Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

106 emaitza parada bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
1 parada.
sense-1
1. Apariencia(s). "Parade, étalage, ostentation" Lh.
Ezta ethorriren Iainkoaren resumá paradarekin. "Apparence" . Lc 17, 20 (He ostendarekien, TB itxurapenekin, Dv ohartgarriki, Brunet beteder ikusgarriarekin, Ol oargarriro, Arriand arrandiz, Leon, Or agerian, IBk aurrez ohartzeko eran, IBe nabarmenki).
sense-2
2. (L ap. A; SP, Ht VocGr, Lar, Añ, Gèze, VocBN, Dv), padara, pada. Oportunidad, ocasión. "Occasion tout à propos" SP. "Commodité" Ht VocGr. "Si l'occasion se presente, baldin parada ethortzen bada" Ib. 391. "Ocasión", "oportunidad" Lar. "Lance, ocasión" Lar y Añ.
Nahi derautazun oraiko parada hunetan [...] neure bihotza [...] berotu. Mat 251s. Baita sainduak serbitzen kantatzeko paradaz. EZ Man I 132. Eztute hemendik aitzina ihardukitzeko paradarik izanen. Ax 29 (V 17). Dabiltzala xoilki zerbaiten erasteko parada bilha. ES 196. Zein hautatu behar du hautatzeko parada duenak? CatLav 286 (V 142). Nahi bezalako parada zela yabetzeko Jesusez. Lg II 256. Otoitzatik jalgi onduan sofritzeko dremenden parada heltzen bazee. AR 26. Parada galgarrienak direla aitzinetik ezin asmatu dituzketzunak. Dh 214. Goizetan edo arratsetan, herrietako parada edo errextasunaren arabera. MarIl 16. Ez badugu hirriskuari edo parada gaixtoari ihes egiten. EskLAlm 1853 (ap. DRA). Gizon lanjeros hari gider guzien kentzeko parada ona. HU Aurp 130. Fortuna egiteko parada bazukeen. Ox 193. Oi! Zer pada ederra, hor mendekatzeko! GH 1930, 509. Oi zer jostatzeko padara. Leon "Ziminoa eta gatua" (ap. DRA). Eztute hango estropozotik eskapatzeko paradarik izan. Arti Ipuin 45. Emaiten deat egiaren aithortzeko padara. Larz Senper 90. Ez zela errex, herrian mutil edo neskato ziren arrotzak, parada hortarako herritartzat balin bazauzkaten ere, andanaren biltzea. Lf in Casve SGrazi 11. Ez baitzituzten ez erortzerat ez galtzerat uztekoak holako parada ederrak. Larre ArtzainE 57. Nik ez dut arrebarik izan, eta adizki horiek erabiltzeko paradarik ere ez. MIH 390. En DFrec hay 9 ejs., 4 de ellos septentrionales.
v. tbn. SP Phil 413. Ch I 11, 4. TB Mt 26, 16. Gy 160. Bordel 136. Arb Igand 185. StPierre 18. Ardoy SFran 320.
azpiadiera-2.1
(Como primer miembro de comp.).De ocasión. "Caballus [...] parada, paradako zamaria " Urt III 432.
sense-3
3. (B ap. A ; Lh).
"Situación, posición" A. " Tira zozu, parada ederrean duzu, tirez-lui (au gibier), vous l'avez en belle position" Lh (cf. infra (4)).
Orduan izanen zare Longaneosko paradan. INav 85. Parada hartan mareak eginen zaitu amarratuba bezala. Ib. 63. Xalupez denaz bezenbatean zuen habitantek ekar ahal dezakete bere paradak harturik barran pasatzeko . (Urrugne, 1680) (Interpr?) RIEV 1908, 730. Ez baita ordean ostatu guzien aldean, eta holako parada gaitzean, holako haitz bat. HU Zez 119.
sense-4
4. Parada, centro de reproducción del ganado.
Ikusirik ze estadutan aurkituten ziran abereen paradak [...] eta ez uste izanik Diputaziñoiak aurkituten dala azitokijak barriztetako eskubidiagaz, erabagi dau danak kendutia. "Paradas de ganado" (1866). BBatzarN 221. Norbaitek ezin ba-dau topau zekorrik bere apotokirako (paradarako). ForuAB 101. Idizko-zezenak jakitzarako erail ditezke [...] ordezkoa paradan jarri ezkero. EAEg 17-10-1936, 68.
sense-5
5. "(Vc), lugar de acecho en la caza" A. "En el léxico de los cazadores de liebres, punto en que se espera a la pieza levantada por los perros. Trabakuan izaten zan aren paradia " Etxba Eib. "Paradan egotia, erbixa ta pasatzeko lekuan, paradan, kazarixa egotia dok" Elexp Berg. .
Topau eban Juanito kaserue, erbijen paradan errotarri bat kaderan amarraute . (V-ger). JMB Mund III 39.
sense-6
6. " Autobusen paradan etxoingotsut " Elexp Berg. .
Autobusaren parada. MIH 187.
sense-7
7. "Futbolean atezainaren geldialdia" Elexp Berg. .
azpisarrera-1
PARADA HARTU. Llevar, poner la pieza a tiro.
Otso zarrari parada artzeko / eiztari onak biar dira. Arrantz 123.
azpisarrera-2
PARADAK AGINDU. Permitirlo la ocasión, tener oportunidad.
Eta othoitzten [zaituztet] irakasteaz irakurtzen eztakitenei paradak agintzen darotzuenetan. Arg DevB 231s.
azpisarrera-3
PARADAK EMAN. Tener ocasión, permitirlo la ocasión.
Hartu ere zuen haren gal-arazteko xedea, paradak emanen zioenean. Lg I 309. Paradak ematen zuen aldi guziez. Lg II 171. Huna nola piztu zitzaidan bat-batean, paradak emanik, Argentina hartarainoko baten tirria. Larre ArtzainE 325.
azpisarrera-4
PARADAKO. De ocasión. "Caballus [...] parada, paradako zamaria" Urt III 432.
azpisarrera-5
PARADAN IZAN. Tener ocasión de.
Egun guziez Meza saindua debotki enzutea, baldin hartako paradan bagara. CatLav 268. (V 134)
azpisarrera-6
PARADARA (Tras gen.). Con ocasión (de).
Jaun handi bat gerthatu zen Palerman gaindi iragaiterat eta hiriko erondariak eman zuen haren paradara bal bat. "Donna un bal à son occasion" . Birjin 250.
azpisarrera-7
PARADAZKO. Oportuno.
Alabañan orenaren ez guk iakin berria / Eta paradazkoa hik hautatzen duk astia. EZ Man I 44.
azpisarrera-8
PARADETAN. Cuando hay ocasión.
Yosteta, padaretan hekin [angelesen] biluztea, / eta athorra gabe bidetan uztea. Hb Esk 137.
parada
0 / 0 2 parada >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper