Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

14 emaitza zabartu bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
zabartu.
sense-1
1. (V, G, AN-larr, L, B; SP, Lar, (G), Izt 35v, VocB ), zauartu (H (V)). Ref.: A; Asp Leiz2; Izeta BHizt2.
Hacer(se) negligente; demorarse. "Arrellanarse, [...] zabartu " Lar. "Apoltronarse" , "repantigarse" Lar y Añ. "Descuidarse" Izt 35v. "Descuidarse, entorpecerse para el trabajo" A. "1.º rezagarse, hacerse el remolón, descuidarse, entorpecerse para el trabajo [...]. Ilundu ta gure gizona ezta ageri: ostatuan zabartu da (B)" A. "Despreocuparse, abandonarse" Asp Leiz2. .
Neure buruari ahanzirik ansikabetasunean sobera zabarzeko eta zurrundurik higatzeko periletan nengoen. Harb 247. Neure konzienziak tormentatzen nau [...]; ansikabetasunak zabarzen. Ib. 237. Azken fineraiño eztirela giristino onak eta finak baratzen, zabartzen eta ez gelditzen. Ax 463 (V 301). Beinta berriz garaituagatik etsaia, ez degula zabartu bear. AA III 567. Etxeari dagozkan gauzetan zabartzea. Ib. 375. Kuidatu zaite zabartu gabe erremediotan. CartAnd 397. Zeña zabartu bagetanik asi zan egun oetan [...] bear ziran zuzenbideak artzen. Izt C 392. Erregeren gelan, atezaia zabartu zalako, iñor oartu gabe sarturik. Lard 185. Bere umeak, ondo bearrean, zabartu ditezkealako beldurrak arturik. AJauregi EE 1885b, 253. Iñork uste bear eztu, zita onegatik bere eginkizunetan izpirik zabartzen zala. Arr Bearg 367. Ai zenbat euskaldun zabartu diran Somorrostroko lur gorrietan! Ag G 218. Jolas gogoraziotan zabartzea, otoitz artean Errege aundiari itz egitten diogunean. Inza Azalp 126. Nere gisa zu ere / tabernan sartuta / ikusi izan zaituzte / txit zabartuta. Imaz Auspoa 24, 146. Eta ura zaintzen iñor zabartzen ba zan, alkar zirika bizkortzen giñan. Zait Sof 172. Kantu griñak lanerako zabartuta zeukala. Etxde JJ 268. Emen ikasten zabartu naizena, non ikasi? Or Aitork 145. Gizon nekazaria / laister oi da zaartu [...] / oituraz zabartu, / laguntza beartu. And AUzta 135s. Txepeldu, zabartu ta . pardeldu egin dala. Vill Auspoa 52-53, 13. Ez nuen uste, Zepai maitia, / nitzala ola zabartu. Uzt Noiz 133. Banuke gai huntaz erraiteko gehiago, bainan ez dut astirik huntan zabartzeko. Xa Odol 34. Au ere egun artako lasaikeri geiegiaz zabartu xamarra zebillen. Berron Kijote 171. Bolara batean bertso-mordoa jarri banuan ere, gero utzi egin nion, zabartu egin nintzan. MMant 141.
v. tbn. Olea 24. Insausti 312.
sense-2
2. Descarriarse.
Beiratzenzuéla yá nola árdi zabártua saldotík ta artzaiagánik apárt. LE JMSB 360. Zoeielarik zabarturík infernuráko burusbéra bárna ardi gáldua. Ib. 222.
sense-3
3. (DvA).
"Se dépraver" Dv.
Etxeko bizigiroa zenbat eta mingotsago, oituretan zabartzenago zijoan gure Piarres. Etxde JJ 33.
azpisarrera-1
XABARTU. a) "(B), hacerse nimio y aficionado a pequeñeces. Dim. de zabartu" A. b ) "Hacerse el remolón; descuidarse. Gure osaba nola xabartu den ta denak ere nola ai garen xabartzen" Izeta BHizt2.
Torizute intxaur bana. Eta joan xabartu gabe, xintxo, xintxo. Lek EunD 30.
azpisarrera-2
ZABARTUXE (Forma con suf. -xe, de valor aprox.).
Urtian beingo konpesiyuan / zabartuxia neguan. Tx B II 122.
zabartu
0 / 0 alfer >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper