Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

4 emaitza padel bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (4)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
burruntzali.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado desde comienzos del s. XIX. La forma más empleada en la tradición literaria es, con diferencia, burruntzali, única en textos guipuzcoanos y empleada también en vizcaíno, alto-navarro y en la tradición septentrional. En DFrec hay 2 ejs. de burruntzali .
sense-1
1. (V, G, L, AN-larr, Lar, Aizk (V, G), VocB ; -nz- B, L-ain-sar; Lar; Aq 444), buluntzarri (Urt II 322), bulhunzalhi (BN-arb), burdintzali ( -nz- AN, -nzalhi BN; -nz- Aq 444, Dv, Bera), burduntzaldi (V-m-gip), burduntzali (V-arr-m-gip-ger, G, AN; Lar, Zam Voc ; -nz- V), burñazali (R), burruntzalli (, Hb, Dv), burduntzalu (V), burduntzulu (V-oroz), burdunxali (Sal, bürdünxalhi S), burruntzaldi (V-ger-m), burruntzalu (), buruntzali (G-goi ap. Arin AEF 1926, 46), burunzale (SP). Ref.: A (burdunxali, burdunzali, burruntzali, burrunzali, burdinzali, bulhunzalhi, burñazali); Iz ArOñ (burduntzaldixa), UrrAnz (burduntzali),To; Asp Leiz (burruntzali); Etxba Eib (burduntzali); Holmer ApuntV ; SM EiTec1 ; EI 141, 381.
Cucharón; cazo. "Cuillère de pot" SP. "Arma cerealia" Urt II 322. "Cucharón de hierro, con su garabato, burruntzalia, burruntzalia [sic, por burdun-, cf. Lar DVC 186: " burruntzalia, burduntzalia, cucharón de hierro"]" Lar. "Cucharón para escudillar el caldo, zalia (AN). De aquí burdinzalia, burrunzalia, cuando es de hierro" Aq 444. "Cazo de hierro" Arin AEF 1926, 46. "Louche, cuiller en fer" Lh. "Cucharón de hierro o madera" VocB . "Cazo, cucharón. Bakotxari, burduntzalixa bete artua eta esne " Etxba Eib. "Cazo. Arrazu zopa burruntzalikin " Asp Leiz. Cf. Baraib: "burrunzal, cacillo de hierro".
Tupiña, burruntzali, / padera, paziyak, / eltze, bonbilla, pitxar, / txaltxiñak, kaikubak. Echag 95. Emazu saladier batean esnea krema behar den kantitatearen arabera [...]. Altxatzen duzu gero burdinzali <-ns-> batekin. ECocin 34. Eltzetik atera zuan Iñaxik burruntzali batekin olio-aza. Zab Gabon 49. Antxen arkitzen ziran, ormetatik bera esekita, eltze, tupiñ, padel, talo-burni, burruntzi, burruntzali, tanboliñ ta kresalluak. Ag G 16. Allegatu baziñan / bart gure etxian, / burruntzaliya sartuta / bi baba eltzian. JanEd II 142. Dator sutondotik burdintzalijan berun urtua dabela. Ort Oroig 78. Oiek gozatu burruntzaliyan / urturik zerrian gantza. MendaroTx 164. Autseziperdi urten ziran jauregittik katu bustija baño epelago ta ez eben geiago eguno attatu [...] iñoren lapikuan burruntzalija sartzerik. Otx 53. Apalak irauli ta / zoko guzietan aztar: / eskuan burruntzali..., / ta aren eske... zora bear!! Ldi UO 44. Burruntzaliz, [txerri] barrengo odolak bildurik, / zizkuetako tantak zapiz txukaturik. Or Eus 138. Suteixan dauan burduntzaldixan (cazo), beruna ipiñik urtzen. SM EiTec1 157. Utsik dagon alki-aurreko azpillera burruntzaliaz zuku pixka bat botatzen du. NEtx Antz 94. Beste zerbait gehiago banuen ere: / burruntzali zar-zar bat / kiderrik gabe. (AN-larr). Asp ANaf 663. Burruntzali bat ere bai lapiko barrenean, andik babak atera ta partitzeko. BasoM 104. Kalean jarri sallean eta burruntzaliz [kafe-esne] ura partitu. Albeniz 63.
azpiadiera-1.1

(En expresiones proverbiales).
" Eltza askotako burduntzalia, (AN-larr, L) [...], entremetido; litm. cucharón de muchos pucheros" A EY III 284.
Atso bat ere melatu saltsa huntan zauku sartu / [...] Tupina guzietako burruntzali deitatu [behar dugu] . AstLas 70. Nolako eltzea, alako burruntzalia. EZBB II 70. Saltsa tzarren burruntzali / Hori da bethi ibili. (L). Lander (ap. DRA). Eltze guzietako burruntzali. Zerb GH 1936, 221 (tbn., con alguna var., en EZBB II 44).
azpiadiera-1.1.1
(Koxmerengana juan eta marruzkatuaz). Ona emen burruntzalia edo burruntzi zalia. Alz Burr 42 (juego de palabras, referido al poseedor de un asador).
azpiadiera-1.2
(En exclamaciones).
Burruntzaliaren kirtena!! Nork eman dizu zuri or kuskusean ibiltzeko baimena? Loidi 93. Mañuberen gelara igo zan [...]; eta... orra! an orratzik ez! Burruntzaliaren krixketa!... Ib. 127.
sense-2
2. buluntzarri (G-nav), burduntzaldi (V-gip), burduntzali (V-gip), burruntxalu. Ref. Iz UrrAnz (burduntzali), ArOñ (burduntzaldi), Als (buluntzarri). "Especie de sartén de forma cóncava y mango más largo, que se emplea para estrellar huevos, freír ajos, etc. Los hay dobles para freír dos huevos y también para cuatro" SMuj. "La sartén pequeña en forma de cazo, y también el cazo" Iz UrrAnz. "La sartén pequeña, como un cazo" Iz Als. "La sartén del tamaño del cazo para derretir la grasa los carboneros" Iz ArOñ. Cf. LexBi: "Burrunsalu, útil de cocina en forma de cucharón de hierro, para freír o estrellar huevos"; LzG: "burruncel, sartén pequeña, semiesférica, para freir huevos (Vitoria); sartén con varios compartimentos esféricos para freir huevos (Zuya, Cigoitia)".
Sartan da burruntxalu, / arroa patela; / Arratieko neskak / guztiek alperrak. (V-arr) AEF1930, 11.
azpisarrera-1
APAR-BURRUNTZALI. v. apar.
burruntzali
0 / 0 danbolin >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper