera-1.1.2
(Ref. a animales).
Asto zentzugabeetara alderatu zan. Or Aitork 405.
azpiadiera-1.1.3
(El)que no tiene uso de razón.
Memoriaz jakite utsa alabaña edozeñ aur zentzugabek, baita loro batek ere, egin dezakeen gauza da. AA III 588. Gizun gazte hen plazan / ezari züntin herrokan / haur zentzü gabe elibat jaun anderen arropan! Etch 482.
azpiadiera-1.2
2. Zelai zentzu gabe inguruz / txoriak arrats-kantuan. 'Extasiado prado'. Gand Elorri 213.
sense-2
II . (Adv.).
azpiadiera-2.1
1. (Urt I 63).
De modo insensato.
azpiadiera-2.2
2. Sin sentido.
Gelditu ziran Jaunaren serbitzari biak konorte, edo zenzugabe bezela beldurraren beldurrez. Mg CC 128. Zentzu gabe nintzen lur gainean erori. Arti MaldanB 205. Egundoko ostikadaz ortzak ausi ta zentzu gabe utzi zuan lurrean. NEtx LBB 188. Egur batekin, dale!, jo buruan, da zentzu gabe Don Juan. JAzpiroz 98.
azpiadiera-2.2.1
Baña beriala ezagutu zuan Jesukristok gurutzetik itzegin ziola, ta gelditu zan mugimentu gabe ta zentzu-gabe, extasiatua.Bv AsL 41.
azpisarrera-1
ZENTZUGABEKO ( (Dv)). a) Insensato. "Zentzugabeko gizona, homme dépourvu de bon sens" Dv.
Sensu edo juizio-bagekuen numerua da kabu bagekua. msOñ 2v. Merezi arren esker onik ez / zentzugabeko kaikuak. MendaroTx 305. Zentsu gabeko arroxko askok / luzitu naia dute-ta. Basarri 171.
azpisarrerakoSense-1.1

(Ref. a cosas).
" Zentzu gabeko gauzak esaten ditu (G-azp)" Gte Erd 272.
Au da zentzugabeko ustea. AA II 12. Gaistakerian eta zentzu gabeko pensamentuetan irakitzen dabill. Ag Serm 124. Bidaztiak zentzugabeko antzezkia emango lieke alegia bere irakurleai. "Copia desbaratada" . Zink EEs 1919, 136. Zentzu gabeko arrazoi asko. Tx B I 142. Gure tremendistentzat, berriz, Extremaduran, Venezuelan edo nik ahal dakit non zentzugabeko izugarrikeriak egiten dituzten giza-itxurako bi-oinetakoak [dira ihespide] . MIH 363.
(Hablando de animales).
Abereak edo zentzugabeko animaliak bezala bizitzeko. AA III 356.
b) Sin sentido, sin significado.
Firma beharrrean, zentzu gabeko lerro bihurri batzuk imini zituen. Arti Ipuin 35.
zentzugabe
0 / 0 adimendugabe >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper