Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

6 emaitza zahartzaro bilaketarentzat

goiburua
zahartzaro.
sense-1
1. (V-m-gip, S; H; -rz- V-gip, AN-araq, L, BN, saars- V-gip), zartzaro (V, G, AN-ilzarb-olza, Sal, R; Añ (V), VocZeg 288, H; -rz- Lar in Aq 1472, Añ (V), Izt 120v, Dv (que cita a Lard), Zam Voc ). Ref.: Bon-Ond 167; A (zaartzaro, zartzaro, zarzaro); A Morf 166; Lh; Satr VocP (zartzaro); Iz ArOñ (saársa(r)o, zaartzaro) Als (zarzaro); Gte Erd 131; Elexp Berg (zartzaro).
Vejez, tiempo de la vejez. "Senectud" , "vejez", "ancianidad" Añ. "Vejez, en la vejez, zarzan, zarzaroan " Izt 120v. " Gaztezutuan eztena troteatan, zarzaroan ikasi bear du galopeatan (R-vid)" A (s.v. zutu).
tradizioa
Tr. Documentado desde RS, algo más en la tradición vizcaína que en la guipuzcoana. Al Norte sólo hay algún ej. moderno. En DFrec hay 4 ejs. de zahartzaro y 5 de zartzaro.

Oasun ezein baño obea zarzaroko alabea. RS 531. Bere zarzaroan [...] izango zuela seme bat. Gco I 457. Zartzaroan begiratu. EL2 140. Zarzaroko baneza / zerbait irabazi. Izt Po 74. Jakobek zarzaro mingarria zeraman. Lard 51. Gero zarzaroan ere esan oi zuen. Aran SIgn 29. Nere zartzaro izoztuaren pozkida. Otag EE 1882c, 583. Zer izango da nigaz zartzaroan bada? AB AmaE 278. Eztau txarto igaroko / gero zartzaroa. Azc PB 22. Zartzaruak errua epeldu ta otzitu dautsonean. Arriaga Lekob 28. Zuei zor dautsue gure izkera maite onek beronen zartzaro agurgarrira eldu izatea. A EEs 1916, 108. Zartzaroa negarrez / igaro eztagizun. Alt EEs 1917, 45. Zartzaroa zenbat urtekin eldutzen da euskaldunetara? IArt Itzald II 62. Gurekin izan dezagun zartzaroan. Inza Azalp 19. Zartzaroan bada ere, oraindik berriro alkar ikusiko diagu. Alz Ram 103s. Zartzaroan Mañariratu zalako. Enb 205. Ango pakean zartzaroko ateak urratzeko ustez. Ldi IL 102. Ire ondorengoak [...], ire zartzaroa poztu lezatekenak. ABar Goi 72. Gexoaldi, ezbear ta zartzarorako sorospideak. Eguzk GizAuz 166. Zartzaro polita ete datorkit? Or QA 46 (Eus 88 zârtzaro). Zahartzarorako kabi epela. Etxde JJ 247 (274 zartzaro). Zaartzaroaren atzerapen bat. Vill Jaink 161. Zaartzaroan, nafarreria. Erkiag BatB 138. Zartzarorako aurreratzia. BEnb NereA 108. Zartzaroaren / oiñatz baldarrak / jo dik etxeko atea. NEtx LBB 265. An eiñ eban bere zartzaro baketsua. Etxba Ibilt 490. Elizabet zure senideak be, bere zaartzaroan seme bat sortu dau. Ker Lc 1, 36 (Ol, Or bere zartzaroan; bere zahartzean). Rodriguezek zaharzaro nekagarri bat ukan zuen. Lf ELit 157. Gaur erderazko izenez . Seguridad Social izeneko gaixo, osakai eta zartzaroko laguntzak eralduta euki. Etxabu Kontu 106 (cf. infra (3)). Sasoi-denbora igaro ondoren, etortzen zaio zartzaroa bizi danari. BAyerbe 151. Zartzaroa aurrera, / bagoaz berantza. FEtxeb 134. Orain badakigu, honi eskerrak, zahartzaroko ajea izan zuela euskararena Gamizek. MEIG V 110.
v. tbn. And AUzta 74 (135 zartzaro). Zendoia 147. Zartzaro: Zab Gabon 39. Itz Azald 96. Ag Kr 125. Kk Ab I 28. Etxeg Itzald II 157. Jaukol Biozk 102. Laux BBa 8. Lek EunD 35. Goen Y 1934, 181. TAg Uzt 280. EA OlBe 83. Zait Sof 141. SM Zirik 109. Basarri 77. Ibiñ Virgil 96. Alzola Atalak 37. Uzt Sas 256. Ataño TxanKan 124.
sense-2
2. Pasado, antigüedad.
Ez baita egiazko berrikuntzarik zahartzaroaren oinarrian eta ezagueran finkatua gerta dadina baizik. MEIG IV 110.
sense-3
3. zartzaro (V-gip ap. Elexp Berg). Pensión de jubilación. "Zartzarua kobrau, cobrar la jubilación" Elexp Berg. "Zartzaroko papelak, los papeles de la jubilación" Ib. v. zahartzaroko.
azpisarrera-1
ZAHARTZARO-ERRENTA. Pensión de jubilación.
Amabost urteko soldaruzka osatzean, eta ez zait asko palta, zartzaro-errenta emango didate. Anab Aprika 66.
azpisarrera-2
ZAHARTZARO-GAI. Cosa para la vejez (?).
Beti beti ikustea / Kontze ta gizona / etzan, egia esanik / zartzaro-gei ona. Azc PB 148s.
azpisarrera-3
ZAHARTZARO-SARI. Pensión de jubilación.
Zartzaro-saria artzean ezkonduko naiz. Anab Aprika 66.
zahartzaro
0 / 0 ZAHARTZARO-ERRENTA >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper