Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

13 emaitza zahato bilaketarentzat

goiburua
zahato.
etimologikoa
Etim. De *za(h)agi-to, o quizá tbn. de *za(h)agi-ko con disimilación.
sense-1
(L; SP), zahatu (SP), zarato (L), zato (V-ger-arr-gip, G-azp-to-bet-nav, AN; Lar, H (G)). Ref.: Bon-Ond 163; A (zahato, zarato, zato); Iz ArOñ (sato), Ulz (zátua); Gte Erd 198.
Bota de vino. "Bota, odre pequeño" A. v. xahako.
Salvador Zahato (1022). Arzam 456.
Edateko bere zato ardoa. Mb IArg I 294. Ardo onez betetako zatoarekin. AA I 604. Ukhabillkoak husu hek trukatzen zituzten, / ya zaatoak bien kaskoek zituriten. Gy 34. Artho, ogi, egurra, bai eta arnoa, / zahatoz ekharria on eta gozoa. Hb Esk 138. Apalian zeukan ardo zatua. Iraola 130. Zatoa eskuetan duela. Ag G 22. Askotan iruditu zait neri nekeak eta suak baño zatokoak bero geiago ematen ez ote dioten. Ib. 22. Sakuaren azpian zato andi bat joiala, ia zaragi txiki bat. Kk Ab II 91. Zatotik urteten dana, ai! ardaua amattutian. Otx 42. Zorroan dula zâtoa. Or Eus 236 (248 zato). Zâto-ardoa ez berotzeko. Ib. 311. Orain aukot euki zatua. Laux AB 56. Zarato bat ardao. TAg Uzt 75. Ta amaika dsangada gozo atarakoa Txomin nire zatoari! Bilbao IpuiB 32. Altzatzen dik zahatoa. Arti Ipuin 28. Zato ardoa ere beti izaten zuan berekin. Uzt Sas 335. Ardurenean zahato zaflak tobe eta kasik ezinbertzez solas on, sustagarriak. Etcheb GH 1976, 168. Bere neskameari zato bat eta orio-ontzi bat emon eutsazan. Ker Iudith 10, 5 (Dv xahato, Ol ardo-zaragi, BiblE ardo-zahagi). Zatoa, lagun bakoitzak berea. Geienak, bi litrokoa. BasoM 95. Noizik beinka aiñ gustora gora jasotzen zuan zatoa. Berron Kijote 97. Ao zabalka, zatotik ardoa edaten ari balitz bezela. Ataño TxanKan 78. Zato ardoa bete ta beste bokadilloren bat artuta. Albeniz 70. Kantari eta dantzari, eta zahatoari eragiten ari direino. MIH 310.
v. tbn. Zato: JanEd II 87. Lek EunD 11. NEtx Antz 17. Salav 48. JAzpiroz 89. BBarand 93.
azpisarrera-1
XAHATO (BN-arb; Hb, Dv, A; xaato Hb; xato AN-ulz, B). Ref.: A (xato); Iz Ulz 456; Gte Erd 198; Izeta BHizt2. (Forma con palat.). "Bota pequeña para vino. Xato bat ardorekin ogia izanez geroztik, idaunen diegu aisa atsa-artio" A.
Judithek, beraz, eman ziozkan bere gelariari xahato bat arno, gorgoila bat olio, irina, piko merlatuak, ogia eta gasna, eta abiatu zen. Dv Iudith 10, 5 (Ol zaragi, Ker zato, BiblE zahagia). Xahatto bat othe den nago ni / hanpatua, hanpatua ederki. Elzb Po 206 (pero en la 1.ª ed. de Almanaka Berria 1882, 29 xahato). Ni iltzen naizenean, / ez egin nigarrikan, / ez artu lutorikan / xato bat arno buruan, / edan dezagun zeruan. JanEd I 137. Saskiyan ogi, pantxo erre bat, ta xato ardoa. Inzag Kabuxak 101. Kolpe bana edan zuten xahatotik eta bazkaitera joan. Barb Leg 144. Badoa arno-keta, bi xahatorekin. Ib. 143. Jeupa, jeupa! irrintzika, / iratzeballeak menditikan. / Jeupa, jeupa! irrintzika, / xatotik naikoa egiñikan. Lek EunD 51.
azpisarrerakoSense-1.1
(Empleado como sobrenombre).
Bat, askotan moxkortzen zan. Txikia, zabala ta pottokoa da. 'Xato betia' [izen goitia] jarri zioten. Bordari Egan 1961, 202.
zahato
0 / 0 ARDO-ZAHATO >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper